II SA/Op 261/19

WyrokWSA w Opolu2019-11-14

Skład orzekający: Ewa Janowska, Elżbieta Kmiecik, Jerzy Krupiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca usunięcie odpadów, wydana na podstawie domniemania posiadania odpadów przez władającego gruntem, jest zgodna z prawem, gdy władający gruntem wskazuje na inną osobę jako posiadacza odpadów?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy prawidłowo zastosowały przepisy ustawy o odpadach, w tym domniemanie posiadania odpadów przez władającego gruntem. Władający gruntem może obalić to domniemanie, wskazując na inny podmiot jako faktycznego posiadacza odpadów. W niniejszej sprawie dowody zebrane w postępowaniu administracyjnym i karnym jednoznacznie wskazały na skarżącego jako posiadacza odpadów, co uzasadniało wydanie decyzji nakazującej ich usunięcie.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej M. S. usunięcie odpadów tekstylnych składowanych na działce należącej do A. K. Wójt Gminy Popielów wszczął postępowanie z urzędu po zawiadomieniu mieszkańca. Właścicielka działki wskazała M. S. jako posiadacza odpadów, z którym zawarła przedwstępną umowę kupna nieruchomości. Po ustanowieniu kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu M. S., Wójt wydał decyzję nakazującą usunięcie odpadów, którą następnie utrzymało w mocy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów K.p.a. poprzez błędne ustalenie posiadacza odpadów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę. Przyznano wynagrodzenie kuratorowi skarżącego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Janowska Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędzia NSA Jerzy Krupiński (spr.) Protokolant St. inspektor sądowy Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2019 r. sprawy ze skargi M. S. reprezentowanego przez kuratora adwokata M. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 29 marca 2019 r., nr [...] w przedmiocie nakazania usunięcia odpadów 1) oddala skargę, 2) przyznaje od Skarbu Państwa - Kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu - na rzecz adwokata M. R. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem kosztów reprezentowania skarżącego nieznanego z miejsca pobytu. Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez M. S. (dalej: skarżący), reprezentowanego przez kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu – adw. M. R., jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu (dalej: SKO, organ odwoławczy) z dnia 29 marca 2019 r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy Popielów z dnia 20 grudnia 2018 r., nr [...], wydaną w sprawie nakazania skarżącemu usunięcia odpadów składowanych na działce nr a a. m. [...] w miejscowości [...] – w terminie 3 miesięcy od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna, przy czym wykonanie decyzji miało nastąpić poprzez zawarcie umowy na usunięcie odpadów i ich transport przez odpowiedni podmiot do uprawnionego miejsca odzysku lub unieszkodliwiania. Skarga została wniesiona w następującym, wynikającym z akt administracyjnych, stanie faktycznym i prawnym: Wójt Gminy Popielów (dalej też: Wójt), na skutek zawiadomienia jednego z mieszkańców, w dniu 24 września 2015 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie nakazania posiadaczowi odpadów, składowanych w [...] na działce należącej do A. K., ich usunięcie. Organ przeprowadził w dniu 4 listopada 2015 r. wizję lokalną potwierdzającą zaleganie na opisanej nieruchomości odpadów pochodzenia tekstylnego (skrawki wykładzin dywanowych), zapakowanych w bele o objętości ok. 1 m3 każda, przy czym właścicielka wyjaśniła, że posiadaczem odpadów jest skarżący, który zawarł z nią przedwstępną umowę kupna tej nieruchomości, a następnie bez jej zezwolenia przywiózł sporne odpady. Wobec niemożności ustalenia miejsca zamieszkania skarżącego organ wystąpił do Sądu Rejonowego w [...] o ustanowienie kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu. Postanowieniem z dnia 29 grudnia 2016 r., sygn. akt [...], Sąd ten ustanowił takiego kuratora w osobie adwokat M. R. W dniu 21 marca 2017 r. Wójt wydał decyzję nakazującą skarżącemu usunięcie odpadów z terenu działek a i b w [...]. Decyzja ta w wyniku rozpoznania odwołania skarżącego została uchylona decyzją SKO z dnia 11 sierpnia 2018 r., nr [...]