II SA/Op 273/18

WyrokWSA w Opolu2018-09-27

Skład orzekający: Jerzy Krupiński, Krzysztof Bogusz, Ewa Janowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy udostępnienie skanów umów sprzedaży drewna, z których usunięto informacje stanowiące tajemnicę przedsiębiorcy, jest zgodne z ustawą o dostępie do informacji publicznej i czy organ prawidłowo zastosował art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w kontekście poprzedniego orzeczenia sądu?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że udostępnienie zanonimizowanych umów sprzedaży drewna, z których usunięto informacje stanowiące tajemnicę przedsiębiorcy, jest zgodne z ustawą o dostępie do informacji publicznej. Organ prawidłowo zastosował art. 5 ust. 2 u.d.i.p., wyważając interes wnioskodawcy i interes przedsiębiorców, a także realizując wskazania poprzedniego orzeczenia sądu.
Stan faktyczny
Stowarzyszenie zwróciło się do Nadleśnictwa Opole o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej pozyskanego drewna, jego odbiorców oraz skanów umów związanych z jego gospodarowaniem. Organ odmówił udostępnienia danych osobowych konsumentów drewna ze względu na prywatność oraz skanów umów z przedsiębiorcami ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy. Po uchyleniu pierwszej decyzji przez WSA, organ ponownie wydał decyzję, odmawiając udostępnienia danych osobowych konsumentów i części informacji z umów z przedsiębiorcami, które stanowiły tajemnicę przedsiębiorcy. Stowarzyszenie wniosło skargę, zarzucając naruszenie prawa do informacji publicznej i nieuzasadnione zastosowanie art. 5 ust. 2 u.d.i.p.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Krupiński Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz (spr.) Sędzia WSA Ewa Janowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 września 2018 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia A z siedzibą w [...] na decyzję Nadleśniczego Nadleśnictwa Opole Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe z dnia 18 kwietnia 2018 r., nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej oddala skargę. Przedmiotem skargi, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez Stowarzyszenie A z siedzibą w [...] (zwane dalej Stowarzyszeniem), jest decyzja Nadleśniczego Nadleśnictwa Opole z dnia 18 kwietnia 2018 r. w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej. Wnioskiem z dnia 24 sierpnia 2017 r., przesłanym za pośrednictwem poczty elektronicznej, Stowarzyszenie zwróciło się do Nadleśnictwa Opole o udostępnienie informacji publicznej obejmującej: 1) informację o liczbie pozyskanego drewna osobno w latach 2015, 2016, 2017; 2) informację o tym komu przekazane zostało uzyskane drewno – w rozbiciu na lata 2015, 2016, 2017, poprzez podanie listy odbiorców; 3) skany umów związanych z gospodarowaniem uzyskanym drewnem, w zakresie w jakim odbiorcami drewna nie były osoby fizyczne. Pismem z dnia 31 sierpnia 2017 r. Zastępca Nadleśniczego Nadleśnictwa Opole poinformował Stowarzyszenie, zgodnie z art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1764, z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie też ustawa lub u.d.i.p., o przedłużeniu terminu do udzielenia odpowiedzi na wniosek na okres nie dłuższy niż 2 miesiące, tj. nie później niż do dnia 23 października 2017 r. Decyzją z dnia 13 października 2017 r. Nadleśniczy Nadleśnictwa Opole, działając w imieniu Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe (dalej w skrócie: PGL LP) Nadleśnictwo Opole, odmówił udostępnienia informacji publicznej w zakresie danych nabywców drewna będących osobami fizycznymi, które nabyły drewno bez związku z działalnością gospodarczą lub zawodową (jako konsumenci) ze względu na prywatność osób fizycznych oraz ochronę danych osobowych tych osób oraz w zakresie skanów umów związanych z gospodarowaniem uzyskanym drewnem, ze względu na fakt, że prowadziłoby to do ujawnienia tajemnicy przedsiębiorcy. Rozstrzygnięcie zostało wydane na podstawie art. 17 ust. 1 w z związku z art. 16 i art. 5 ust. 2 u.d.i.p. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że po przeprowadzeniu niezbędnych analiz, w świetle przepisów u.d.i.p., uznał za dopuszczalne i znajdujące oparcie w prawie udostępnienie Stowarzyszeniu informacji osobno w latach 2015, 2016 i 2017 (do dnia 31 sierpnia 2017 r.) o liczbie (ilości) pozyskanego w Nadleśnictwie drewna oraz informacji o tym komu przekazane (sprzedane) zostało uzyskane drewno, poprzez podanie listy odbiorców z wyłączeniem jednak danych osobowych osób fizycznych, które nabyły (jako konsumenci) drewno bez związku z działalnością gospodarczą lub zawodową (powyższe informacje organ przekazał Stowarzyszeniu odrębnym pismem z dnia 17 października 2017 r. - dopisek Sądu). Odnośnie natomiast pozostałych danych żądanych przez Stowarzyszenie, organ stwierdził, że zachodzą podstawy do odmowy ich udostępnienia ze względu na ograniczenia wskazane w przepisie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Z kolei odnośnie odmowy udostępnienia skanów umów związanych z gospodarowaniem uzyskanym drewnem zawartych przez PGL LP z nabywcami drewna będącymi przedsiębiorcami, organ podał, że ich udzielenie spowodowałoby naruszenie tajemnicy przedsiębiorcy. W tym zakresie o wskazał, odwołując się do treści art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji oraz orzecznictwa sądów administracyjnych, że szczegółowe dane o zakupach drewna dokonywanych przez przedsiębiorców od PGL LP posiadają wartość gospodarczą. Zdaniem organu, nie ulega również wątpliwości, że warunki sprzedaży, formy zabezpieczenia umów, harmonogramy realizacji umów, czy poziom cen wypełniają materialny aspekt (element) definicji tajemnicy przedsiębiorstwa, o której mowa w art. 11 ust. 4, a zatem mogą stanowić tajemnicę przedsiębiorcy. Stowarzyszenie wniosło skargę na powyższą decyzję Wyrokiem z dnia 9 stycznia 2018r. w sprawie o sygn. akt II SA/Op 583/17, WSA w Opolu uchylił decyzję Nadleśniczego Nadleśnictwa Opole z 13 października 2017 r. Sąd w tamtej sprawie przyjął, że sporną pozostaje kwestia zasadności odmowy udostępnienia wnioskowanej przez Stowarzyszenie informacji w postaci skanów umów związanych z gospodarowaniem przez Nadleśnictwo uzyskanym drewnem z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy, o której stanowi art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Stosownie do powyższego, Sąd wskazał, że zgodnie z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa. Tajemnicę przedsiębiorcy wyprowadza się z definicji legalnej "tajemnicy przedsiębiorstwa", którą zawiera art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2003 r. nr 153, poz. 1503, z późn. zm.). Zgodnie z treścią tego przepisu przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności. W przekonaniu Sądu, zgodzić należy się również ze skarżącym Stowarzyszeniem, że treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wskazuje na przeprowadzenie przez organ oceny proporcjonalności między potrzebą ochrony tajemnicy przedsiębiorcy a obywatelskim prawem do informacji, z której wynikałoby, że utajnione umowy cywilnoprawne zawarte w latach 2015-2017 przez Nadleśnictwo zawierają informacje tworzące sferę tajemnicy przedsiębiorcy, a konieczność jej ochrony jest proporcjonalnie większa, niż racje przemawiające za ich udostępnieniem. Po ponownym rozpoznaniu wniosku organ udzielił wnioskodawcy informacji publicznej przez przesłanie 17 kwietnia 2018 r. w formie elektronicznej wcześniej skopiowanych 763 (siedmiuset sześćdziesięciu trzech) umów, zawartych przez Lasy Państwowe – Nadleśnictwo Opole z nabywcami drewna, pozbawionych informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorcy. Do akt złożono dowody przesłania tychże 763 skanów dokumentów drogą elektroniczną. Decyzją z dnia 18 kwietnia 2018 r. Nadleśniczy Nadleśnictwa Opole, działając na podstawie art. 17 ust. 1 i art. 16 w zw. z art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, odmówił Stowarzyszeniu udostępnienia informacji w zakresie danych nabywców drewna będących osobami fizycznymi, które nabyły drewno jako konsumenci bez związku z działalnością gospodarczą lub zawodową, a to ze względu na prywatność tych osób i ochronę ich danych osobowych. Jednocześnie organ odmówił udostępnienia informacji w zakresie zawartych w treści umów sprzedaży drewna i załączników do umów informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorcy i przedsiębiorstwa odnośnie do: - całkowitej ilości nabywanego drewna - łącznej wartości netto nabywanego drewna - ceny średniej - maksymalnej wysokości kary umownej - oznaczenia grup handlowo – gatunkowych - oznaczenia asortymentów - liczby poszczególnych asortymentów - cen jednostkowych netto. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie Nadleśniczy podniósł, że udostępnienie wnioskodawcy danych osobowych osób fizycznych, które we wnioskowanym okresie nabyły drewno od Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe bez związku ich z działalnością zawodową naruszałoby prywatność osób fizycznych. Prywatność osób fizycznych stanowi ustawową przesłankę, wskazaną w art. 5 ust. 2 u.d.i.p., ograniczenia dostępu do informacji publicznej. Ponadto, uwzględnienie wniosku we wskazanym wyżej zakresie stanowiłoby również naruszenie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych. Przepis art. 5 ust. 2 u.d.i.p. uzasadnia również odmowę udostępnienia skanów umów związanych z gospodarowaniem pozyskanym drewnem, zawartych przez PGL Lasy Państwowe z nabywcami drewna będącymi przedsiębiorcami. Nadleśniczy podniósł, że PGL Lasy Państwowe należy uznać za przedsiębiorcę, zaś szczegółowe dane o zakupach drewna dokonywanych przez przedsiębiorców posiadają wartość gospodarczą. Wobec powyższego, szczegółowe informacje zawarte w umowach z nabywcami drewna, w tym m.in. przebieg uzgodnień warunków sprzedaży, warunki cen sprzedaży, formy zabezpieczenia umów, harmonogramy realizacji umów, czy poziom cen wypełniają materialny aspekt definicji tajemnicy przedsiębiorstwa, o której mowa w art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 419- przypis Sądu), a zatem mogą stanowić tajemnicę przedsiębiorstwa. Organ podał, że zarządzeniem nr 48 z dnia 6 października 2010 r. Dyrektor Generalny Lasów Państwowych wskazał, że do informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa należą m.in. przebieg i wynik przetargów, aukcji i negocjacji handlowych w zakresie dotyczącym poszczególnych klientów, jak również informacje szczegółowe o nabywcach, jak przebieg uzgodnień warunków sprzedaży, warunki sprzedaży, formy zabezpieczenia umów, harmonogramy realizacji umów, poziom cen czy masa sprzedanego drewna lub ilość innych towarów. Ponadto organ wskazał, że również nabywcy drewna, którym przysługuje status przedsiębiorcy, nie zrezygnowali z przysługującego im prawa do ochrony tajemnicy przedsiębiorcy, wobec czego organ nie jest uprawniony do udostępnienia wnioskowanej informacji. W skardze sądowoadministracyjnej Stowarzyszenie wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie: 1. art. 61 Konstytucji RP, w zakresie w jakim przepis ten stanowi normatywną podstawę konstytucyjnego prawa do informacji publicznej, poprzez nieuprawnione – zbyt daleko idące – ograniczenie prawa do informacji publicznej; 2. art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w zakresie w jakim przepis ten stanowi normatywną podstawę ograniczenia prawa do informacji publicznej, poprzez jego nieuzasadnione zastosowanie; 3. art. 16 ust. 2 u.d.i.p. w zw. z art. 107 § 3 K.p.a., poprzez wydanie decyzji bez prawidłowego uzasadnienia. 4. art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, 5. art.153 P.p.s.a. co do wskazań oceny postępowania przez Sąd poprzednio orzekający. Skarżący podniósł, że organ błędnie zakwalifikował umowy zawarte z kontrahentami jako podpadające pod klauzulę wynikającą z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Do wykorzystania klauzuli tajemnicy przedsiębiorcy konieczne jest bowiem spełnienie przesłanek natury formalnej i materialnej. Przesłanka formalna polega na zamanifestowaniu woli konkretnego przedsiębiorcy utajnienia danych informacji. Przesłanka materialna jest wymogiem, by informacje objęte tajemnicą przedsiębiorcy stanowiły informacje, których ujawnienie mogłoby mieć wpływ na jego sytuację ekonomiczną. Spełnienie tych przesłanek winno zaś zostać wykazane w uzasadnieniu decyzji odmownej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Skarżące Stowarzyszenie skorzystało z możliwości wprowadzonej w art. 52 § 3 P.p.s.a. ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U z 2017r., poz. 935) – pozwalającej stronie, której przysługuje prawo wystąpienia z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, na wniesienie skargi bez skorzystania z tego uprawnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje Skarga podlegała oddaleniu Na podstawie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2017 r., poz .2188 ze zm. ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2018 r., poz.1302) dalej w skrócie: "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57 a. Przedmiotem sprawy było prawo do informacji publicznej, które realizowane jest na zasadach i w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U z 2016 r., poz. 1764, z późn. zm.) zwanej dalej ustawą lub w skrócie u.d.i.p. Ustawa ta w kompleksowy sposób reguluje procedurę dostępu do informacji publicznej określając zakres podmiotowy i przedmiotowy oraz zasady i tryb udostępniania informacji publicznej. Stanowi ona wyraz realizacji prawa zagwarantowanego w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, zgodnie z którym obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, które obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Zgodnie z art. 1 ust. 1 cyt. ustawy o dostępie do informacji publicznej każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy, do której udostępnienia zobowiązane są podmioty wymienione w jej art. 4. Przepis art. 6 u.d.i.p. wprowadza przykładowy katalog informacji i dokumentów stanowiących informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1. Na podstawie art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązek udostępniania informacji publicznej nałożony został na władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa (pkt 3) oraz podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego (pkt 4). W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości zarówno to, że Nadleśniczy Nadleśnictwa Opole jest podmiotem zobligowanym do udzielenia informacji publicznej (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.), jak i to, że żądane przez Stowarzyszenie informacje mieszczą się w ustawowym pojęciu informacji publicznej. Lasy Państwowe są bowiem państwową jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej reprezentującą Skarb Państwa w zakresie zarządzanego mienia (art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2017 r. poz. 788), a ich jednostką organizacyjną jest nadleśnictwo (art. 32 ust. 2 pkt 3). Natomiast zgodnie z art. 35 ww. ustawy nadleśniczy kieruje nadleśnictwem oraz reprezentuje Skarb Państwa w stosunkach cywilnoprawnych, w zakresie swojego działania. Umowy zawierane przez Nadleśnictwo, dotyczące gospodarowania drewnem uzyskanym z wycinki, wchodzą w zakres informacji publicznej. Informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona przez władze publiczne i odnosząca się do władz publicznych, a także wytworzona lub odnosząca się do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowane jest stanowisko, że umowy cywilnoprawne, dotyczące dysponowania (gospodarowania) majątkiem publicznym, stanowią informację publiczną podlegającą udostępnieniu w ramach ustawy o dostępie do informacji publicznej (m. in. wyroki NSA: z dnia 2 kwietnia 2014r. sygn. I OSK 1741/13, z dnia 11 września 2012r. sygn. I OSK 916/12). W sprawie sporną pozostaje natomiast kwestia zasadności odmowy udostępnienia wnioskowanej przez Stowarzyszenie informacji w postaci części umów związanych z gospodarowaniem przez Nadleśnictwo uzyskanym drewnem z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy, o której stanowi art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Przepis ten ogranicza prawo do informacji publicznej ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. "Tajemnica przedsiębiorcy" nie została zdefiniowana w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Wyprowadza się ją z definicji legalnej "tajemnicy przedsiębiorstwa" zawartej w art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2018 r. poz. 419). Zgodnie z treścią tego przepisu przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności. W orzecznictwie zwraca się uwagę, że aby dana informacja podlegała ochronie wynikającej z art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, musi być spełniona zarówno przesłanka formalna, jak i materialna. Przesłanka formalna dotyczy podjętych przez przedsiębiorcę konkretnych działań w celu zachowania poufności informacji. Nie jest wystarczające przekonanie podmiotu dysponującego informacją o działalności przedsiębiorcy, że dane te mają charakter poufny, ale konieczne jest wykazanie faktu zastrzeżenia przez przedsiębiorcę poufności danych. Przesłanka materialna odnosi się natomiast do treści informacji (danych technicznych, technologicznych, organizacyjnych lub innych posiadających dla przedsiębiorcy wartość gospodarczą), których ujawnienie mogłoby negatywnie wpłynąć na sytuację przedsiębiorcy. W zaskarżonym rozstrzygnięciu organ odwołał się do "tajemnicy przedsiębiorstwa" i powołał się na zarządzenie nr 48 Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z dnia 6 października 2010 r., które zawiera "Wykaz informacji stanowiących tajemnice przedsiębiorstwa". Z wykazu tego wynika, że tajemnicą przedsiębiorstwa są m. in. informacje szczegółowe o nabywcach – takie jak przebieg uzgodnień warunków sprzedaży, warunki sprzedaży, formy zabezpieczenia umów, harmonogramy realizacji umów, poziom cen coraz masa sprzedanego drewna lub ilość innych towarów. Ograniczenie dostępności informacji publicznej ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy ma charakter wyjątku od zasady i w związku z tym nie może być wykładane rozszerzająco. Dlatego też, podmiot zobowiązany do jej udostępnienia nie może ograniczyć się do ogólnego stwierdzenia o istnieniu takiej tajemnicy, w tym sformułowanego jedynie na podstawie subiektywnej oceny dokonanej w tym zakresie przez przedsiębiorcę. Sam fakt utajnienia treści umów cywilnoprawnych zawieranych przez Nadleśnictwo, z uwagi na zapis umowy, nie stanowi bezwzględnej przesłanki odmowy udzielenia żądanych informacji w ramach dostępu do informacji publicznej. Wola przedsiębiorcy, nadającego klauzulę poufności części informacji wynikającej z umowy nie jest decydująca. Istnienie tajemnicy przedsiębiorcy musi w każdym przypadku być rzeczywiste i niewątpliwe. Z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. wynika, że prawo do informacji publicznej podlega jedynie ograniczeniu w ściśle określonym zakresie ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Przepis nie mówi o całkowitym wyłączeniu prawa do informacji publicznej ale o jego ograniczeniu w takim zakresie, w jakim wymaga tego ochrona prywatności osoby fizycznej lub tajemnicy przedsiębiorcy. Nie ma przeszkód prawnych do udostępnienia żądanej informacji publicznej z wyłączeniem części informacji podlegających ochronie poprzez utajnienie w procesie anonimizacji wyłącznie tych danych, które są poufne i których ujawnienie zagrażałoby lub naruszałoby interes przedsiębiorcy. W granicach niniejszej sprawy kwestie te zostały już przesądzone w wyroku WSA w Opolu z dnia 9 stycznia 2018 r., sygn. akt II SA/Op 583/18. Pozostaje tylko rozstrzygnięcie, czy czynności podjęte przez organ były zgodne ze wskazaniami zawartymi w poprzednim orzeczeniu. Zgodnie z art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażona w orzeczeniu sądu wiążę w sprawie organy, których działanie bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba, że przepisy prawa uległy zmianie. Ta ostatnia przesłanka (zmiana przepisów) w sprawie nie wystąpiła. Dlatego rozważenia wymagało, czy forma udostępnienia informacji publicznej nastąpiła zgodnie z poprzednimi wskazaniami sądu. Zdaniem składu orzekającego, odpowiedź w tym zakresie winna być twierdząca. Wymienione w art. 61 ust. 3 Konstytucji RP prawo do informacji publicznej nie jest prawem bezwzględnym i może podlegać ograniczeniu ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa. W odniesieniu do tego uregulowania podzielić należy jednak pogląd, że ograniczając sferę wolności konstytucyjnej obywatela, przepis ustawy musi czynić to w sposób, który przede wszystkim nie naruszy jej istoty i nie spowoduje zachwiania relacji konstytucyjnego dobra, które jest ograniczane do celu, jaki temu przyświeca. Ograniczenia wolności gospodarczej i kryteria ważenia kolidujących ze sobą wartości podlegają natomiast ocenie z punktu widzenia mechanizmu proporcjonalności (art.31 ust. 3 Konstytucji RP). Zasada jawności życia publicznego i transparentności działań władzy publicznej, które to zasady legły u podstaw obywatelskiego prawa do informacji publicznej, realizowanego w trybie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, mają bowiem sprzyjać sprawowaniu społecznej kontroli przez wszystkich obywateli. Ta zasada nie oznacza jednak kontroli niczym nie ograniczonej. Podzielić należy pogląd, że wykreślenie danych, poprzez anonimizację, nie jest zmianą o charakterze jakościowym, prowadzącą do powstania nowej informacji, lecz zwykłym zabiegiem technicznym związanym z rozpatrywaniem wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Żaden też z przepisów ustawy nie nakazuje wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej w związku z dokonaniem anonimizacji udostępnianej informacji publicznej, zaś udostępnienie zanonimizowanego dokumentu w związku ze złożonym wnioskiem nie oznacza pozostawania przez podmiot zobowiązany w bezczynności. Gdy żądane dokumenty zawierają dane o jakich mowa w art. 5 ust. 2 ustawy, mogą one zostać udostępnione w kopii (kserokopii), z której usuwa się takie elementy. Wyłączenie pewnych danych ze względu na ochronę tajemnic ustawowo chronionych -tutaj "tajemnicę przedsiębiorcy"- z treści udostępnianej informacji publicznej, nie powoduje przy tym nadania tej informacji charakteru informacji przetworzonej. Postępowanie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej ma charakter odformalizowany. Z ustawy nie wynika też wymóg złożenia przez podmiot żądający udostępnienia informacji publicznej, wniosku o dokonanie anonimizacji informacji podlegających ochronie na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy. W razie ustalenia, że istnieje potrzeba ochrony wartości wskazanych w art. 5 ust. 2 ustawy, a celu tego w dostateczny sposób nie spełni anonimizacja danych wrażliwych objętych taką ochroną, organ będący adresatem wniosku o udostępnienie informacji publicznej powinien - na podstawie art. 16 ustawy, wydać decyzję odmawiającą udostępnienia informacji publicznej, powołując się na art. 5 ust. 2 ustawy (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 6 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SA/Łd 537/14, dostępne na http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Udostępnienie skarżącemu Stowarzyszeniu żądanych umów nastąpiło po ich zanonimizowaniu. Ze względu na ochronę tajemnicy przedsiębiorcy z umów usunięto szczegółowe, niejawne informacje gospodarcze, dotyczące zasadniczo asortymentu, cen, wielkości obrotu i kar umownych. Przeprowadzona anonimizacja umów i związana z tym ingerencja w tekst, polegająca na pominięciu niektórych danych, spowodowała zmiany w szacie graficznej umowy, w jej szczegółowym wyglądzie, nie zmieniła jednak istoty rzeczy. Zdaniem Sądu orzekającego zaskarżona decyzja w powiązaniu z treścią informacji udzielonej przez organ pismem z 17 października 2017 r. oraz treścią umów udostępnionych w formie elektronicznej 17 kwietnia 2018 r. w pełni realizuje wymogi ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz wskazania do dalszego postepowania w rozumieniu art. 153 P.p.s.a., zawarte w wyroku z 9 stycznia 2018 r., sygn. akt II SA/Op 583/17. Przede wszystkim natomiast odpowiada na wniosek Stowarzyszenia z 24 sierpnia 2017 r. To przecież zakres pytania (wniosku o udzielenie informacji) determinuje zachowanie organu. Zdaniem Sądu wniosek Stowarzyszenia został w pełni zrealizowany. Pytanie o liczbę ( w domyśle "m³", bo tej jednostki miary wniosek już nie podawał) pozyskanego drewna w rozbiciu na lata 2015, 2016 i 2017 zostało zrealizowane. Wskazanie listy odbiorców drewna w poszczególnych latach, także. Wreszcie odpowiadające tej liście skany (kopie) umów, w zakresie w jakim nabywcami drewna nie były osoby fizyczne, również przesłano stronie skarżącej, tyle, że w wersji zanonimizowanej o dane stanowiące tajemnicę przedsiębiorcy, szczegółowo uzasadnione w zaskarżonej decyzji. Anonimizacją objęto tylko informacje posiadające wartość gospodarczą i technologiczną. Jeszcze raz wymaga podkreślenia, że jakkolwiek wnioskiem objęto dokumenty określonych umów, to uwzględnienie wniosku mogło polegać na udostępnieniu tych dokumentów, ale z pominięciem fragmentów "chronionych" art. 5 ust. 2 ustawy. Fragmenty pominięte zostały na tyle wyraźnie określone, że przedstawiona w uzasadnieniu decyzji waga zanonimizowanych danych jednoznacznie wykazywała związek z interesami gospodarczymi podmiotów będących kontrahentami organu. Ponadto organ wykazał, że tak wskazane interesy gospodarcze przedsiębiorców słusznie uzyskały pierwszeństwo przed konstytucyjnym prawem do informacji. Argumentację co do zakresu anonimizacji Sąd w pełni podziela, bez potrzeby jej ponownego przytaczania. Reasumując w rozpatrywanej sprawie organ właściwie zastosował przepis art. 5 ust. 2 u.d.i p. i ograniczenie prawa do informacji ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy. Dlatego zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie idea udostępnienia informacji publicznej z art. 1 ust 1 u.d.i p.- wyważając proporcje między interesem pytającego, a interesem nabywców drewna- została zachowana, a cel ustawy zrealizowany. Z tych wszystkich względów, po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 i art. 151 P.p.s.a., skarga podlegała oddaleniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło