II SA/Op 246/15

PostanowienieWSA w Opolu2015-09-30

Skład orzekający: Violetta Radecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, która wykaże brak środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego, może zostać zwolniona od tych kosztów w trybie prawa pomocy?
Ratio decidendi
Spółka prawa handlowego może zostać zwolniona od kosztów sądowych w trybie prawa pomocy, jeśli wykaże, że nie posiada wystarczających środków na ich pokrycie. Wystarczające jest wykazanie braku środków, nawet jeśli przedłożona dokumentacja finansowa nie odzwierciedla aktualnej sytuacji, pod warunkiem udokumentowania przyczyn tego stanu rzeczy, takich jak zajęcia komornicze, postępowanie prokuratorskie czy brak możliwości ogłoszenia upadłości z powodu braku środków.
Stan faktyczny
Skarżąca spółka A Sp. z o.o. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym dotyczącym decyzji Zarządu Województwa Opolskiego w sprawie zwrotu dofinansowania. Spółka przedstawiła dowody na swoją trudną sytuację finansową, w tym zajęcia komornicze, brak środków na rachunkach bankowych, zadłużenie publicznoprawne oraz trudności w zbyciu majątku specjalistycznego. Wskazała również na postępowanie prokuratorskie uniemożliwiające przedstawienie pełnej dokumentacji.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono stronę skarżącą od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Referendarz sądowy Violetta Radecka po rozpoznaniu w dniu 30 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A Spółka z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Zarządu Województwa Opolskiego z dnia 14 kwietnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu dofinansowania przyznanego na realizację projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Opolskiego na lata 2007-2013 na skutek wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy postanawia: zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, na decyzję Zarządu Województwa Opolskiego z dnia 14 kwietnia 2015 r., nr [...], A Spółka z o.o. z siedzibą w [...] zawarła wniosek o zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów postępowania sądowego. We wniosku podano, że wysokość kapitału zakładowego Spółki wynosi 50.000 zł., a wartość środków trwałych, według stanu na dzień 31 października 2014 r.: 166.605.707,94 zł. Na ten sam dzień wysokość zysku Spółki określono na: - 20.388.990,85 zł; wymieniono także trzy rachunki bankowe jakie Spółka posiada w następujących bankach : B S.A stan konta: - 6.621,08 zł, C S.A.: -55,69 zł, D S.A.: - 945,00 zł. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podniosła, że nie posiada środków na uiszczenie kosztów sądowych. Spółka jest w trakcie postępowania sądowego ze złożonych przez wierzycieli wniosków o upadłość, a nieprawomocnym postanowieniem z dnia 11 maja 2015 r. Sąd oddalił wniosek w przedmiocie ogłoszenia upadłości z uwagi na brak środków na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego. W Spółce został powołany na mocy postanowienia sądu nadzorca sądowy oraz biegły sądowy. Obecnie spółka nie posiada jakichkolwiek środków pieniężnych do dokonania płatności, operacyjnego obrotu, gdyż wszystkie rachunki Spółki oraz zgromadzone na nich środki pieniężne zostały zajęte przez komorników na skutek prowadzonych przez nich czynności egzekucyjnych. Na majątku Spółki dokonane zostały zajęcia komornicze w celu zabezpieczenia wierzytelności, a sama Spółka nie posiada zdolności kredytowej. Całość majątku Spółki zajęta jest w ramach prowadzonych postępowań egzekucyjnych. Dodatkowo wskazano, że Spółka posiada zadłużenie z tytułu należności podatkowych oraz w stosunku do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, w wysokości 1.283.392,74 zł. Podniesiono, że z uwagi na uprawomocnienie się zaskarżonej decyzji, istnieje realna groźba wszczęcia postępowania egzekucyjnego obejmującego kwotę należności głównej w wysokości 4.889.034,72 zł wraz z kosztami postępowania oraz odsetkami. Do akt skarżąca dołączyła m.in. oświadczenie o stanie kasy Spółki z dnia 14 lipca 2015 r. w wysokości 17,50 zł, kserokopie zawiadomień o zajęciu rachunków bankowych Spółki przez komorników sadowych działających imieniem wierzycieli Spółki, wykaz postępowań komorniczych prowadzonych wobec skarżącej wraz z sygnaturami spraw, kserokopię postanowienia z dnia 8 kwietnia 2014 r. o ustanowieniu tymczasowego nadzorcy sądowego, rachunek zysków i strat za okres od dnia 1 stycznia 2014 r. do dnia 30 września 2014 r., bilans sporządzony na dzień 30 września 2014 r. W piśmie uzupełniającym z dnia 3 września 2015 r. skarżąca wyjaśniła, że obecnie w stosunku do niej są prowadzone postępowania egzekucyjne na łączną kwotę 35.000.000,00 zł; aktualne jej zadłużenie z tytułu należności publicznoprawnych wynosi 2.452.555,20 zł; wszystkie posiadane rachunki bankowe są zajęte w związku z prowadzonymi postępowaniami egzekucyjnymi; ze względu na brak środków Spółka nie wypłaca wynagrodzeń zatrudnionym pracownikom. Majątek spółki z uwagi na swój specjalistyczny charakter (częstotliwości radiowe, wysoko specjalizowana infrastruktura telekomunikacyjna) jest majątkiem bardzo trudno zbywalnym. Pozostały majątek ruchomy został natomiast w całości zajęty w związku z prowadzonymi postępowaniami komorniczymi (na dowód załączono protokół zajęcia ruchomości). Ponadto, w związku z postępowaniem prowadzonym przez Prokuraturę, nie jest możliwe przedstawienie wszystkich dokumentów księgowo-finansowych dotyczących Spółki (sygn. akt [...]). Skarżąca załączyła przy tym kserokopie pism Prokuratora Okręgowego z dnia: 22 kwietnia 2015 r., 4 sierpnia 2015 r., 3 lipca 2015 r., 14 lipca 2015 r., odmawiające wydania dokumentacji Spółki. Nadto dołączono kopie protokołu zajęcia ruchomości z dnia 15 stycznia 2014 r. oraz aktualne wyciągi bankowe. Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) – zwanej dalej w skrócie: "P.p.s.a." zważono, co następuje: Stosownie do treści art. 246 § 2 pkt 1 P.p.s.a., osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym - obejmującym zgodnie z art. 245 § 2 tej ustawy zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego – gdy ta wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Analogiczne rozwiązanie przewidziano w odniesieniu do uregulowanego w art. 245 § 3 ustawy P.p.s.a. prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującego zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującego tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Powyższe może bowiem zostać przyznane dopiero wtedy, gdy osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a.). W ocenie referendarza sądowego skarżąca, która zwróciła się o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych, spełnia przesłanki określone w przywołanym art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. Skarżąca wykazała, że nie posiada środków finansowych umożliwiających jej zadośćuczynienie obowiązkowi poniesienia kosztów sądowych, przez przedłożenie dokumentacji związanej z jej sytuacją finansową. Co prawda skarżąca przedłożyła materiały źródłowe w zakresie jej działalności gospodarczej (rachunek zysków i strat, bilans), które nie obrazują aktualnej sytuacji finansowej, lecz na dzień 31 października 2014 r., to referendarz uwzględnił podnoszone przez Spółkę okoliczności niemożności przedłożenia aktualnej dokumentacji, z powodu zajęcia jej w postępowaniu prokuratorskim. Znaczący dla oceny kondycji finansowej Spółki jest także fakt wydania przez Sąd Rejonowy [...] w [...] Wydział [...] Gospodarczy w dniu 11 maja 2015 r., postanowienia dotyczącego posŧępowania upadłościowego obejmującego likwidację majątku Spółki A, zgodnie z którym ogłoszenie upadłości Spółki było niedopuszczalne w związku z brakiem wystarczających środków na pokrycie kosztów tego postępowania oraz zaspokojenia roszczeń wierzycieli w jak najwyższym stopniu. Ponadto, z aktualnych wyciągów z rachunków bankowych Spółki, przedłożonych do akt sądowych nie wynika, aby dysponowała ona wolnymi środkami, a salda rachunków bankowych są ujemne. Na majątku Spółki dokonane zostały z kolei zajęcia komornicze, w celu zabezpieczenia wierzytelności, co uniemożliwia zbycie składników majątkowych i przeznaczenia środków finansowych z tego tytułu, na pokrycie kosztów sądowych. Wobec powyższego, referendarz sądowy działając trybie art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło