II SA/Op 271/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Bogusz - spr. Sędziowie Sędzia WSA Ewa Janowska Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Protokolant st. sekretarz sądowy Grażyna Stykała po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 stycznia 2009r. sprawy ze skargi J. S. - reprezentowanej przez opiekuna prawnego K. B. na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie obowiązku meldunkowego oddala skargę. Przedmiotem skargi wniesionej przez K. B. opiekuna prawnego małoletniej J. S. jest decyzja Wojewody Opolskiego z dnia [...] utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza K. z dnia [...] w sprawie wymeldowania J. S. z miejsca pobytu stałego w K. przy ulicy [...]. Wydanie zaskarżonych aktów administracyjnych poprzedziło postępowanie o następującym przebiegu. Zawiadomieniem z dnia 5 lutego 2008 r. Burmistrz K., działając na podstawie art. 61 § 4 K.p.a., zawiadomił K. B., wówczas noszącą jeszcze nazwisko B., o wszczęciu postępowania administracyjnego o wymeldowanie z miejsca pobytu stałego J. S. zameldowanej w K. przy ulicy [...]. W tamtej dacie organ administracji dysponował informacją Spółdzielni Mieszkaniowej w G., iż lokal spółdzielczy położony w K. ulica [...] nie jest zamieszkały przez zameldowaną w nim rodzinę tworzoną przez K. W., A. Z. i J. S., liczącą wówczas 2 lata. W informacji tej zaznaczono, że lokal mieszkalny zajmowany był wcześniej przez członka spółdzielni T. W., która zmarła w dniu 30 czerwca 2001r., i była babcią J. S. a zarazem jej opiekunem prawnym. Spadkobiercy T. W. nieuregulowali spraw spadkowych po członku spółdzielni. Małoletnia J. S. została zabrana z lokalu przez krewnych, a to K. B.i jej męża J. R. zamieszkałych wówczas w P. ulica [...]. Ponadto z informacji Spółdzielni Mieszkaniowej wynikało, że K. W. i A. Z. zaniechali opłacania czynszu i innych należności za zajmowane mieszkanie w związku z czym wyrokiem zaocznym Sądu Rejonowego w Głubczycach z dnia [...] w sprawie [...] orzeczono eksmisję tych osób z lokalu mieszkalnego w K. przy ulicy [...]. Z ustaleń Spółdzielni Mieszkaniowej wynikało, że w 2007 r. K. W. przebywała w Szpitalu Wojewódzkim w [...] na oddziale psychiatrii sądowej a A. Z. przeprowadził się do swojego ojca zamieszkałego w innym lokalu w K. Na podstawie zawiadomienia Sądu Rejonowego w Głubczycach – Wydział Ksiąg Wieczystych organ I instancji ustalił, że lokal spółdzielczy położony w K. przy ulicy [...] został nabyty na własność przez Z. C. na podstawie umowy nr [...] o ustanowieniu spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego z dnia 30 lipca 2007 r. i założono dla niego księgę wieczystą nr [...] tamtejszego Sądu. Na podstawie informacji Sądu Rejonowego w Głubczycach z 11 września 2007 r. i Sądu Rejonowego Gliwicach z 26 września 2007 r. organ I instancji ustalił, że opiekunem prawnym małoletniej J. S. jest K. B., a Sąd opiekuńczy prowadzi akta nadzorcze małoletniej pod sygn. [...]. Po wysłuchaniu K. B. w charakterze świadka Burmistrz K. decyzją z dnia [...], wydaną na podstawie art. 15 ust. 2 i art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, orzekł o wymeldowaniu małoletniej J. S. z pobytu stałego w K. przy ulicy [...]. W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że wszczęte z urzędu postępowanie wykazało istnienie przesłanek z art. 15 ust. 2 ustawy do wymeldowania J. S. Podniesiono, że strona nie przebywa w miejscu zameldowania na pobyt stały. Jest zameldowana na pobyt czasowy w P. przy ulicy [...], który to adres jest adresem zamieszkania jej opiekuna prawnego. Zaznaczono, że lokal w którym J. S. jest zameldowana strona opuściła w 2001 r. po śmierci dotychczasowego opiekuna prawnego, T. W. Organ ustalił na podstawie zeznań opiekuna prawnego, że dziecko uczęszcza w P. do szkoły i tam koncentruje się jej centrum życiowe. Organ nie przyjął za wiarygodne twierdzeń opiekuna, iż pobyt w P. ma charakter czasowy, a dziecko po uzyskaniu pełnoletności powinno mieć możliwość powrotu do miejsca zameldowania na pobyt stały. Zaznaczono, że spadkobiercy T. W. a to K. W. i A. Z. opuścili lokal mieszkalny, przy czym ten ostatni przekazał mieszkanie spółdzielni mieszkaniowej 30 lipca 2007 r. Dalej organ zaznaczył, że za miejsce pobytu stałego danej osoby uznaje się miejsce, w którym osoba realizuje podstawowe funkcje życiowe tzn. zamieszkuje, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania, spożywa posiłki, wypoczywa. Miejsce stałego pobytu jest zazwyczaj położone w pobliżu miejsca lub miejscowości w której koncentruje się praca lub nauka danej osoby. Dlatego oceniając stan faktyczny sprawy organ I instancji uznał, że dla małoletniej J. S. takim miejscem, w którym koncentrują się jej sprawy życiowe są P., czyli miejscowość zamieszkania opiekuna prawnego. Wreszcie odwołując się do zapisów ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych organ zauważył, że jest to akt prawny porządkujący zbiory ludności i w ewidencji tej muszą znajdować się zapisy faktycznie oddające stan rzeczy. Ewidencja ludności służy rejestracji w postępowaniu meldunkowym stanu faktycznego, a nie stanu prawnego. Ewidencja ludności nie może rozstrzygać o istotnych sprawach życiowych osób zarejestrowanych w jej zbiorach a funkcja ewidencyjna zameldowania nie rozstrzyga o prawie do lokalu. W odwołaniu od tej decyzji K. B. działając imieniem małoletniej podopiecznej wniosła o jej uchylenie zaznaczając, że "decyzja zawiera błędy formalne i wydana została w oparciu o czyny nie dozwolone związane z brakiem informowania opiekuna prawnego małoletniej o sprawach związanych z lokalem spółdzielczym w którym dziecko było zameldowane". Zarzuciła także, że "nie uwzględniono wszystkich okoliczności mających wpływ na rozstrzygnięcie sprawy a to przez brak jakichkolwiek ustaleń co stało się z mieniem małoletniej pozostałym w mieszkaniu oraz arbitralne przyjęcie, że zamieszkanie w P. nie ma charakteru przejściowego na czas pozostawania pod opieką prawną". Organ odwoławczy nie podzielił zarzutów odwołania i decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Burmistrza K. Wojewoda Opolski w uzasadnieniu decyzji odwołał się do stanu faktycznego sprawy po czym zważył, że materialną podstawę rozstrzygnięcia stanowi art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 14 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Zdaniem Wojewody Opolskiego organ I instancji ustalił prawidłowo, że J. S. nie zamieszkuje w miejscu swego stałego zameldowania, lecz zamieszkuje w miejscu pobytu stałego swojego opiekuna prawnego K. B. W myśl art. 5 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, miejscem zamieszkania osoby małoletniej powinno być miejsce zamieszkania jej opiekuna prawnego. Jako osoba upoważniona do wypełnienia obowiązku meldunkowego w imieniu małoletniej podopiecznej K. B. zameldowała J. S. na pobyt czasowy w swoim mieszkaniu. Organ pierwszej instancji słusznie uznał, że opuszczenie przez małoletnią lokalu w K. ul. [...], w rozumieniu przepisu art. 15 ust. 2 cytowanej ustawy, jest dobrowolne i trwałe. Dalej organ podniósł, że w rozpatrywanej sprawie wymeldowanie dotyczy osoby nie mającej zdolności do czynności prawnych. Zatem ocena dobrowolności w opuszczeniu lokalu powinna dotyczyć jej opiekuna prawnego. Małoletnia nie została zmuszona do opuszczenia lokalu, opuściła go na skutek ustanowienia rodziny zastępczej w osobie K. B., która wyraziła na to zgodę. Zgoda została wyrażona dobrowolnie, bowiem w polskim systemie prawa nie istnieje "instytucja rodziny zastępczej z przymusu". Zgodnie z art. 9a ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych - za osobę nie posiadającą pełnej zdolności prawnej do czynności prawnych obowiązek meldunkowy wykonuje jej przedstawiciel ustawowy lub inna osoba sprawująca nad nią faktyczną opiekę w miejscu ich wspólnego pobytu. Okoliczności dotyczące zamiaru muszą być zatem oceniane w kontekście zachowania K. B., a nie z punku widzenia osoby małoletniej. Z przedstawionych okoliczności wynika, iż opuszczenie przez małoletnią dotychczasowego miejsca pobytu stałego ma charakter trwały, gdyż przebywa ona od drugiego roku życia w rodzinie zastępczej u swojej opiekunki prawnej, a zatem w tym miejscu znajduje się jej aktualne centrum życiowe. W skardze sądowoadministracyjnej K. B. wniosła o uchylenie decyzji Wojewody Opolskiego zarzucając, że narusza ona prawa małoletniej J. S. oraz wydana została z pominięciem "istotnych spraw bezpośrednio dotyczących J.". Uzasadniając te zarzuty opiekunka prawna podniosła, że w decyzji nie ma jakiejkolwiek wzmianki o rzeczach osobistych i przedmiotach należących do podopiecznej a które znajdowały się w lokalu, z którego została nie prawnie wymeldowana. Dalej podniosła, że fakt zameldowania dziecka na pobyt czasowy pod adresem opiekuna prawnego nie wyłącza prawa do zameldowania na pobyt stały w innym lokalu, gdyż nie można wykluczyć, że z chwilą osiągnięcia pełnoletności J. powróci do rodzinnego lokalu. Ponadto zauważyła, że przy istnieniu zameldowania na pobyt stały istniało większe prawdopodobieństwo powrotu J. do K. niż w przypadku pozbawienia jej tej formy meldunku. K. B. podniosła także, iż nie przeczy, że aktualne centrum życiowe małoletniej i jej opiekuna znajduje się w P., ale nie oznacza to niezmienności sytuacji na przyszłość. W dacie rozpoznawania sprawy miejsce centrum życiowego zainteresowanych determinuje miejsce pracy opiekuna, ale żaden przepis prawa nie zabrania zmiany miejsca centrum życiowego. Ponadto podniosła, że zameldowanie na pobyt czasowy w P. nie naruszało zapisów ustawy, a wątpliwości co do stosowania art. 7 i 8 ustawy pojawiły się kiedy lokal mieszkalny został opróżniony i przekazany innym lokatorom bez uprzedniego powiadomienia opiekuna prawnego. Ponownie zaznaczono w skardze, że ani organ administracji, ani spółdzielnia mieszkaniowa nie zawiadomiły opiekuna prawnego co uczyniono z przedmiotami i rzeczami osobistymi małoletniej, czym oczywiście naruszono jej dobro. Zaznaczyła, że Sąd Rodzinny powierzając jej opiekę zobowiązał opiekuna do wykonywania opieki nad osobą i majątkiem podopiecznej dlatego żadna decyzja wydana przeciwko interesom małoletniej nie może być akceptowana przez opiekuna. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie odwołując się do argumentacji zawartej w zaskarżonej decyzji. W toku postępowania sądowego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu ustalił na podstawie akt [...], że postanowieniem z dnia 25 września 2001 r. dla małoletniej J. S. ustanowiono opiekę, którą powierzono małżonką K. B. i J. R. Postanowieniem z dnia 13 listopada 2001 r. Sąd Rejonowy w Głubczycach uznał się niewłaściwym i akta opiekuńcze przekazał Sądowi Rejonowemu Gliwicach, na którego obszarze właściwości zamieszkała małoletnia J. S. Z akt opiekuńczych [...] wynika ponadto, że wyrokiem Sądu Okręgowego w Gliwicach sprawie [...] orzeczono rozwód małżeństwa K. B. i J. R., a opiekunka prawna małoletniej J. powróciła do poprzednio noszonego nazwiska B. Aktualnym opiekunem prawnym małoletniej J. S. pozostaje tylko K. B. (por. akta opiekuńcze [...] Sądu Rejonowego w Gliwicach). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Ponieważ strony nie były w sprawie reprezentowane przez adwokata lub radcę prawnego wypada rozpocząć od wskazania na przepisy regulujące zakres kognicji sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej, czy celowościowej. Ponadto, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ocena działalności organów administracji publicznej, dokonywana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, sprowadza się zatem do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny, pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Dlatego od razu trzeba zaznaczyć, że nawet przy uwzględnieniu skargi Sąd nie wydaje rozstrzygnięć merytorycznie załatwiających postępowanie administracyjne. W pierwszej kolejności wskazać jednak trzeba, iż materialną podstawę prawną w niniejszej sprawie stanowi ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U 2006, Nr 139, poz. 993 ze zm.). Zgodnie z art. 6 ust. 1 powołanej ustawy, pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Stosownie do tego, uznanie pobytu za stały uzależnione jest od łącznego spełnienia określonych przez ustawodawcę przesłanek tj.: faktycznego przebywania pod określonym adresem oraz jednoczesnego zamiaru stałego pobytu w tym miejscu połączonego z wolą koncentracji w nim swoich spraw życiowych. Sam zamiar stałego pobytu w danej miejscowości pod oznaczonym adresem