II SA/Op 264/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Janowska po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. J. i J. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 28 lutego 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie nabycia nieruchomości na skutek wniosku skarżących o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 8 października 2013 r. postanawia odmówić przywrócenia terminu. Wyrokiem z dnia 8 października 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę A. J. i J. J., na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 28 lutego 2013 r., nr [...], utrzymujące w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji o odmowie wszczęcia postępowania wznowieniowego w przedmiocie nabycia przez skarżących, zajmowanego przez nich lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku, położonym w [...], w [...], pod nr [...]. O terminie i godzinie posiedzenia Sądu, na którym zapadło ww. orzeczenie, strony i uczestnicy postępowania zostali zawiadomieni przez Sąd pismami z dnia 2 września 2013 r., zawierającymi ponadto pouczenie m.in. o zasadach i trybie składania wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku (pkt 3 pouczenia). Zawiadomienie takiej treści, zostało doręczone każdemu ze skarżących – do rąk A. J. w dniu 6 września 2013 r., o czym świadczy adnotacja na pocztowych zwrotnych potwierdzeniach odbioru przesyłek (k-67 i k-68 akt sądowych). Z protokołu rozprawy z dnia 8 października 2013 r. wynika, że skarżący stawili się na posiedzenie Sądu osobiście, a Przewodniczący składu orzekającego ogłosił wyrok przez odczytanie sentencji. Następnie pouczono strony działające bez adwokata lub radcy prawnego, że: 1) uzasadnienie pisemne ogłoszonego wyroku zostanie doręczone na wniosek zgłoszony przez stronę w terminie 7 dni, od dnia ogłoszenia wyroku. Wniosek ten podlega opłacie kancelaryjnej w wysokości 100 zł. Pouczono także, że niezgłoszenie wniosku w terminie powoduje utratę prawa wniesienia skargi kasacyjnej; 2) od wyroku przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożona w terminie 30 dni od daty doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem za pośrednictwem tut. Sądu; 3) skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez pełnomocnika będącego adwokatem, bądź radcą prawnym. Niezachowanie tego wymogu spowoduje odrzucenie skargi kasacyjnej. Pouczono także skarżących o przysługującym prawie pomocy. Pismem wniesionym za pośrednictwem poczty w dniu 15 października 2013 r. (data stempla pocztowego), skarżący zwrócili się o dokonanie odpisu (kserokopii) protokołu z rozprawy z dnia 8 października 2013 r. i kserokopii wyroku zapadłego w sprawie, informując jednocześnie o dokonanej opłacie kancelaryjnej w wysokości 6 zł. Przy piśmie z dnia 22 października 2013 r., doręczono skarżącym kserokopie żądanych dokumentów, a korespondencja ta została doręczona w dniu 25 października 2013 r., co potwierdza pocztowe potwierdzenie odbioru, znajdujące się w aktach sądowych (por.: k-94 akt). W dniu 30 października 2013 r. wpłynęło do tut. Sądu pismo procesowe skarżących nadane przesyłką pocztową w dniu 23 października 2013 r. (data stempla pocztowego), w którym zwrócili się o doręczenie odpisu wyroku z dnia 8 października 2013 r. wraz z uzasadnieniem. W ww. piśmie skarżący wnieśli także o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia zapadłego orzeczenia. Uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu podnieśli, że w protokole rozprawy z dnia 8 października 2013 r. zawarto pouczenie w pkt 2 i 3, o prawie wniesienia skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Powyższe pouczenie skarżący zrozumieli w ten sposób, że skarga kasacyjna musi zostać złożona w ciągu siedmiu dni i musi ją sporządzić profesjonalny pełnomocnik. Natomiast informacja zawarta w pkt 1, uściślona co do zasad sporządzenia uzasadnienia wyroku, jest dla wnioskodawców zaskoczeniem. Stwierdzili, że: "nie możemy potwierdzić ani zaprzeczyć, że te słowa dotarły do mojego słuchu". Dodali, że składając wniosek z dnia 15 października 2013 r. o wydanie kserokopii wyroku i protokołu, sądzili, że wyrok będzie wraz z uzasadnieniem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu nie zasługuje na uwzględnienie. Wyrok w sprawie ze skargi A. J. i J. J. oddalający skargę, zapadł na rozprawie w dniu 8 października 2013 r., co dawało stronie skarżącej możliwość wniesienia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia tego wyroku, w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku. Pouczenie o takiej treści zawarte było w zawiadomieniu o rozprawie z dnia 2 września 2013 r., w oparciu o przepis art. 141 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej: "P.p.s.a." Ponadto skarżący, wobec osobistego stawiennictwa na rozprawie, na której zapadł wyrok, zostali pouczeni o sposobie i trybie wniesienia skargi kasacyjnej. Powyższe wynika z protokołu rozprawy z dnia 8 października 2013 r. Warunki przywrócenia terminu do dokonania spóźnionej czynności regulują przepisy art. 86 i art. 87 P.p.s.a. Zgodnie z art. 87 § 1, wniosek o przywrócenie terminu należy złożyć w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu. Z pisma procesowego skarżących z dnia 28 października 2013 r. wynika, że o uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku uświadomili sobie po zapoznaniu się z treścią kserokopii protokołu rozprawy z dnia 8 października 2013 r., doręczonej im w dniu 25 października 2013 r. (por. pocztowe potwierdzenie odbioru przesyłki: k-94 akt sądowych). Tym samym, zestawiając datę doręczenia ww. korespondencji sądowej (tj. 25 października 2013 r.), z datą wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, czyli dniem 28 października 2013 r. (data stempla pocztowego), należy stwierdzić, że wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony w ustawowym terminie siedmiu dni, określonym w art. 87 § 1 P.p.s.a. Zgodnie ze wskazanym wyżej przepisem art. 86 ust. 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W orzecznictwie i w literaturze prawniczej przyjmuje się, iż brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób mający na uwadze obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem por. postanowienie z dnia 15 maja 2013 r., sygn. akt I OZ 370/13, LEX nr 1318822; postanowienie NSA z dnia 23 stycznia 2013 r., sygn. akt II FSK 2870/12, LEX nr 1274236). Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem może mieć ono miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Od strony wszczynającej postępowanie należy wymagać, zgodnie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, nawet bez odwoływania się do profesjonalnej wiedzy prawniczej, antycypowania możliwego toku czynności procesowych. Mając powyższe na uwadze oraz wzgląd na okoliczności sprawy należy stwierdzić, iż skarżący nie uprawdopodobnili okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu podnieśli, iż przyczyną niezłożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia w terminie było niezrozumienie pouczenia Sądu, dokonanego na rozprawie w dniu 8 października 2013 r., na którym to posiedzeniu skarżący byli obecni osobiście. Z pouczenia tego skarżący zrozumieli jedynie, że mają prawo do złożenia skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego w terminie siedmiu dni, a skarga ta powinna być sporządzona przez pełnomocnika będącego adwokatem lub radcą prawnym. Obowiązek złożenia w terminie siedmiu dni wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, był natomiast dla skarżących, jak to sami określili: "zaskoczeniem", a o uchybieniu terminu dowiedzieli się dopiero po zapoznaniu się z doręczoną im przez Sąd, kserokopią protokołu rozprawy. Okoliczność, że uchybienie terminu nastąpiło z powodu błędnego zrozumienia pouczenia dokonanego przez Sąd na rozprawie, co skutkować miało brakiem złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku w terminie, nie stanowi o braku winy w uchybieniu terminu do dokonania tej czynności. Sąd precyzyjnie bowiem pouczył skarżących o zasadach i trybie wnoszenia skargi kasacyjnej oraz warunku zaskarżenia wyroku oddalającego skargę, jakim jest zgłoszenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Wynika to jednoznacznie z treści protokołu rozprawy. Ponadto, o powyższym skarżący faktycznie dowiedzieli już wcześniej, z punktu 3 pouczenia zwartego w piśmie z dnia 2 września 2013 r., zawiadamiającego o wyznaczeniu rozprawy. Niezapoznanie się lub nienależyte zapoznanie się z tym pouczeniem przez skarżących, czy też niezrozumienie pouczenia dokonanego przez Sąd na rozprawie, nie może być natomiast uznane za okoliczność uprawdopodabniającą brak winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności. Wręcz przeciwnie - należy potraktować to jako brak należytej staranności skarżących, którzy prawidłowo pouczeni o sposobie wniesienia środka zaskarżenia, nie dopilnowali swoich interesów. Mylne zrozumienie treści pouczenia, w sytuacji gdy nie wynika to ze sposobu jego zredagowania, na skutek którego dana czynność nie została dokonana w terminie, nie stanowi bowiem o braku winy w uchybieniu terminu. Trzeba podkreślić, iż argumentacja wniosku o przywrócenie terminu opierająca się na okoliczności niezrozumienia pouczenia nie może, w świetle obowiązku szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności w postępowaniu sądowym, wywołać zamierzonego przez skarżących skutku. Nie zastosowanie się do tego pouczenia z jednoczesnym brakiem przesłanek wyłączających zawinienie spowodował, że wbrew wnioskowi skarżących należało odmówić przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie i doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem. W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.