II SA/Op 249/08
PostanowienieWSA w Opolu2008-11-07
Skład orzekający: Anna Misiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy, jeśli strona korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawach z zakresu pomocy społecznej?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy, jeśli strona skarżąca działa w sprawie z zakresu pomocy społecznej, ponieważ na mocy art. 239 pkt 1 lit. 'a' P.p.s.a. korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych. W takiej sytuacji postępowanie z wniosku o prawo pomocy w tym zakresie należy umorzyć jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Niemniej jednak, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika powinien zostać rozpoznany merytorycznie, jeśli sytuacja materialna strony na to wskazuje.Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na bezczynność organu w sprawie przyznania stypendium szkolnego dla syna. Po odrzuceniu skargi jako niedopuszczalnej, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego i zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na bardzo trudną sytuację materialną. Organ uznał, że zwolnienie od kosztów sądowych jest ustawowe, a wniosek w tym zakresie bezprzedmiotowy, jednakże przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego z uwagi na niskie dochody.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie z wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowiono dla skarżącego radcę prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Anna Misiak po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. G. na Prezydenta Miasta Opola w przedmiocie skargi w trybie Działu VIII K.p.a. na organ na skutek wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy postanawia: 1. ustanowić dla skarżącego radcę prawnego, 2. umorzyć postępowanie z wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.
G. G. wniósł pismem z dnia 2 lipca 2008 r., do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, skargę na Radę Miasta Opola w przedmiocie rozpatrzenia przez nią jego skargi na bezczynność Prezydenta Miasta Opola w sprawie przyznania stypendium szkolnego dla jego syna K. G. i zaległych odsetek z tego tytułu.
Postanowieniem z dnia 20 października 2008 r., skarga G. G. została odrzucona, jako skarga powszechna, której złożenie do sądu administracyjnego jest niedopuszczalne.
Postanowienie to, wraz z uzasadnieniem, zostało doręczone skarżącemu w dniu 29 października 2008 r.
W dniu 4 listopada 2008 r. (data nadania przesyłki w placówce pocztowej) został złożony przez skarżącego, wniosek na urzędowym formularzu o przyznanie prawa pomocy, poprzez ustanowienie radcy prawnego i zwolnienie od kosztów sądowych.
G. G. we wniosku wskazał, że jedyny dochód jego i syna stanowią środki z pomocy społecznej, przyznane K. G., w łącznej kwocie 801 zł miesięcznie. G. G. nie ma żadnego majątku, mieszka z synem w mieszkaniu spółdzielczym lokatorskim o powierzchni 65 m2, Ponadto w wyżej wskazanych aktach przedłożył kopie miesięcznych rachunków za energię elektryczną na kwotę 33,77 zł, czynsz w kwocie 372,23 zł, gaz w kwocie 27,23 zł. Wnioskodawca wskazał też, że nie osiągnął w roku 2002 i w latach 2004 r. do 2007 r. żadnego dochodu, a prowadzi działalność opodatkowaną w formie ryczałtu, na okoliczność tę przedłożył kopię zaświadczeń z Pierwszego Urzędu Skarbowego w Opolu, kolejno z dnia 19 maja 2004 r. - dotyczy roku 2002, 19 lipca 2005 r. i 2 marca 2006 r. - dotyczy roku 2004, 12 lipca 2006 r. - dotyczy roku 2005, 3 lipca 2007 r. - dotyczy roku 2006, 8 stycznia 2008 r. - dotyczy roku 2007.
Skarżący przesłał też decyzje:
1) decyzję Prezydenta Miasta Opola z dnia [...], nr [...] o przyznaniu zasiłku rodzinnego za okres od 1 września 2008 r. do 31 sierpnia 2009 r. w kwocie 64 zł miesięcznie i dodatku do zasiłku rodzinnego, za okres od 1 września 2008 r. do 31 sierpnia 2009 r. w kwocie 170 zł miesięcznie oraz jednorazowego zasiłku na rozpoczęcie roku szkolnego w kwocie 100 zł,
2) decyzję Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Opolu, wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta Opola, z dnia [...], nr [...] o przyznaniu zasiłku okresowego, na okres od 1 lipca 2008 r. do 31 grudnia 2008 r. w kwocie 327 zł miesięcznie,
3) decyzję Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Opolu, wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta Opola, z dnia [...], nr [...] o przyznaniu zasiłku celowego na zakup żywotności w kwocie 240 zł.
W powyższych decyzjach wyliczono, że dochód na osobę w rodzinie skarżącego to miesięcznie 117 zł.
Skarżący przedłożył tez kopię o winsoku o przyznanie stypendium szkolnego na rok szkolny 2004/2005 dla jego syna K. G. z opinią dyrektora szkoły, że sytuacja chłopca jest trudna, wychowuje go ojciec i babcia, mama nie żyje. K. jest chłopcem z dużymi dysfunkcjami rozwojowymi ma indywidualne potrzeby psychofizyczne i edukacyjne, pomoc finansowa przyznana rodzicowi zostanie przeznaczona na zakup podręczników i przyborów szkolnych.
Wniosek strony skarżącej obejmuje swym zakresem żądanie przyznania prawa pomocy w całości poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, do których zaliczają się opłaty sądowe i zwrot wydatków, co określa art. 211 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. i ustanowienie radcy prawnego.
Jednakże z uwagi na fakt, że skarżący na mocy art. 239 pkt 1 lit. "a" P.p.s.a., określającego, że nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strony skarżące działanie lub bezczynność w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej, korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, należało postępowanie z jego wniosku o prawo pomocy w tym zakresie umorzyć, jako bezprzedmiotowe w związku z art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a.
Wobec tego należało rozpatrzeć jego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże ona, że nie jest wstanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący wykazał, że obecnie ma jedynie dochód z zasiłków z pomocy społecznej przysługujących synowi K. G., w kwocie netto 801 zł miesięcznie. Koszty jakie ponosi co miesiąc w związku z opłatami mieszkaniowymi to średnio kwota 433,23 zł (czynsz, gaz, energia elektryczna). Skarżącemu i jego synowi pozostaje na życie kwota około 367 zł miesięcznie, przy czym jak wynika z przedstawionych przez skarżącego dokumentów jego syn wymaga specjalnych nakładów, z uwagi na występujące u niego dysfunkcje rozwojowe. Kwota 367 zł miesięcznie na dwie osoby bezspornie nie daje możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego, nawet przyjmując, że K. G. nie wymagałby specjalnych nakładów na zaspokojenie jego potrzeb życiowych.
Referendarz sądowy uznał, zatem, iż sytuacja materialna skarżącego uprawnia go do przyznania prawa pomocy w zakresie przez niego żądanym i postanowił ustanowić dla niego radcę prawnego.
Referendarz sądowy postanowił zatem przyznać skarżącemu prawo pomocy w części poprzez ustanowienie radcy prawnego z urzędu.
Wobec powyższego, na podstawie art. 258 § 1, pkt 7 i art. 239 pkt 1 lit. "a" w związku z art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło