II SA/Op 252/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz Sędziowie: Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik (spr.) Protokolant: Sekretarz sądowy Agnieszka Jurek po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 października 2008 r. sprawy ze skargi D. A. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie dokumentu stwierdzającego tożsamość oddala skargę. D. A. pismem z dnia 7 sierpnia 2008 r. skierowanym do Prezydenta Miasta [...], popartym następnie obszerną korespondencją, wniósł, o zamieszczenie w dowodzie osobistym wpisu "o uznaniu wnioskodawcy za niezdolnego do samodzielnej egzystencji na stałe". Do wniosku dołączył odpis wyroku Sądu Okręgowego w O. V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 29 czerwca 2000 r. , sygn. akt [...], w którym to sąd zobowiązuje Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. do zamieszczenia w dowodzie osobistym D. A. wpisu o uznaniu wnioskodawcy za niezdolnego do samodzielnej egzystencji na stałe. W dalszej części wniosku D. A. wskazał także, że prawo do zamieszczenia w dowodzie osobistym wpisu określonej treści gwarantuje mu nie tylko wyżej wymieniony wyrok, ale także ustawa zasadnicza. Decyzją z dnia [...] , Nr [...], Prezydent Miasta [...] działając na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz.1071 ze zm.) oraz art. 37 i art. 45 ust.1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 993 ze zm.) odmówił D. A. umieszczenia w dowodzie osobistym wpisu "o uznaniu wnioskodawcy za niezdolnego do samodzielnej egzystencji na stałe" zawartego w sentencji wyroku Sądu Okręgowego w O. z dnia 29 czerwca 2000 r. , sygn. akt [...]. W uzasadnieniu decyzji organ powołał się na treść na art. 37 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, wskazując jednocześnie, w oparciu o powyżej wskazany przepis, jakie dane zamieszcza się w dowodzie osobistym. Organ zwrócił również uwagę, że od 1 stycznia 2001 r. dowód osobisty posiada formę spersonalizowanej karty identyfikacyjnej, w której zamieszcza się jedynie dane przeznaczone do tzw. maszynowego odczytania i stąd też brak jest możliwości wprowadzenia zapisu żądanego przez D. A. Przepisy ustawy oraz System Obsługi Obywatela nie przewidują bowiem wprowadzenia innych danych niż wskazane w przepisie art.37 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Organ I instancji podniósł także, że z treści dołączonego do wniosku wyroku Sądu Okręgowego w O. z dnia 29 czerwca 2000 r. , sygn. akt [...] wynika, że zobowiązanym do dokonania wpisu jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział [...]. W odwołaniu od w/w decyzji D. A. podniósł, że do wniosku o wydanie nowego dowodu osobistego dołączył odpis wyroku Sądu Okręgowego w O. z dnia 29 czerwca 2000 r. , sygn.akt : [...] z którego wynika, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział [...] zobowiązany jest do zamieszczenia w dowodzie osobistym wpisu o uznaniu go za niezdolnego do samodzielnej egzystencji na stałe, żądając jednocześnie by organ I instancji zamieścił tę informację w nowym dowodzie osobistym. Wskazał, że podstawą materialnoprawną żądania dokonania wpisu w nowo wydanym dowodzie osobistym jest ustawa z 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Równocześnie podniósł, że żądanie wniesienia opłaty za wydanie dowodu osobistego jest żądaniem niekonstytucyjnym i narusza art. 32 Konstytucji. Pismem z dnia 23.04.2008 r. D. A. uzupełnił powyższe odwołanie wskazując miedzy innymi, że zmiana dowodu osobistego, ani brak stosownego w nim miejsca na dokonanie adnotacji urzędowych nie upoważnia organu do zaniechania wykonania nakazu sądowego. Odwołujący się żądał poszanowania wskazywanego powyżej wyroku Sądu Okręgowego i nakazanie przez organ II instancji Prezydentowi Miasta [...] ciążącego, zdaniem D. A., na nim obowiązku wydania dowodu zawierającego adnotację o treści nakazanej przez sąd. Równocześnie po raz kolejny żądał odstąpienia od wzywania go do uiszczenia opłaty za wydanie nowego dowodu osobistego. Decyzją z dnia [...], Nr [...], Wojewoda [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że z uwagi na wejście w życie z dniem 1 stycznia 2001 r. nowego wzoru dowodu osobistego w formie spersonalizowanej karty identyfikacyjnej oraz obowiązującego zapisu art. 37 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych nie można w dowodzie osobistym zamieścić innych treści (danych) niż przewiduje prawo. Dlatego też niemożliwe jest spełnienie żądania skarżącego w przedmiocie dokonania w dowodzie osobistym wpisu zgodnego z treścią wyroku Sądu Okręgowego w O. z dnia 29 czerwca 2000 r. o sygn. akt: [...] - "o uznaniu wnioskodawcy za niezdolnego do samodzielnej egzystencji na stałe". Organ wyjaśnił także, że powyższy wyrok Sądu Okręgowego był wydany w dniu 29 czerwca 2000 r., a zatem w czasie kiedy dowody osobiste miały formę książeczki. Wskazał przy tym, iż zgodnie z wówczas obowiązującymi przepisami prawa istniała możliwość dokonywania wpisów do książeczkowych dowodów osobistych. Dokonując oceny działań organu I instancji organ odwoławczy stwierdził, iż w niniejszej sprawie nie wystąpiły uchybienia formalnoprawne, a organ prawidłowo zastosował przepisy ustawy stanowiącą podstawę rozstrzygnięcia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu D. A. wniósł o nakazanie organowi wykonującemu zadania zlecone z zakresu administracji rządowej poszanowania prawa i respektowania wiążącego go prawomocnego wyroku sądowego, który nakazywał zamieszczenia w dowodzie osobistym wpisu o uznaniu wnioskodawcy za niezdolnego do samodzielnej egzystencji na stałe . Wniósł ponadto o wydanie orzeczenia o niezgodności z ustawą zasadniczą rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 listopada 2000 r. w sprawie opłaty za wydanie dowodu osobistego oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 września 2004 r. zmieniającego powyższe rozporządzenie, jako quasi podatek oraz dopuszczające zwolnienie z opłaty niektóre grupy osób niezależnie od dochodów, czego dowodem jest pismo Ministerstwa Polityki Społecznej, Departamentu Pomocy i Integracji Społecznej z dnia 19 lipca 2007 r. o znaku [...]. Jednocześnie D. A. zauważył, iż obecnie obowiązujący wzór dowodu osobistego zostanie z opóźnieniem wyparty przez już istniejący dowód biometryczny, a ten z kolei przez dowód wielofunkcyjny zgodny z dyrektywą UE. Skarżący zaznaczył ponadto, że za jakiś czas przywrócone zostaną informacje istniejące w dowodach książeczkowych takie jak np. grupa krwi, stopień niepełnosprawności, małoletnie dzieci będące na utrzymaniu. Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując w całości stanowisko i argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy odnotować, że wobec treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych oraz o właściwości między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami, a organami administracji rządowej. Kontrola o której mowa wyżej, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Ponadto - co do zakresu kognicji Sądu administracyjnego – należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwanej P.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 P.p.s.a). W przypadku gdy skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu ( art. 151 P.p.s.a.). Przedmiotem oceny w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...] nr [...], który działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.- dalej K.p.a.) oraz art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 993 ze zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...], którą odmówiono umieszczenia w dowodzie osobistym skarżącego wpisu "o uznaniu wnioskodawcy za niezdolnego do samodzielnej egzystencji na stałe" zawartego w sentencji wyroku Sądu Okręgowego w O. z dnia 29 czerwca 2000 r. , sygn. akt [...]. Przeprowadzona kontrola legalności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej wykazała, iż odpowiadają one wymogom prawa. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowią przepisy ustawy z 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 993 ze zm.- dalej ustawą). Problematyka dowodów osobistych unormowana została w rozdziale 8 ustawy. Zgodnie z art. 37 § 1 ustawy o ewidencji w dowodzie osobistym zamieszcza się : 1) nazwisko i imię (imiona) oraz imiona rodziców i nazwisko rodowe; 2) datę i miejsce urodzenia; 3) adres miejsca zameldowania na pobyt stały, a w razie jego braku - zameldowania na pobyt czasowy trwający ponad 3 miesiące; w przypadku braku zameldowania na pobyt stały albo pobyt czasowy trwający ponad 3 miesiące, danych o adresie nie zamieszcza się; 4) płeć, wzrost w centymetrach i kolor oczu; 5) numer ewidencyjny Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL); 6) nazwę organu wydającego, datę wydania oraz termin ważności dowodu osobistego. Dowód osobisty zawiera także zdjęcie oraz podpis jego posiadacza. Dane zawarte w dowodzie osobistym przeznaczone do odczytania maszynowego, jak również dane zawarte w numerze ewidencyjnym, o którym mowa w art.37 ust. 1 pkt 5 ustawy o ewidencji, nie mogą obejmować innych danych osobowych niż określone w art.37 ust. 1 pkt 1-4 i 6 ustawy. Z przepisu zawartego w art. 37 § 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych wynika, że zamieszczone w nim wyliczenie obligatoryjnych danych i informacji, które winny figurować w dokumencie stwierdzających tożsamość osoby fizycznej jest wyliczeniem pełnym, zamkniętym, mającym charakter wyczerpujący, a tym samym stanowiące zamknięty katalog danych. Taka treść przepisu nie pozostawia organowi żadnego tzw. "luzu decyzyjnego" i nie umożliwia zamieszczenia w dowodzie osobistym innych informacji niż określone przepisem art. 37 ust. 1 ustawy. Nadto stwierdzić należy, że w ustawie o ewidencji ludności nie przewidziane zostały przez ustawodawcę żadne wyjątki umożliwiające zamieszczanie w dowodach osobistych wpisów, innych niż te które enumeratywnie wskazane są w art. 37 § 1 ustawy. Wskazać należy także, iż art. 44 ustawy o ewidencji ludności zawiera ustawową delegację dla Rady Ministrów do wydania rozporządzenia, w którym winien określony zostać wzór dowodu osobistego oraz tryb postępowania w sprawach wydawania dowodów osobistych, ich wymiany, zwrotu lub utraty. Rada Ministrów w wykonaniu tej delegacji wydała rozporządzenie z dnia 21 listopada 2000 r. w sprawie w sprawie wzoru dowodu osobistego oraz trybu postępowania w sprawach wydawania dowodów osobistych, ich wymiany, zwrotu lub utraty (Dz.U. Nr 112, poz. 1182 ze zm.). Stosownie do § 1 ust. 5 wyżej powołanego rozporządzenia wniosek o wydanie nowego dowodu osobistego winien zawierać dwie aktualne, wyraźne i jednakowe fotografie o wymiarach 35 × 45 mm, przedstawiające osobę bez nakrycia głowy i okularów z ciemnymi szkłami w taki sposób, aby ukazywały głowę w pozycji lewego półprofilu i z widocznym lewym uchem, z zachowaniem równomiernego oświetlenia twarzy, dowód uiszczenia opłaty za wydanie dowodu osobistego oraz: 1) odpis skrócony aktu urodzenia - w przypadku osób, które nie wstąpiły w związek małżeński, 2) odpis skrócony aktu małżeństwa wraz z adnotacją o aktualnie używanym nazwisku, 3) na żądanie organu - poświadczenie obywatelstwa polskiego lub inny dokument potwierdzający posiadanie polskiego obywatelstwa, jeżeli dane zawarte w dokumentach budzą wątpliwość co do obywatelstwa osoby. § 4 rozporządzenia określa natomiast formę dowodu osobistego oraz dane i elementy które winny w nim zostać zamieszczone. Zgodnie z wyżej wskazanym przepisem dowód osobisty ma formę spersonalizowanej, przy użyciu wielkich liter karty identyfikacyjnej o wymiarach 54 × 85 mm, wykonanej z tworzywa sztucznego, zawierającej dane osobowe, adres, zdjęcie i podpis posiadacza, trzyliterową serię i sześciocyfrowy numer dowodu osobistego, nazwę organu wydającego dowód osobisty, datę wydania i termin ważności oraz elementy zabezpieczające dokument przed podrobieniem i sfałszowaniem. Analiza zatem powyższych przepisów rozporządzenia oraz ustawy o dowodach osobistych i ewidencji ludności prowadzi do wniosku, że przepisy ustawy, ani też rozporządzenia nie przewidują możliwości dokonywania w nowych dowodach osobistych żadnych wpisów, poza tymi które określone zostały przez ustawę o ewidencji ludności. Zauważyć należy również, iż wydanie dowodu osobistego lub ewentualna odmowa jego wydania powinna zostać poprzedzona analizą przez organ wydający dowody osobiste treści żądania, a mianowicie, czy wpisy których umieszczenia domaga się wnioskodawca mogą zostać w przedmiotowym dokumencie tożsamości umieszczone. Z akt administracyjnych wynika, że organ dokonał takiej oceny treści żądania skarżącego i stąd też zgodzić należy się z organem, że ustawa o ewidencji ludności nie przewiduje w jej obecnym kształcie możliwości dokonania w dowodzie osobistym wpisów o innej treści niż przewidziane w jej art. 37 § 1, a tym samym brak jest podstaw prawnych do umieszczenia w dowodzie osobistym skarżącego wpisu " o uznaniu za niezdolnego do samodzielnej egzystencji na stałe". Reasumując, stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie zarówno organ I instancji jak i organ II instancji, w oparciu o obowiązujące przepisy prawa, prawidłowo odmówił skarżącemu dokonania w nowym dowodzie osobistym wpisu "o uznaniu wnioskodawcy za niezdolnego do samodzielnej egzystencji na stałe" zawartego w sentencji wyroku Sądu Okręgowego w O. z dnia 29 czerwca 2000 r. , sygn. akt [...] . W związku z powyższym wniosek skarżącego o nakazanie organowi dokonania określonej treści wpisu słusznie organy uznały za niemożliwy do uwzględnienia. Na marginesie powyższego należy wskazać skarżącemu, że do kompetencji sądu administracyjnego nie należy orzekanie o niezgodności aktów normatywnych (zawartych w nich norm) z aktami wyższego rzędu. Kompetencja ta, zgodnie z art. 188 Konstytucji zastrzeżona została dla Trybunału Konstytucyjnego. Jego podstawowym zadaniem jest bowiem kontrola hierarchicznej zgodności norm prawnych, a więc rozstrzyganie o tym, czy normy prawne niższego rzędu są zgodne z normami prawnymi wyższego rzędu, a zwłaszcza z Konstytucją. W związku z tym wniosek w przedmiocie wydania orzeczenia o niezgodności z ustawą zasadniczą rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 listopada 2000 r. w sprawie opłaty za wydanie dowodu osobistego oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 września 2004 r. zmieniającego powyższe rozporządzenie nie podlegał rozpoznaniu. Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 P.p.s.a orzeczono jak w sentencji.