. Ponownie rozpoznając sprawę, Wójt wydał opisaną na wstępie decyzję z dnia 20 grudnia 2018 r. W toku rozpoznania sprawy organ I instancji przeprowadził oględziny w dniu 19 października 2018 r., w toku których ustalono, że odpady składowane są jedynie na działce nr a, są one sprasowane w bele o wymiarach 1,20m x o,70m x 0,90m. Organ, na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 9 grudnia 2014 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. poz. 1923), dalej: rozporządzenie, zakwalifikował te odpady do grupy 04 Odpady z przemysłu skórzanego, futrzarskiego, i tekstylnego, podgrupa: 04 02 Odpady przemysłu tekstylnego, kod odpadów i rodzaj odpadów: 04 02 99 Inne niewymienione odpady. Na podstawie akt sprawy karnej prowadzonej przez Sąd Rejonowy w [...], dot. wniosku o ukaranie skarżącego za wykroczenie polegające na zanieczyszczeniu gruntów przedmiotowymi odpadami, organ ustalił, że okoliczność przywiezienia i składowania przez niego odpadów potwierdzają notatki służbowe funkcjonariusza Policji M. S. Ponadto w dniu 21 listopada 2016 r. w postępowaniu tym Sąd Rejonowy w [...] wydał wyrok karny nakazowy, w którym uznano skarżącego za winnego popełnienia czynu z art. 154 § 2 Kodeksu wykroczeń, polegającego na tym, że w okresie od 1 lipca 2015 r. do 15 września 2015 r. w miejscowości [...] dokonał zanieczyszczenia gruntów przez wysypanie dużej ilości odpadów pochodzenia przemysłu tekstylnego. Wójt podał też, że do akt sprawy załączono wypis i wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obejmującego m.in. wieś [...], z którego wynika, że działka nr a położona jest na terenie RM(5) – tereny zabudowy zagrodowej i znajduje się ona w strefie "B" ochrony konserwatorskiej. W planie tym dla działki nr a nie przewidziano możliwości składowania odpadów. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji przywołał przepis art. 26 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2018 r., poz. 992 ze zm., obecnie: Dz. U. z 2019 r., poz. 701 ze zm.) i podniósł, że z przeprowadzonego postępowania dowodowego wynika, że posiadaczem nielegalnie składowanych odpadów jest wyłącznie skarżący, a nie właścicielka gruntu, na którym są one składowane. W wyniku rozpoznania odwołania skarżącego, który kwestionował ustalenia Wójta dotyczące uznania go za posiadacza spornych odpadów, SKO wymienioną na wstępie decyzją utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, podnosząc w uzasadnieniu, że zgodnie z definicją zawartą w art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach posiadaczem odpadów jest m.in. osoba fizyczna będąca w posiadaniu odpadów, przy czym domniemywa się, że władający gruntem jest posiadaczem odpadów znajdujących się na tym gruncie. Domniemanie to może być jednak obalone przez wskazanie innej osoby, która takie odpady posiada. SKO powołało się na wyrok karny skazujący skarżącego za zanieczyszczenie gruntu i uznało, że w toku postępowania prawidłowo ustalono, że to skarżący bez wiedzy i zgody właścicielki nieruchomości, składuje odpady na jej gruncie. Przyjęło, że organ I instancji dokonał prawidłowej klasyfikacji tych odpadów oraz prawidłowo ustalił, że działka nr a nie jest nieruchomością przeznaczoną do ich składowania. Kolegium nie znalazło też podstaw do przyznania kuratorowi skarżącego zwrotu kosztów zastępowania strony w postępowaniu administracyjnym, przyjmując, że złożony w tym przedmiocie wniosek wykracza poza ramy postępowania odwoławczego. W skardze kurator skarżącego zarzuciła naruszenie art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a. na skutek wydania zaskarżonej decyzji w oparciu o błędne i dowolne ustalenia co do osoby posiadacza odpadów na działce nr a, naruszenie art. 77 § 1 K.p.a. na skutek oparcia decyzji na wyroku nakazowym sądu karnego, który nie rozstrzygał o kwestii posiadania odpadów w rozumieniu art. 26 ustawy o odpadach. Wskazując na powyższe wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie kosztów z tytułu pełnienia funkcji kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu. W uzasadnieniu skargi podniosła, że ustalenie w prawomocnym wyroku karnym, że to skarżący dokonał zanieczyszczenia gruntu przez wysypanie dużej ilości odpadów nie jest równoznaczne z możliwością przyjęcia, że to on jest posiadaczem odpadów. Podniosła też, że wyrok karny zapadł bez udziału nieznanego z miejsca pobytu skarżącego, a zatem istnieją podstawy do jego podważenia z uwagi na brak prawidłowego doręczenia, niezawiadomienie skarżącego o rozprawie i naruszenie jego prawa do obrony. Zwróciła uwagę na to, że umowa przedwstępna kupna-sprzedaży nieruchomości, na którą powołuje się właścicielka działki nie została sfinalizowana, a w postępowaniu administracyjnym nie wyjaśniono, dlaczego przez ponad rok czasu nie interesowała się ona zalegającymi na jej nieruchomości odpadami. Organ wnosił o oddalenie skargi i podtrzymał dotychczasowe stanowisko. Odpowiedź na skargę złożyła też uczestniczka postępowania A. K., która wniosła o jej oddalenie, wskazując w uzasadnieniu na trafność zajętego przez organ stanowiska co do osoby posiadacza spornych odpadów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 z późn. zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność działania organu administracji publicznej, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, jak również trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury. Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 z późn. zm.) zwanej P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję administracyjną następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu, bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 P.p.s.a.), skarga podlega natomiast oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a. Przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie, według wskazanych kryteriów, ocena legalności wykazała, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi i podjęcie orzeczenia na podstawie art. 145 § 1 P.p.s.a. Na wstępie należało wskazać, że skarga wniesiona w imieniu skarżącego przez kuratora do doręczeń była dopuszczalna. W orzecznictwie przyjmuje się, że umocowanie kuratora do reprezentowania nieobecnej strony postępowania administracyjnego obejmuje też uprawnienie do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Podstawę ustanowienia takiego kuratora stanowi art. 184 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, który wyraźnie określa jako cel jego ustanowienia ochronę prawa osoby, która z powodu nieobecności nie może prowadzić swoich spraw. Ochrona tych praw nie zamyka się jednak tylko w postępowaniu administracyjnym, bez prawa poddania kontroli zapadłych w nim rozstrzygnięć przez sąd administracyjny (zob. postanowienie NSA z dnia 15 lutego 2013 r., sygn. akt II OSK 2990/12 oraz powołane w jego uzasadnieniu orzecznictwo – zam. na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl) Przypomnieć należy, że decyzja poddana kontroli Sądu została wydana na podstawie przepisów przywoływanej wyżej ustawy o odpadach. Zgodnie z art. 26 ust. 1 ustawy w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, posiadacz odpadów jest obowiązany do niezwłocznego usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania (ust. 1), w przypadku nieusunięcia odpadów zgodnie z ust. 1, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji wydawanej z urzędu, nakazuje posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, z wyjątkiem gdy obowiązek usunięcia odpadów jest skutkiem wydania decyzji o cofnięciu decyzji związanej z gospodarką odpadami (ust. 2), w decyzji, o której mowa w ust. 2, określa się w szczególności: 1) termin usunięcia odpadów; 2) rodzaj odpadów; 3) sposób usunięcia odpadów (ust. 6). Definicję legalną posiadacza odpadów zawarto w art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy, zgodnie którym jest to wytwórca odpadów lub osoba fizyczna, osoba prawna oraz jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej będąca w posiadaniu odpadów; domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości. Ustawa o odpadach nie zawiera definicji pojęcia "władającego powierzchnią ziemi". Pojęcie to definiuje natomiast ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2019 r. poz. 1396 ze zm.). Stosownie do art. 3 pkt 44 tej ostatniej ustawy, pod pojęciem "władającego powierzchnią ziemi rozumie się właściciela nieruchomości, a jeżeli w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej na podstawie ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne ujawniono inny podmiot władający gruntem - podmiot ujawniony jako władający". Za zastosowaniem powyższej definicji na gruncie ustawy o odpadach przemawia chociażby wykładnia systemowa (zob. wyrok WSA w Łodzi z dnia 22 czerwca 2018 r., sygn. akt II SA/Łd 64/18 zam. na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl, zwanej dalej w skrócie CBOSA). Domniemanie to może być obalone w przypadku, kiedy możliwe jest ustalenie podmiotu odpowiedzialnego za składowanie odpadów. W konsekwencji oznacza to, że władający powierzchnią ziemi może się zwolnić z odpowiedzialności za odpady tylko w jeden sposób - wykazując, że odpadem włada lub władał faktycznie inny podmiot, czyli wskazać wyraźnie na innego posiadacza odpadów (por.: W. Radecki "Ustawa o odpadach. Komentarz", Warszawa 2008, s. 327, oraz wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 grudnia 2007 r., sygn. akt II OSK 1721/06 i z dnia 26 września 2013 r., sygn. akt II OSK 330/12, dostępne w CBOSA). Poza sporem jest, że właścicielka nieruchomości (działki gruntu) oznaczonej nr a w [...] jest władającym powierzchnią gruntu zanieczyszczonego przedmiotowymi odpadami. Ciężar przeprowadzenia dowodu celem obalenia domniemania z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach, spoczywał na władającym powierzchnią ziemi. Konieczne było przy tym wykazanie przez władającego powierzchnią ziemi – A. K., że posiadacz odpadów, który przetransportował odpady na jej działkę, odpady te złożył na jej nieruchomości nielegalnie. Wprowadzone przez ustawodawcę domniemanie prawne odpowiedzialności za odpady władającego powierzchnią gruntu zanieczyszczonego odpadami, zdejmuje z organów prowadzących postępowanie obowiązek dociekania z urzędu, kto był wytwórcą odpadów. Władający gruntem musi bowiem mieć świadomość dbałości o stan swoich nieruchomości i odpowiedzialności na zasadzie ryzyka za działania osób trzecich prowadzące do zanieczyszczenia ich nieruchomości (zob. wyrok WSA w Olsztynie z 27 czerwca 2017 r., sygn. akt II SA/Ol 185/17 i wyrok NSA z 29 grudnia 2016 r., sygn. akt II OSK 847/15 – zam. w CBOSA). Wbrew stanowisku skarżącego, zaoferowane przez władającą gruntem i przeprowadzone przez organ I instancji dowody w pełni potwierdziły, że do nielegalnego składowania odpadów na jej nieruchomości przyczynił się wyłącznie skarżący, bez jej jakiejkolwiek wiedzy lub akceptacji. Organ ten w sposób szczegółowy opisał treść poszczególnych dowodów (zeznań świadków, notatek i innych dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy karnej), a poczynionym na tej podstawie ustaleniom nie można przypisać cech dowolności. Jako dowolne można traktować jedynie ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 K.p.a.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 K.p.a.), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści (art. 7 K.p.a.) – zob. wyrok SN z 23 listopada 1994 r., sygn. akt III ARN 55/94, OSNAPiUS 1995, nr 7, poz. 83 i wyrok NSA z 4 lipca 2001 r., sygn. akt I SA 1768/99 zam. w Systemie Informacji prawnej LEX nr 54171). W rozpoznawanej sprawie organ I instancji zgromadził materiał dowodowy w sposób wyczerpujący (nie pojawiły się inne wnioski dowodowe ze strony skarżącego), a ocena tego materiału przez organy obu instancji nie wykracza poza granice swobody oceny dowodów. Oznacza to, że organy wywiązały się w sposób prawidłowy z obowiązku rozpatrzenia wszystkich dowodów zgromadzonych lub odzwierciedlonych w aktach sprawy oraz, że rozpatrzyły te dowody w ich wzajemnej łączności. Rozpatrując materiał dowodowy, nie pominęły jakiegokolwiek przeprowadzonego dowodu. Zdaniem Sądu organ administracji publicznej może uwzględnić dowody zebrane w postępowaniu karnym, podobnie jak w postępowaniu cywilnym lub w innym postępowaniu. Żądanie powtórzenia w postępowaniu administracyjnym wszystkich uprzednio przeprowadzonych – w postępowaniu karnym wykroczeniowym – dowodów, byłoby niecelowe, naruszając zasady szybkości i ekonomiki postępowania, wyrażone w art. 12 § 1 K.p.a. Kodeks postępowania administracyjnego nie zawiera przepisu bezpośrednio upoważniającego organ do wykorzystywania jako dowodu protokołu przesłuchania świadka, sporządzonego w odrębnym postępowaniu, to jednak takie działanie jest dopuszczalne w świetle art. 75 K.p.a., pod warunkiem rozpatrzenia materiałów dowodowych w sposób przewidziany w art. 77 § 1 K.p.a. co w niniejszej sprawie miało miejsce. Podnoszona w skardze bierność władającej gruntem w zakresie zgłoszenia zanieczyszczenia odpadami nie może podważać tych ustaleń, gdyż jak wynika z akt sprawy na stałe zamieszkuje ona za granicą i nie była w stanie na bieżąco monitorować zachowań osoby, z którą zawarła przedwstępną umowę sprzedaży swojej nieruchomości położonej w [...]. Prawidłowo też organy obu instancji ustaliły, że spełnione zostały wszystkie przesłanki materialnoprawne wynikające z art. 26 ustawy o odpadach, uzasadniające władczą ingerencję w zaistniały stan faktyczny. W szczególności dokonały prawidłowej oceny rodzaju odpadów i właściwiej ich klasyfikacji z punktu widzenia przepisów rozporządzenia oraz zasadnie przyjęły, że składowanie ich na wskazanej działce jest sprzeczne z prawem ze względu na obowiązujące regulacje planistyczne. Zgodzić się należało ze stanowiskiem SKO, że kwestia wynagrodzenia za czynności kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu wykracza poza ramy postępowania odwoławczego, skoro w sprawie tej nie orzekał jeszcze organ I instancji. W sprawie tej organ ten powinien wydać odrębnie odpowiedni akt (zob. uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Lublinie z dnia 5 lutego 2019 r., sygn. akt II SA/Lu 591/18 zam. w CBOSA). Skoro zatem zaskarżona decyzja nie jest dotknięta jakąkolwiek wadliwością prawną, zgodnie z art. 151 P.p.s.a. należało orzec jak na wstępie. Orzeczenie o kosztach ustanowionego w postępowaniu administracyjnym kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu, który reprezentował skarżącego w postępowaniu sądowoadministracyjnym było niezbędnym elementem wyroku. Zgodnie z art. 211 P.p.s.a. koszty sądowe obejmują opłaty sądowe i zwrot wydatków. Do wydatków zaś zalicza się w szczególności należności tłumaczy i kuratorów ustanowionych w danej sprawie (art. 213 pkt 1 P.p.s.a.). Natomiast art. 224 P.p.s.a. stanowi, że jeżeli w toku postępowania sąd nie orzekł o obowiązku ponoszenia kosztów sądowych lub też orzeczeniem nie objął całej kwoty należnej z tego tytułu, postanowienie w tym przedmiocie wyda na posiedzeniu niejawnym wojewódzki sąd administracyjny. Z regulacji tej wynika zasada orzekania o kosztach kuratora w wyroku. Z powyższego tytułu przysługuje wymienionemu kwota 240 zł, a to z mocy § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2019 r., poz. 18). W świetle tego przepisu, opłata w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w "innej sprawie" tj. takiej, której przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna oraz takiej, której przedmiotem zaskarżenia nie jest decyzja lub postanowienie Urzędu Patentowego, wynosi 240 zł. Przy ustalaniu wielkości wynagrodzenia dla kuratora istotne jest także brzmienie § 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 marca 2018 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej (Dz. U. poz. 536). Stanowi on, że "Wysokość wynagrodzenia kuratora ustanowionego dla strony w sprawie cywilnej, zwanego dalej "kuratorem", ustala się w kwocie nieprzekraczającej 40% stawek minimalnych za czynności adwokackie określonych w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2017 r. poz. 2368 i 2400), a w przypadku gdy kuratorem jest radca prawny - w kwocie nieprzekraczającej 40% stawek minimalnych za czynności radców prawnych określonych w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 225 ust. 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1870 i 2400 oraz z 2018 r. poz. 138), w obu przypadkach nie mniej niż 60 zł. (ust. 1)". Wysokość stawek minimalnych w sprawach nieokreślonych w przepisach, o których mowa w ust. 1, ustala się, przyjmując za podstawę stawkę w sprawach o najbardziej zbliżonym rodzaju (ust. 2). Wysokość wynagrodzenia w sprawach wymagających przeprowadzenia rozprawy ustala się w kwocie wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej wskazanych stawek minimalnych, jeżeli uzasadnia to: 1) nakład pracy kuratora, w szczególności czas poświęcony na przygotowanie się do działania w postępowaniu, liczba stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjęte w sprawie; 2) wartość przedmiotu sporu; 3) stopień zawiłości sprawy (ust. 3). Ważne jest także to, że w tym rozporządzeniu, w przeciwieństwie do poprzednio obowiązującego, nie przewidziano konieczności podwyższania stawki wynagrodzenia o podatek VAT. Ze względu na powyższe, adwokat M. R. jest uprawniona do otrzymania kwoty 240 zł za reprezentację skarżącego w postępowaniu przed WSA w Opolu, gdyż jej nakład pracy i stopień zawiłości sprawy uzasadniał podwyższenie wynagrodzenia na podstawie § 1 ust. 3 ww. rozporządzenia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło