II SA/Op 256/08

PostanowienieWSA w Opolu2008-08-27

Skład orzekający: Violetta Radecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, wdowa po kombatancie, której odmówiono przyznania uprawnień, może zostać zwolniona z kosztów sądowych i otrzymać ustanowienie radcy prawnego z urzędu, biorąc pod uwagę jej trudną sytuację materialną?
Ratio decidendi
Wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie z kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego) zasługuje na uwzględnienie. Sytuacja materialna skarżącej, polegająca na uzyskiwaniu emerytury w kwocie 1.215 zł przy znaczących miesięcznych wydatkach na leki, opłaty mieszkaniowe i bieżące utrzymanie, nie pozwala jej na poniesienie kosztów postępowania sądowego ani wynajęcie profesjonalnego pełnomocnika. W związku z tym, przyznano jej prawo pomocy na podstawie przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Stan faktyczny
Skarżąca E. S. wniosła skargę na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmawiającą jej przyznania uprawnień wdowy po kombatancie. W ramach skargi wniosła również o przyznanie prawa pomocy, domagając się zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Skarżąca uzasadniła wniosek trudną sytuacją materialną, wskazując na wysokość swojej emerytury oraz miesięczne wydatki na leki i utrzymanie mieszkania. Referendarz sądowy, po analizie złożonego formularza wniosku, uznał, że skarżąca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono skarżącą od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono skarżącej radcę prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Violetta Radecka po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień wdowie po kombatancie na skutek wniosku skarżącej z dnia 14 sierpnia 2008 r. o przyznanie prawa pomocy postanawia 1. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych 2. ustanowić skarżącej radcę prawnego. Przedmiotem skargi wniesionej przez E. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, jest decyzja Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie z dnia [...], Nr [...], utrzymująca w mocy rozstrzygnięcie w/w organu z dnia [...], Nr [...] o odmowie przyznania uprawnień wdowy po kombatancie po zmarłym Z. S. W skardze E. S. wniosła także o przyznanie prawa pomocy. Stosownie zatem do przepisu art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zgodnie z którym wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru, referendarz sądowy przy piśmie z dnia 8 sierpnia 2008 r., przesłał skarżącej stosowny formularz wniosku i wezwał ją do wypełnienia formularza i odesłania w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W terminie zakreślonym przez referendarza, E. S. nadesłała wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Uzasadniając swoje żądanie skarżąca wskazała na trudną sytuację materialną w jakiej się znajduje. Podała, że dochody jakie uzyskuje w stosunku do wydatków jakie ponosi na swoje utrzymanie, nie pozwalają jej na pokrycie kosztów sądowych oraz kosztów na wynajęcie radcy prawnego. Określiła, że ponosi wydatki miesięczne na zakup leków w kwocie ok. 100 zł oraz na opłaty mieszkaniowe, tj. czynsz – 190 zł, energię elektryczną – 250 zł, telefon – 100 zł, gaz – 100 zł. Podała także, że na zakup 2 ton węgla przeznacza 1.200 zł. W oświadczeniu o stanie rodzinnym i dochodach skarżąca wykazała, że sama prowadzi gospodarstwo domowe, posiada mieszkanie o pow. 79,90 m², a jedynym źródłem jej utrzymania jest emerytura w kwocie 1.215 zł. Skarżąca nie wykazała innych źródeł dochodu, ani składników majątkowych, w tym zgromadzonych oszczędności. Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej w dalszej części w skrócie: "P.p.s.a.", zważono co następuje: Wniosek skarżącej zasługuje na uwzględnienie. W świetle art. 245 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a także w zakresie częściowym, obejmującym m.in. tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Wskazać należy, że ustanowienie pełnomocnika z urzędu, zgodnie z art. 244 § 2 P.p.s.a., stanowi uprawnienie strony do udzielenia pełnomocnictwa wyznaczonemu adwokatowi, radcy prawnemu, doradcy podatkowemu lub rzecznikowi patentowemu bez ponoszenia przez nią wynagrodzenia i wydatków tego wyznaczonego pełnomocnika. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy Sąd bierze pod uwagę przesłanki ustawowe, jakie musi spełnić wnioskujący, aby jego żądanie zostało pozytywnie rozpatrzone. Skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, a zatem w myśl art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., winna wykazać, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zważyć także należy, że przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, Sąd dokonuje oceny sytuacji materialnej wnioskującego na podstawie zebranego materiału dowodowego, a w szczególności na podstawie złożonych przez niego oświadczeń, w urzędowym formularzu wniosku. Wniosek ten bowiem, powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym (art. 252 § 1 P.p.s.a.). Uwzględniając powyższe regulacje, referendarz sądowy dokonał oceny sytuacji bytowej skarżącej opierając się na jej oświadczeniu zawartym w formularzu wniosku, mając na uwadze, że skarżąca została pouczona o odpowiedzialności karnej za podanie nieprawdziwych danych lub zatajenie prawdy, w myśl art. 233 § 1 Kodeksu karnego. Referendarz przyjął zatem, że uzyskiwany przez skarżącą miesięczny dochód w kwocie 1.215 zł oraz wykazana sytuacja majątkowa, nie daje podstaw do zapewnienia jej wygospodarowania środków na opłacenie kosztów sądowych i wynajęcie profesjonalnego pełnomocnika. E. S. musi bowiem z wyżej wskazanego dochodu pokryć koszty utrzymania mieszkania liczone miesięcznie, kształtujące się na kwotę 640 zł, koszty zakupu leków w kwocie ok. 100 zł miesięcznie, czy koszty bieżącego utrzymania siebie, do których zaliczyć należy koszty ubrania, zakupu środków czystości, wyżywienia, czy lekarstw. Wysokość wydatków na bieżące utrzymanie mieszkania i siebie, w stosunku do wysokości uzyskiwanego dochodu i wobec oświadczenia skarżącej o braku zgromadzonych oszczędności, przemawiają za poglądem, iż E. S. nie może wygospodarować środków na wynajęcie fachowego pełnomocnika z wyboru. Tym samym, należy przyznać jej prawo pomocy we wnioskowanym zakresie. W tych okolicznościach sprawy referendarz sądowy działając na zasadzie art. 258 § 1 pkt 7 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło