II SA/Op 242/09

PostanowienieWSA w Opolu2009-11-09

Skład orzekający: Sędzia WSA Grażyna Jeżewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego może być oparta na twierdzeniach dotyczących cywilnoprawnych umów sprzedaży gruntów i działalności prowadzonej przez nabywców, jeśli nie wskazują one na istnienie realnej podstawy wznowienia określonej w przepisach P.p.s.a.?
Ratio decidendi
Skarga o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego, będąca nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, musi opierać się na ustawowych podstawach określonych w art. 271-273 P.p.s.a. Twierdzenia dotyczące cywilnoprawnych umów sprzedaży gruntów i działalności prowadzonej przez nabywców, które nie odnoszą się do okoliczności faktycznych sprawy stanowiących podstawę oceny dokonanej przez Sąd w zakończonym postępowaniu, nie stanowią ustawowej podstawy wznowienia, co skutkuje odrzuceniem skargi.
Stan faktyczny
Skarżący R. D. wniósł skargę o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego wyrokiem WSA w Opolu z dnia 23 listopada 2006 r., sygn. akt II SA/Op 487/06, w sprawie sprostowania uzgodnienia w zakresie zagospodarowania przestrzennego. Skarżący powołał się na okoliczności związane z próbą przejęcia gruntów przez M. S. i K. K. za pomocą sfałszowania podpisów oraz na naruszenia przepisów Prawa wodnego. Sąd wezwał skarżącego do sprecyzowania podstaw skargi, a następnie, po uzupełnieniu braków, uznał, że wskazane przez skarżącego okoliczności nie stanowią ustawowych podstaw wznowienia postępowania.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grażyna Jeżewska po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. D. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 23 listopada 2006 r., sygn. akt II SA/Op 487/06 w przedmiocie sprostowania uzgodnienia w sprawie z zakresu zagospodarowania przestrzennego postanawia: odrzucić skargę. W piśmie z dnia 22 czerwca 2009 r., wniesionym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu w dniu 25 czerwca 2009 r. (data nadania przesyłki w urzędzie pocztowym), R. D. oświadczył, iż padł ofiarą wyspecjalizowanej grupy oszustów i fałszerzy. Powołując przy tym okoliczności związane z próbą przejęcia przez M. S. gruntów należących do Pana B. za pomocą sfałszowania podpisów, wskazał na konieczność dostrzeżenia przez Sąd, iż błędy i omyłki wiążą się z Urzędem Gminy w L. W dniu 14 lipca 2009 r., Sąd wezwał skarżącego do sprecyzowania treści pisma i oświadczeń w nim zawartych, w szczególności czy jest to skarga o wznowienie w sprawie o sygn. akt II SA/Op 487/06. W wezwaniu powołano regulacje prawne dotyczące wznowienia postępowania, a odnoszące się do podstaw wznowienia, terminu wniesienia oraz wymogów formalnych skargi o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego, jak również odpowiedniego stosowania do niej przepisów o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji. Jednocześnie też, informując o wymogach formalnych pisma pouczono skarżącego, iż nieuzupełnienie braków pisma z 22 czerwca 2009 r. w terminie 7 dni spowoduje jego pozostawienie bez rozpoznania. Wezwanie doręczono skarżącemu w dniu 17 lipca 2009 r. Odpowiadając na wezwanie Sądu, w piśmie datowanym na dzień 21 lipca 2009 r. i wniesionym w dniu 23 lipca 2009 r., a więc z zachowaniem wyznaczonego terminu, skarżący oświadczył, iż nastąpiły przesłanki i okoliczności do wznowienia postępowania w sprawie o sygn. akt II SA/Op 487/06, w oparciu o art. 273 § 1 pkt 2, § 2 i § 3 P.p.s.a. W tym zakresie, powołując podstawy wznowienia wskazał, że zbył teren objęty kredytem hipotecznym z uwagi na rzekomą konieczność wcześniejszej spłaty kredytu powodziowego, a wartość sprzedanych gruntów wielokrotnie przekroczyła kwotę owego kredytu. Na podstawie późniejszych okoliczności wywiódł natomiast, że nabywcy tj. M. S. i K. K. działali w pewnym porozumieniu, dążąc do całkowitego przejęcia gruntów należących do niego i M. D. Skarżący wyjaśniał, iż na przełomie maja i czerwca od Z. B. uzyskał informacje o sfałszowaniu przez T. T., będącego podczas nabycia gruntów skarżącego przez M. S. jego wspólnikiem, podpisów R. i J. B., celem przejęcia gruntów po ich ojcu, które to fałszerstwo ustalono podczas rozprawy przed Sądem w B. Jak zaznaczył uzyskane informacje utwierdziły go w przekonaniu, że M. S., podobnie jak K. K., mógł nabyć jego teren podstępem. W ocenie skarżącego, ponad wszelką wątpliwość potwierdzał to fakt, że zakupiony teren przeznaczył na nielegalne wysypisko gruzowo – ziemne nieustalonego pochodzenia. Wszystkie powołane zaś fakty wskazują na to, że teren nie został nabyty od skarżącego w związku z koniecznością wcześniejszej spłaty kredytu, lecz w wyniku przestępstwa polegającego na jego wyłudzeniu, celem przeznaczenia pod teren wysypiskowy. Zwracając uwagę na znaczne koszty wywozu gruzu i opłaty za składowanie odpadów skarżący stwierdził również, że K. K. użyczając nabyty teren prywatnym firmom nie uczynił tego bezinteresownie. Obecne opady przy braku właściwej retencji terenu naraziły zaś Urząd Gminy w L. na koszty usuwania skutków podtopień. Wskazując na straty w środowisku naturalnym i uprawach rolno – ogrodniczych spowodowane lokalizacją na wskazanym terenie stacji paliwowej i umieszczeniem w gruncie zbiorników na paliwo skarżący zakwestionował twierdzenie, że działalność K. K. miała na celu polepszenie warunków glebowych. W świetle przytoczonych okoliczności wniósł, opierając skargę na treści art. 108 § 1 K.p.a. tj. ważnym interesie strony, który związany jest poniesieniem przez niego straty na skutek sprzedaży K. K. i M. S. terenu zdatnego pod zabudowę mieszkalną jako terenu rolnego, w wyniku ich manipulacji. W kolejnym piśmie z dnia 21 lipca 2009 r., skarżący podniósł zarzut rażącego naruszenia przez K. K. "art. 29 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 art. 63 w zw. z art. 36 ust. 1 zd. 2 i ust. 3 pkt art. 65 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 2001 roku – Prawo wodne (Dz. U. z 2005 r. Nr 239 poz. 2019 ze zm.)" i wniósł o: wydanie na podstawie art. 29 ust. 3 Prawa wodnego, decyzji nakazującej K. K., właścicielowi gruntów sąsiednich, przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających w trybie natychmiastowym i nadanie rygoru natychmiastowego wykonania z przyczyn określonych w art. 108 § 1 K.p.a. tj. wyjątkowo ważnego interesu strony. W wykonaniu zarządzenia z dnia 5 października 2009 r., w dniu 6 października 2009 r. skarżący wezwany został do uzupełnienia w terminie 7 dni braków formalnych skargi o wznowienie, poprzez wskazanie daty w jakiej dowiedział się o powołanych przez niego podstawach wznowienia; pod rygorem odrzucenia skargi. Odpowiadając na wezwanie w dniu 13 października 2009 r., w piśmie datowanym na dzień 12 października 2009 r., skarżący wskazał jako datę powzięcia informacji o podstawie wznowienia datę śmierci M. D. tj. dzień 26 kwietnia 2009 r. Powołując ponownie okoliczności dotyczące nabycia gruntów przez M. S. i K. K. oraz zarzucając zaistnienie nieprawidłowości dotyczących tego zdarzenia, skarżący załączył pismo przewodnie Prokuratury Rejonowej w Opolu do Prokuratury Rejonowej w Brzegu z dnia 7 października 2009 r., informujące o przesłaniu zgodnie z właściwością miejscową pisma R. D., dotyczącego fałszerstw popełnionych w Urzędzie Gminy w L. tj. o czyn z art. 207 § 1 K.k. i inne, które mylnie zostało przesłane przez Prokuraturę Rejonową Kraków Śródmieście Wschód. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 270 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej P.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania sąodowadministracyjnego, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem, w przypadkach przewidzianych w dziale VII tej ustawy. Przypadki te, stanowiące podstawy skargi o wznowienie postępowania zostały wyczerpująco wyliczone w art. 271 – 273 P.p.s.a. Jako stanowiąca nadzwyczajny środek zmierzający do ponownego rozpoznania sprawy już prawomocnie zakończonej skarga o wznowienie, stosownie do art. 279 P.p.s.a., określającego jej wymogi, winna wskazywać ustawową podstawę wznowienia i jej uzasadnienie. Dostrzec przy tym trzeba, iż w postępowaniu wznowieniowym nie są rozpoznawane zarzuty wykraczające poza zakres ustawowych podstaw, jak i nie dokonuje się oceny w zakresie zaistnienia podstaw wznowienia niepowołanych w skardze. Wniesienie tego środka powoduje uruchomienie dwufazowego postępowania, mającego na celu w pierwszej kolejności zbadanie jego dopuszczalności, a następnie, w razie pozytywnego wyniku pierwszego etapu, zbadanie jego zasadności. Zgodnie z art. 280 § 1 P.p.s.a. Sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd wniosek odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę. Na żądanie sądu zgłaszający skargę o wznowienie postępowania obowiązany jest uprawdopodobnić okoliczności stwierdzające zachowanie terminu lub dopuszczalność wznowienia (art. 280 § 2 P.p.s.a.). W myśl natomiast art. 281 P.p.s.a. na rozprawie sąd rozstrzyga przede wszystkim o dopuszczalności wznowienia i odrzuca wniosek, jeżeli brak ustawowej podstawy wznowienia albo termin do wniesienia skargi nie został zachowany. Sąd może jednak po rozważeniu stanu sprawy połączyć badanie dopuszczalności wznowienia z rozpoznaniem sprawy. Stosownie do art. 280 § 1 P.p.s.a pierwszą czynnością sądu jest zatem wstępne badanie skargi o wznowienie postępowania na posiedzeniu niejawnym pod względem formalnym. Sąd bada, czy skarga o wznowienie postępowania jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. Samo powołanie regulacji prawnej określającej przesłankę wznowienia, czy też nawet sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający ustawie nie oznacza jednak, że skarga opiera się na jednej z podstaw, o których mowa w art. 271 – 273 P.p.s.a. Ocena w tym zakresie dokonywana jest zasadniczo w oparciu o twierdzenia zawarte w skardze, które winny odpowiadać podstawom wznowienia określonym w ustawie. Niespełnienie wymogu w tym względzie powoduje niemożność merytorycznego rozpoznania sprawy i w konsekwencji odrzucenie skargi o wznowienie postępowania. We wstępnym etapie sąd odrzuca zatem zarówno skargę, która w ogóle nie opiera się na jednej z podstaw wznowienia określonych w dziale VII P.p.s.a., jak i skargę w której wskazano przepis określający przesłankę wznowienia, bądź powołano podstawę treściowo odpowiadającą regulacją ustawowym, lecz ocena akt sprawy wykazała, ze powołana przez stronę przesłanka nie stanowi rzeczywistej podstawy wznowienia. Sąd ma bowiem obowiązek badać, czy wskazana podstawa ma w danej sprawie charakter rzeczywisty. Brak ustawowej podstawy wznowienia postępowania przesądza przy tym o obowiązku odrzucenia wniosku bez potrzeby czynienia ustaleń w zakresie zachowania terminu do wniesienia skargi (por. postanowienie NSA z dnia 3 czerwca 2004 r., sygn. akt OW 87/2004, System Informacji Prawnej Lex nr 158967). W niniejszej sprawie postępowanie sądowoadministracyjne, zakończone prawomocnym orzeczeniem z dnia 23 listopada 2006 r., sygn. akt II SA/Op 487/06, dotyczyło oceny legalności postanowienia w przedmiocie sprostowania postanowienia o uzgodnieniu warunków zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego. W odpowiedzi na wezwanie tut. Sądu do uzupełnienia braków skargi o wznowienie, skarżący powołał jako podstawę wznowienia przepisy art. 273 § 1 pkt 2, § 2 i § 3 P.p.s.a. Jednocześnie też, wskazał okoliczności, które w ocenie Sądu nie stanowią przesłanek wznowienia określonych w tych przepisach. Co więcej nie odnoszą się do okoliczności faktycznych sprawy stanowiących podstawę oceny dokonanej przez Sąd w zakończonym postępowaniu. Z tego też względu, wobec braku wskazania przez