II SA/Op 252/08

PostanowienieWSA w Opolu2008-11-25

Skład orzekający: Violetta Radecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy, jeśli strona została już prawomocnie zwolniona od tych kosztów w poprzednim postanowieniu?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy, jeśli strona została już prawomocnie zwolniona od tych kosztów w poprzednim postanowieniu. Postępowanie w tym zakresie podlega umorzeniu. Natomiast wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu, w sytuacji gdy strona wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania, powinien zostać uwzględniony.
Stan faktyczny
Skarżący D. A. wniósł skargę na decyzję Wojewody Opolskiego dotyczącą wpisu w dowodzie osobistym. Wcześniej został zwolniony od kosztów sądowych. Po doręczeniu wyroku oddalającego skargę, skarżący złożył nowy wniosek o przyznanie prawa pomocy, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, uzasadniając go trudną sytuacją materialną i zdrowotną. Referendarz sądowy postanowił ustanowić adwokata i umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Rozstrzygnięcie
Ustanowiono skarżącemu adwokata i umorzono postępowanie z wniosku skarżącego w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Violetta Radecka po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. A. na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie dokumentów stwierdzających tożsamość na skutek wniosku skarżącego z dnia 18 listopada 2008 r. o przyznanie prawa pomocy postanawia 1. ustanowić skarżącemu adwokata 2. umorzyć postępowanie z wniosku skarżącego w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. D. A. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia [...], Nr [...], utrzymującą w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji o odmowie umieszczenia w dowodzie osobistym, określonej treści wpisu. Postanowieniem z dnia 25 sierpnia 2008 r. referendarz sądowy zwolnił skarżącego od kosztów sądowych, a wyrokiem z dnia 16 października 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę D. A. W dniu 17 listopada 2008 r. doręczono skarżącemu, na skutek jego wniosku z dnia 22 października 2008 r., odpis zapadłego w sprawie wyroku wraz z uzasadnieniem. Następnie, w dniu 19 listopada 2008 r. wpłynął do Sądu wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Uzasadniając wniosek skarżący podniósł, iż znajduje się w trudnej sytuacji bytowej, spowodowanej jego złym stanem zdrowia i trudną sytuacją finansową. Skarżący oświadczył, że jest osobą całkowicie niezdolną do pracy i niezdolną do samodzielnej egzystencji, utrzymuje się ze świadczenia rentowego oraz z doraźnych, celowych zasiłków z pomocy społecznej. Prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, a będąc osobą niepełnosprawną i przewlekle chorą ponosi zwiększone koszty utrzymania, przekraczające możliwości finansowe pochodzące z renty i zasiłku. W oświadczeniu o stanie majątku i dochodach skarżący podał, że jest współwłaścicielem domu jednorodzinnego o pow. ok. 100 m², który wymaga remontu. Skarżący uzyskuje dochód miesięczny z tytułu świadczenia rentowego z ZUS w kwocie 896,59 zł. D. A. nie wykazał innego majątku, ani innych źródeł dochodu. Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dale w skrócie: "P.p.s.a." zważono, co następuje: Zgodnie z art. 239 pkt 4 "P.p.s.a.", strona, której przyznane zostało prawo do pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym (prawo pomocy), w zakresie określonym w prawomocnym postanowieniu o przyznaniu tego prawa, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. D. A. w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym został zwolniony prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego z dnia 25 sierpnia 2008 r. od kosztów sądowych. Zwolnienie powyższe obejmowało całość kosztów sądowych, w tym koszty związane z ewentualnym wniesieniem skargi kasacyjnej, czyli wpis od tejże skargi. Skoro więc skarżący został już zwolniony z tego obowiązku, postępowanie z wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych z dnia 18 listopada 2008 r. jest bezprzedmiotowe. Wobec tego, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 258 § 3 P.p.s.a., postępowanie to podlegało umorzeniu. Wniosek D. A. o przyznanie prawa pomocy obejmujący ustanowienie adwokata z urzędu, należało natomiast uwzględnić. Zgodnie z brzmieniem art. 245 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a także w zakresie częściowym, obejmującym m.in. tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Skarżący, jak wyżej wykazano, został już zwolniony od kosztów sądowych, zatem jego wniosek o udzielenie prawa pomocy należało rozpatrzyć jako wniosek o udzielenie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmujący wyłącznie ustanowienie adwokata. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w tym zakresie następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić przez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym, a od rozpoznającego wniosek zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Referendarz sądowy uznał oświadczenie skarżącego za wyczerpujące i wiarygodne, mając przede wszystkim na uwadze, że skarżący został pouczony o odpowiedzialności karnej za podanie nieprawdziwych danych lub zatajenie prawdy, w myśl art. 233 § 1 Kodeksu karnego. Rozpatrując natomiast wniosek D. A., referendarz miał na względzie przede wszystkim fakt, że prawo pomocy jest instytucją, której zasadniczym celem jest umożliwienie realizacji prawa do sądu osobom ubogim, nie dysponującym wystarczającymi środkami na prowadzenie sporów przed sądem. W tym kontekście należy mieć przede wszystkim na uwadze obecną sytuację materialno-bytową skarżącego, w tym w szczególności fakt osiągania przez skarżącego dochodu jedynie z tytułu świadczenia rentowego w wysokości 896,59 zł. Skarżący nie posiada także żadnych oszczędności, ani przedmiotów wartościowych, nie osiąga również innych dodatkowych dochodów. W tym stanie faktycznym należy uznać, że skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z wynajęciem zawodowego pełnomocnika, który wymagany jest do sporządzenia skargi kasacyjnej. Niskie dochody, niepełnosprawność i konieczność korzystania przez skarżącego z pomocy społecznej, uzasadniają zatem przyznanie mu prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 258 § 1 pkt 7 w/w P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło