II SA/Op 25/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. G. na Zarząd A w B. w przedmiocie najmu lokalu mieszkalnego postanawia : odrzucić skargę. Skarżąca B. G. w piśmie z dnia 5 grudnia 2006 r. wniosła skargę bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, wskazała w niej w punkcie 2, że skarży decyzję Zarządu A w B., działającego w imieniu właściciela B, z dnia [...], nr [...], wypowiadającą jej umowę najmu lokalu mieszkalnego w B. przy pl. [...] z dniem 31 grudnia 2005 r. bez zabezpieczenia lokalu zastępczego i bez wskazania w decyzji trybu odwoławczego, co jej zdaniem stanowi naruszenie prawa. W odpowiedzi na skargę Zarząd A wyjaśnił, że umowa najmu została skarżącej wypowiedziana z powodu nie zamieszkiwania przez nią w lokalu mieszkalnym będącym przedmiotem umowy najmu i w związku z zamieszkiwaniem przez B. G. na stałe w innym lokalu. Ponadto za zgodą skarżącej lokal przy ul. [...] został wynajęty jej synowi, który faktycznie zamieszkiwał w nim z rodziną, zamiast rodziny skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić, ponieważ zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sąd orzeka w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 P.p.s.a.). Mając na uwadze zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych dostrzec przyjdzie, iż obejmuje ona jedynie sprawy z zakresu stosunków administracyjnoprawnych chyba, że ustawa szczególna przewiduje kontrolę sądów administracyjnych także w innych sprawach. Oznacza to, iż w braku w tym zakresie szczególnych uregulowań ustawowych, sądy administracyjne nie są uprawnione do orzekania w sprawach wynikających z innych niż administracyjny stosunków prawnych. Istota stosunku administracyjnoprawnego polega na tym, iż jedną z jego stron zawsze jest organ administracji publicznej, który z mocy przepisów prawa jest zobowiązany i uprawniony do władczego rozstrzygania o, regulowanych przez prawo administracyjne, prawach i obowiązkach drugiej strony. Wykonując swoje uprawnienia i obowiązki jest on przy tym wyposażony z mocy przepisów prawa w atrybut władzy państwowej w postaci m. in środków przymusu państwowego, służący do zabezpieczenia realizacji uprawnień i obowiązków administracyjnoprawnych. Odmiennie zatem niż w przypadku stosunków cywilnoprawnych, gdzie strony będące partnerami mają równorzędną pozycję i według własnego uznania, w oparciu o przepisy prawa kształtują treść łączącego je stosunku prawnego, w stosunkach administracyjnoprawnych organ administracji publicznej jest obowiązany i uprawniony do władczego kształtowania, sytuacji prawnej drugiej strony. Zaznaczyć przy tym wypada, iż nie wszystkie stosunki prawne, w których jedną ze stron jest organ administracji publicznej, mają charakter administracyjnoprawny. W przypadku bowiem gdy, obie strony korzystają z wyznaczonej granicami prawa swobody w ustalaniu treści łączącego je stosunku prawnego, a przepisy prawa nie ustalają dla jednego z nich kompetencji do władczego rozstrzygania o treści uprawnień i obowiązków przyjąć należy, iż stosunek ten nie ma charakteru administracyjnoprawnego. Mając na uwadze powyższe, stwierdzić przyjdzie, iż jeżeli przepisy ustaw szczególnych nie stanowią inaczej, sądy administracyjne uprawnione są do kontroli legalności działań bądź bezczynności organów administracji publicznej, o których mowa w art. 3 P.p.s.a., wynikających z takich stosunków prawnych, w zakresie których organ administracji publicznej z mocy prawa uprawniony jest do władczego kształtowania treści tego stosunku prawnego. O cywilnoprawnym charakterze przedstawionego przez skarżącą problemu, rozstrzyga cywilny charakter stosunku najmu. Najem jest bowiem stosunkiem z zakresu prawa cywilnego. Powstaje on na podstawie umowy i normowany jest przez kodeks cywilny. Wprawdzie szczególne uregulowania dotyczące najmu lokali mieszkalnych, zawiera ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz/266 ze zm.), jednakże powstały w oparciu o przepisy tej ustawy stosunek najmu również jest stosunkiem cywilnoprawnym, który stosownie do art. 5 nawiązywany jest na podstawie umowy. Istota najmu, w rozumieniu wskazanej ustawy, jest bowiem tożsama, z pojęciem najmu uregulowanym w art. 659 kc. Sprawa zatem z tytułu najmu jest sprawą cywilną, nie mieszczącą się w zakresie właściwości sądu administracyjnego. Jak stanowi bowiem art. 2 kpc, do rozpoznawania spraw cywilnych powołane są sądy powszechne, o ile sprawy te nie należą do właściwości sądów szczególnych, oraz Sąd Najwyższy. W myśl przepisów art. 1-4 P.p.s.a., sprawy ze stosunku najmu lokali mieszkalnych, nie należą do właściwości sądów administracyjnych. Również przepisy ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie Kodeksu cywilnego, nie przewidują w tym zakresie właściwości sądów administracyjnych. Skoro skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie mieści się w zakresie właściwości rzeczowej sądów administracyjnych uznać należało, iż w niniejszej sprawie zaistniała przesłanka odrzucenia skargi, o której mowa w art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Wobec powyższego orzeczono jak na wstępie.