skarżącego innych podstaw ustawowych uznać należało, że skarga nie została oparta na ustawowych przesłankach wznowienia. W myśl pierwszego z powołanych przez skarżącego przepisu art. 273 § 1 pkt 2 P.p.s.a można żądać wznowienia postępowania na tej podstawie, że orzeczenie zostało uzyskane za pomocą przestępstwa. Pozostający w związku z tą regulacją przepis art. 274 P.p.s.a. stanowi z kolei, że z powodu przestępstwa można żądać wznowienia jedynie wówczas, gdy czyn został ustalony prawomocnym wyrokiem skazującym, chyba że postępowanie karne nie może być wszczęte lub że zostało umorzone z innych przyczyn niż brak dowodów. W niniejszej sprawie skarżący, wskazując na przepis art. 273 § 1 pkt 2 P.p.s.a nie powołał jako podstawy wznowienia żadnego wyroku skazującego, ani też nie powołał okoliczności dotyczących niemożności wszczęcia w tym przedmiocie postępowania, czy też jego umorzenia z innych przyczyn niż brak dowodów. W szczególności przesłanki wznowienia na tej podstawie nie może stanowić opisany przez skarżącego fakt podrobienia podpisów przez T. T., w celu nabycia gruntów od R. i J. B. Nie dotyczy on bowiem gruntów objętych administracyjnym postępowaniem uzgodnieniowym, ani też nie pozostaje w jakimkolwiek związku z przedmiotem prawomocnie zakończonego postępowania sądowoadministracyjnego. Wreszcie też w tym zakresie skarżący nie wskazał żadnego wyroku ustalającego ten czyn. Tym samym też nie wskazał podstawy wznowienia o której mowa w art. 273 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Zgodnie z art. 273 § 2 P.p.s.a., nie można również przyjąć, że w niniejszej sprawie skarga oparta została na wskazanej w nim przesłance. W myśl tego przepisów można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Wskazane przez skarżącego okoliczności dotyczące zbycia przez niego gruntów oraz działalności prowadzonej na nich przez nabywców częściowo powoływane bowiem już były przez niego w sprawie objętej wnioskiem o wznowienie. Poza tym nie mają one jakiegokolwiek związku z prawomocnie zakończoną sprawą i wydanym w niej orzeczeniem, które rozstrzygało legalność postanowienia o sprostowaniu aktu organu administracji. Wykrycie okoliczności faktycznych, z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu, może z kolei być podstawą wznowienia, gdy pozostają one w związku z zaskarżonym orzeczeniem Sądu. Wreszcie też, odnosząc się do wskazanego przez stronę art. 273 § 3 P.p.s.a. stanowiącego, że można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy należy zauważyć, iż w niniejszej sprawie powoływana podstawa prawna nie istnieje, gdyż nie zostało wydane jakiekolwiek inne, niż wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 23 listopada 2006 r., orzeczenie w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...], nr [...]. Sam skarżący nie wskazał także takiego orzeczenia. Zaznaczyć przyjdzie, że być może, skarżący podstawę z art. 273 § 3 P.p.s.a. mylnie utożsamia z orzeczeniami, które zapadły w innych sprawach. Orzeczenie, o którym mowa w art. 273 § 3 P.p.s.a., musi natomiast dotyczyć tej samej sprawy. Warunek ten będzie spełniony w wypadku tożsamości przedmiotu i stron postępowania, a więc sytuacji, w której w późniejszym procesie mógł i powinien być zgłoszony zarzut powagi rzeczy osądzonej. Wobec powyższego stwierdzając, iż powołane przez skarżącego twierdzenia ograniczają się jedynie do zarzutów związanych z zawarciem cywilnoprawnej umowy sprzedaży gruntu i prowadzonej na nim przez nabywców działalności oraz że w niniejszej sprawie nie wskazano okoliczności pozwalających na stwierdzenie istnienia realnej podstawy wznowienia uznano, że skarga nie opiera się na ustawowych przesłankach wznowienia. Z tego też względu Sąd nie badał zachowania terminu do wniesienia skargi i na podstawie art. 280 § 1 P.p.s.a, orzekł o odrzuceniu skargi o wznowienie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło