II SA/Op 246/16

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Violetta Radecka po rozpoznaniu w dniu 3 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata M. K. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi M. M. reprezentowanego przez kuratora J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 29 października 2015 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przyznania zasiłku okresowego postanawia: przyznać adwokatowi M. K. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej M. M., obejmujące wynagrodzenie z tytułu sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, w kwocie 147,60 zł (słownie: sto czterdzieści siedem złotych i sześćdziesiąt groszy), w tym podatek VAT w kwocie 27,60 zł (słownie: dwadzieścia siedem złotych i sześćdziesiąt groszy). Postanowieniem z dnia 4 marca 2016 r., sygn. akt II SO/Op 4/16 referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu, umorzył postepowanie z wniosku o zwolnienie od kosztów sadowych oraz ustanowił M. M. adwokata z urzędu, w celu sporządzenia skargi w sprawie dotyczącej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 29 października 2015 r., nr [...]. Na tej podstawie, po wystąpieniu Sądu do Okręgowej Rady Adwokackiej w Opolu, na pełnomocnika skarżącego został wyznaczony adwokat M. K., wykonujący zawód w Kancelarii Adwokackiej w [...], przy ul. [...]. W związku z wniesieniem skargi, sprawa została odnotowana w repertorium sądowym pod sygn. akt II SA/Op 246/16. Pismem z dnia 29 września 2016 r., pełnomocnik skarżącego zwrócił się o doręczenie odpisu zapadłego w sprawie w dniu 27 września 2016 r., wyroku o oddaleniu skargi wraz z uzasadnieniem, który to odpis został przesłany przy piśmie z dnia 27 października 2016 r. Postanowieniem z dnia 3 listopada 2016 r., referendarz przyznał pełnomocnikowi wynagrodzenie z tytułu świadczenia nieopłaconej pomocy prawnej za czynności podjęte w postępowaniu I instancji, w wysokości 295,20 zł (w tym podatek VAT: 55,20 zł). Pismem z dnia 8 listopada 2016 r. (złożonym w Sądzie w dniu 10 listopada 2016 r.), pełnomocnik przedłożył opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie, a także wniósł o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z tego tytułu oświadczając, że koszty te nie zostały opłacone zarówno w całości, jak również w części. Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718, ze zm.) – zwanej dalej w skrócie: "P.p.s.a." zważono, co następuje: Stosownie do treści art. 250 P.p.s.a., wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Przedmiotem niniejszego orzeczenia są koszty pełnomocnika wyznaczonego z urzędu, poniesione w postępowaniu II instancji. Co do czynności pełnomocnika polegającej na sporządzeniu w sprawie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, zastosowanie mają przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714). Rozporządzenie to weszło w życie w dniu 2 listopada 2016 r., a zatem w czasie toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego i uchyliło dotychczas obowiązujące rozporządzenie z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2015 r., poz. 1801). Stosownie do treści § 22 aktualnie obowiązującego rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r., w sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tego rozporządzenia, stosuje się przepisy dotychczasowe, do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Z przytoczonej regulacji wynika, że w kwestii ustalenia zastosowania w sprawie właściwych przepisów (tj. rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r., czy rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r.), ważne są dwa elementy. Pierwszym, jest moment wszczęcia postępowania sądowego, a drugi związany jest z etapem na jakim wejście w życie przepisów rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r. "zastało" dane postępowanie sądowe. Zdaniem referendarza, ustawodawca postanowił, że granicą końcową wyznaczającą obowiązek stosowania dotychczasowego rozporządzenia (tj. z dnia 22 października 2015 r.) jest moment zakończenia postępowania w danej instancji, a za granicę tę w przypadku postępowania przed sądem pierwszej instancji należy uznać wydanie przez ten sąd orzeczenia kończącego postępowanie (por. m.in. postanowienie Starszego referendarza sądowego z dnia 22 listopada 2016 r., sygn. akt I SA/Gl 12/16, dostępne w CBOiISA) . Za taką interpretacją przepisów przemawia treść §§ 21 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzeń z dnia 22 października 2015 r. i z dnia 3 października 2016 r., które kwalifikują sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, jako czynność wykonaną już w ramach drugiej instancji. W niniejszej sprawie, pełnomocnik z urzędu został ustanowiony przed wydaniem wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, który to wyrok zapadł w dniu 27 września 2016 r. Wyrok kończący postępowanie w I instancji został zatem wydany przed wejściem w życie rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r., które zaczęło obowiązywać z dniem 3 listopada 2016 r. Opinia o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, zakwalifikowana przez wymienione rozporządzenia jako czynność inicjująca postępowanie II instancji i dokonana w jego ramach, została natomiast złożona w tut. Sądzie w dniu 10 listopada 2016 r., czyli już pod rządami obecnie obowiązującego rozporządzenia. Przepisy tego rozporządzenia, będą więc miały zastosowanie przy wynagradzaniu pełnomocnika z tytułu sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. A zatem, zgodnie z treścią § 4 ust. 1 rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r., opłatę ustala się w wysokości określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej 150% opłat określonych w rozdziałach 2-4, następuje z uwzględnieniem: 1) nakładu pracy adwokata, w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu; 2) wartości przedmiotu sprawy; 3) wkładu adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie; 4) stopnia zawiłości sprawy, w szczególności trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności (§ 4 ust. 2 rozporządzenia). Opłatę, o której mowa w ust. 1 i 2, podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług (§ 4 ust. 3 rozporządzenia). Stosownie natomiast do treści § 21 ust. 1 rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r. opłaty wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi: 1) w pierwszej instancji: a) w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna - opłatę obliczoną na podstawie § 8, b) za sporządzenie skargi i udział w rozprawie w sprawie skargi na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego - 600 zł, c) w innej sprawie - 240 zł. Niniejsza sprawa, należy do kategorii "innych spraw", a zatem zgodnie z § 21 ust. 1 pkt 2 b) rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r., opłata w drugiej instancji za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wynosi 50 % opłaty określonej w pkt 1, nie mniej jednak niż 120 zł. Podkreślić należy, że adwokat M. K. prowadził sprawę także w I instancji postępowania i otrzymał wynagrodzenie z tego tytułu, postanowieniem z dnia 3 listopada 2016 r. W ocenie referendarza, brak jest w niniejszej sprawie okoliczności, wymienionych w § 4 ust. 2 rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r., mających uzasadniać przyznanie pełnomocnikowi wynagrodzenia przekraczającego kwotę wynikającą z § 4 ust. 1 tego rozporządzenia. Wobec tego, przyznano pełnomocnikowi wynagrodzenie w wysokości 120 zł, a na zasadzie § 4 ust. 3 rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r., kwotę tę podwyższono o wielkość podatku od towarów i usług, wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług, czyli o 27,60 zł. O powyższym, działając na zasadzie art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a., referendarz orzekł, jak w sentencji.