nie przesądza zatem o stałym jego charakterze. Musi on wystąpić łącznie z fizycznym przebywaniem w oznaczonym miejscu. Przez "zamiar" należy przy tym rozumieć nie tylko wolę wewnętrzną, ale również wolę dającą się określić na podstawie obiektywnych możliwych do stwierdzenia okoliczności. Bez znaczenia przy tym w świetle art. 6 ust. 1 ustawy pozostaje fakt, iż przebywanie w oznaczonym miejscu przerywane jest okresami czasowej nieobecności, skoro dana osoba wyraża zamiar stałego w nim przebywania. Zarówno zameldowanie, jak i wymeldowanie jest aktem rejestracji danych dotyczących pobytu określonej osoby, charakteru tego pobytu, bądź jego ustania w dotychczasowym miejscu, służącym zbieraniu i aktualizowaniu danych o miejscu pobytu osób fizycznych, zgodnie z rzeczywistym i aktualnym stanem faktycznym. Dokonywane jest ono zazwyczaj w drodze czynności materialno – technicznej, która to nie ma cech aktu administracyjnego i nie kończy postępowania w konkretnej sprawie. Podstawę prawną wymeldowania osoby z miejsca pobytu stałego bez jej wyraźnego oświadczenia woli o dokonaniu wymeldowania stanowi przepis art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności, w myśl którego organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad trzy miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Stosownie do powołanej regulacji jedyną przesłanką wymeldowania osoby z miejsca pobytu stałego jest opuszczenie przez nią miejsca, w którym była zameldowana na pobyt stały. Przesłanka ta zostaje spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Przejściowa nieobecność w miejscu stałego zameldowania, nie może bowiem prowadzić do automatycznego stwierdzenie, iż doszło do opuszczenia miejsca pobytu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy. Uwzględniając zarówno elementy przedmiotowe, jak i podmiotowe określonej w art. 6 ustawy definicji "pobytu stałego", przyjąć należy, iż stanowiące hipotezę przepisu art. 15 ust. 2 ustawy "opuszczenie miejsca pobytu stałego", nie oznacza jedynie fizycznego przebywania w miejscu innym, niż miejsce pobytu stałego. Dla zaistnienia przesłanki "opuszczenia miejsca pobytu stałego" konieczne jest, aby fizycznemu przebywaniu osoby w innym miejscu, towarzyszyła wola opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu oraz zamiar stałego związania się z tym innym miejscem, urządzenia w nim swego trwałego centrum życiowego. Dla oceny zamiaru istotne znaczenie ma natomiast to, czy okoliczności faktyczne potwierdzają wolę osoby, czy też pozostają z nią w sprzeczności (por. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2001 r., sygn. akt V SA 3169/00, System Informacji Prawnej LEX nr 50123; wyrok NSA z dnia 10 lutego 1989 r., sygn. akt SA/Wr 789/88, ONSA 1989/2/72). W rezultacie opuszczenie miejsca pobytu stałego, jako niezbędna przesłanka wymeldowania określona w art. 15 ust. 2 ustawy, winno być rozumiane jako zaniechanie posiadania lokalu będącego dotychczasowym miejscem stałego pobytu i dobrowolne wyprowadzenie się do innego mieszkania. Rezygnacja z prawa do przebywania w lokalu powinna nastąpić w sposób wyraźny, poprzez złożenie odpowiedniego w tym zakresie oświadczenia, ale również poprzez odpowiednie zachowanie, które w sposób niebudzący wątpliwości wyraża wolę danej osoby. Stosownie do powyższego, postępowanie w sprawie dokonania wymeldowania, w oparciu o art. 15 ust. 2 ustawy, wymaga zatem ustalenia, czy osoba powzięła zamiar fizycznego opuszczenia swojego dotychczasowego miejsca pobytu stałego i czy ten zamiar zrealizowała. Ocena stanu faktycznego winna tym samym dotyczyć, tak kwestii faktycznego opuszczenia lokalu, jak i woli zameldowanego odnoszącej się do przebywania w miejscu zameldowania na pobyt stały. Zarówno element przedmiotowy, czyli fizyczne opuszczenie miejsca pobytu stałego, jak i element podmiotowy, tj. zamiar innego zlokalizowania centrum życiowego przez osobę, jest natomiast możliwy do ustalenia w drodze wyjaśnienia różnorodnych okoliczności faktycznych. W szczególności chodzi o fizyczne przebywanie w określonym miejscu, cel przebywania w tym miejscu, cel i przyczynę opuszczenia miejsca pobytu stałego. Ustalenie istotnych z punktu widzenia art. 15 ust. 2 ustawy materialnych przesłanek wymeldowania nastąpić winno w postępowaniu administracyjnym, w którym organ winien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające na zasadach określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Stosownie do tego, oceniając prawidłowość postępowania administracyjnego przeprowadzonego w niniejszej sprawie stwierdzić w tym miejscu trzeba, iż przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie naruszono przepisów proceduralnych. Ustalenia faktyczne dokonane przez organy administracji w zaskarżonych decyzjach co do dobrowolności i trwałości opuszczenia przez J. S. lokalu mieszkalnego w K. znajdują odzwierciedlenie w zebranym materiale dowodowym. Zgodnie z art. 9 a ustawy o ewidencji ludności za osobę nie posiadającą pełnej do zdolności do czynności prawnych obowiązek meldunkowy wykonuje jej przedstawiciel ustawowy lub inna osoba sprawująca nad nią faktyczną opiekę w miejscu ich wspólnego pobytu. Miejsce zamieszkania opiekuna prawnego determinuje w rozpatrywanej sprawie miejsce zamieszkania małoletniej J. Zgodnie bowiem z art. 27 K.c. miejscem zamieszania osoby pozostającej pod opieka jest miejsce zamieszkania opiekuna. Przy tym w myśl art. 28 K.c. można mieć tylko jedno miejsce zamieszkania. Dlatego z chwilą ustanowienia rodziny zastępczej powstało po stronie K. B. wykonanie obowiązku meldunkowego w stosunku do J., jako konsekwencja zamieszkania małoletniej w miejscu zamieszkania opiekuna. Słusznie organy podkreśliły, że ustanowienie rodziny zastępczej nastąpiło za zgodą przyszłego opiekuna prawnego. Tam bowiem gdzie dobro dziecka jest zagrożone sąd opiekuńczy podejmuje działania na podstawie art. 109 § 1 i 2 K.r. i o. Jednym z zarządzeń jest umieszczenie w rodzinie zastępczej, a wówczas miejsce zamieszkania opiekuna jest miejscem zamieszkania osoby małoletniej. O ile bowiem o miejscu zamieszkania dziecka nie przebywającego stale u żadnego rodzica decyduje sąd opiekuńczy (art. 26 § 2 in fine K.c.), o tyle przepis art. 27 K.c. brzmi kategorycznie. W rozumieniu art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o ewidencji ludności konieczność opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego przez osobę małoletnią z uwagi na ustanowienie opiekuna, który zamieszkuje z zamiarem stałego przebywania w innej miejscowości, nie wyłącza przyjęcia cechy dobrowolności, niezależnie od zamiarów opiekuna, który wyraża wolę dziecka na przyszłość, na przykład w kwestii miejsca zamieszkania. Ponadto zważyć trzeba, że meldunek nie tworzy prawa do lokalu mieszkalnego. Dlatego zameldowanie na pobyt stały lub czasowy albo jego brak w lokalu spółdzielczym przy ul. [...] w K. nie zmienia sytuacji prawnej małoletniej J. S. wobec spornego lokalu. Trzeba zauważyć, że po śmierci najemcy lokalu T. W. nie przeprowadzono postępowania o stwierdzenie nabycia spadku, po tym członku spółdzielni. Jest to jednak okoliczność nie mająca wpływu na rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej o wymeldowanie. Nawet bowiem ewentualne stwierdzenie, że małoletnia jest spadkobiercą ustawowym lub testamentowym członka spółdzielni nie rodziłoby samo przez się podstawy do zameldowania w trybie art. 10 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności na pobyt stały, gdyż faktycznie z zamiarem stałego przebywania strona zamieszkuje od 2001 roku w P. Ponadto dla rozstrzygnięcia sprawy z zakresu ewidencji ludności nie mogły mieć znaczenia okoliczności wydania lokalu spółdzielczego przez A. Z., w tym usunięcie z lokalu rzeczy osobistych i przedmiotów należących do J. S. Wszelkie roszczenia o prawo do lokalu wynikające ze stosunku członkostwa i następstwa prawnego po członku spółdzielni regulowane przez statut spółdzielni i Prawo spółdzielcze oraz roszczenia o wydanie ruchomości lub o odszkodowanie za ich np. uszkodzenie lub zniszczenie rozstrzygane być mogą nie w sprawie administracyjnej z zakresu ewidencji ludności, lecz przed sądem powszechnym (por. też wyrok NSA z dnia 8 marca 2005r., sygn. OSK 1260/04, opubl. LEX 189252). Z tym przyczyn skarga nie miała usprawiedliwionych podstaw i podlegała oddaleniu z mocy art. 151 P.p.s.a.