II SA/Op 278/05
WyrokWSA w Opolu2005-12-21
Skład orzekający: Daria Sachanbińska, Elżbieta Kmiecik, Ewa Janowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu warunków zabudowy może zostać wydana bez zapewnienia czynnego udziału stron postępowania, w tym właścicieli i użytkowników działek sąsiednich, oraz czy niekompletny wniosek może skutkować wszczęciem postępowania?Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że naruszono przepisy postępowania, w szczególności art. 10 KPA, poprzez brak zapewnienia czynnego udziału stron w postępowaniu. Niekompletny wniosek o ustalenie warunków zabudowy nie może skutkować wszczęciem postępowania, a jedynie wezwaniem do uzupełnienia braków. Zaskarżona decyzja organu odwoławczego, która uchyliła decyzję organu pierwszej instancji z powodu naruszenia procedury, nie narusza prawa.Stan faktyczny
Spółka A złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O., która uchyliła decyzję Prezydenta Miasta ustalającą warunki zabudowy dla budowy stacji paliw. Organ odwoławczy uznał, że organ pierwszej instancji naruszył przepisy postępowania, w szczególności art. 10 KPA, nie zapewniając czynnego udziału stronom, w tym właścicielom sąsiednich nieruchomości, oraz że wniosek był niekompletny. Skarżąca spółka zarzuciła przewlekłość postępowania i błędy proceduralne organów. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając decyzję organu odwoławczego za zgodną z prawem.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Sachanbińska WSA Elżbieta Kmiecik Sędziowie WSA Ewa Janowska – (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Jolanta Hadała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy terenu oddala skargę.
Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przez spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością A z siedzibą w W. (dawniej używającą nazwy B) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...], nr [...] wydana w oparciu o art. 138 § 2 KPA uchylająca decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] nr [...] ustalającą na rzecz B spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w W., warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji, planowanej w O. przy ul. [...] (na działkach nr a i b), polegającej na budowie automatycznej, samoobsługowej stacji paliw [...], z wykorzystaniem istniejących przyłączy: energii elektrycznej, wody i kanalizacji deszczowej oraz na przebudowie istniejących wjazdów od ulicy [...] i [...].
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy ustalił, że w dniu 3 lipca 2003 r. wpłynął do organu I instancji wniosek B spółka z o. o. w W. o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego. Powołując się na przepisy obowiązujące w dniu złożenia wniosku, ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r., Nr 15, poz. 139 ze zm.), w związku z art. 85 ust. 1, obowiązującej od dnia 11 lipca 2003 r. ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717, ze zm.), organ I instancji wydał decyzję lokalizacyjną dla omawianej inwestycji.
Odwołanie od tej decyzji wnieśli J. K., A. J., B. N., W. L., J. L., B. M., podnosząc przede wszystkim, że decyzja organu I instancji została wydana z rażącym naruszeniem obowiązującego prawa, w szczególności art. 10 KPA, bez zapewnienia udziału stron w każdym stadium postępowania, jak również z całkowitym pominięciem osób, którym z mocy art. 28 KPA przysługiwał status strony. Ponadto zdaniem odwołujących, w celu ograniczenia kręgu stron, w decyzji nie określono linii rozgraniczających teren inwestycji, pominięto wskazanie działek, na których przewidziano przebudowę zjazdów oraz nie obwieszczono w pobliżu miejsca inwestycji informacji o wniosku i wydanej decyzji, co narusza przepisy ustawy – Prawo ochrony środowiska. Odwołujący zarzucali także, że raport o oddziaływaniu omawianego przedsięwzięcia inwestycyjnego na środowisko został sporządzony dla inwestycji, o zupełnie innych parametrach, nie obrazuje całości zagadnienia oraz pomija istniejące uwarunkowania wnioskowanego terenu oraz terenów przyległych. Zdaniem stron, zaskarżona decyzja organu I instancji, w ogóle nie określała warunków zabudowy (poza wartościami dopuszczalnego hałasu i liniami zabudowy w formie opisowej) wynikających z powołanych w tej decyzji przepisów szczególnych. Odwołujący uznali także, że powołanie się przez organ I instancji, jedynie na art. 5 Prawa budowlanego jest niewystarczające dla określenia konkretnych wymagań dotyczących ochrony interesów osób trzecich, w przypadku przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko. Konkludując odwołujący stwierdzili, że świetle wymienionych uchybień proceduralnych, organ I instancji dopuścił do lokalizacji stacji paliw na terenach mieszkaniowych, podlegających ochronie konserwatorskiej, naruszając niezbywalne prawo mieszkańców do zamieszkiwania i życia w przyjaznym środowisku.
Organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji uznał, że zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 12 lit. c rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 września 2002 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych kryteriów związanych z zakwalifikowaniem przedsięwzięć do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 179, poz. 1490) – stacja paliw zaliczona została do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których obowiązek sporządzania raportu jest ustalany w postępowaniu w sprawie oceny oddziaływania na środowisko. Oznacza to, że do wniosku o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu należało dołączyć informacje zawierające dane określone w art. 49 ust. 3 w związku z art. 50 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627 ze zm.). Dopiero spełnienie wymogów art. 41 ust. 2 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym z 7 lipca 1994 r. w zakresie zawartości wniosku o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu wraz z danymi wynikającymi z art. 49 ust. 3 Prawa ochrony środowiska – wypełniało, zdaniem organu odwoławczego, dyspozycję kompletności tego wniosku.
Niekompletność wniosku winna, jak wywodził organ odwoławczy, bezwzględnie skutkować wezwaniem strony, w trybie art. 64 § 2 KPA, do usunięcia braków w terminie 7 dni z pouczeniem, że nieusunięcie braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Niekompletność wniosku, nie mogła natomiast wywoływać skutku prawnego wszczęcia postępowania, t.j. wydania postanowienia w sprawie potrzeby sporządzenia raportu po uprzednim przeprowadzeniu postępowania w sprawie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a następnie decyzji kończącej to postępowanie. Procedura postępowania w sprawie oceny oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko, zakończona postanowieniem organu w sprawie potrzeby sporządzenia raportu jest tylko postępowaniem dowodowym w postępowaniu zasadniczym, dotyczącym warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Ponadto, jak zaznaczył organ odwoławczy, orzeczenie o potrzebie sporządzenia raportu rodzi, zgodnie z art. 53 Prawa ochrony środowiska, obowiązek zapewnienia przez organ administracji udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego jest sporządzany raport. Udział społeczeństwa w nie jest tożsamy z udziałem osób, będących stronami w rozumieniu art. 28 KPA. Skoro organ I instancji podjął postępowanie w sprawie oceny oddziaływania przedmiotowej inwestycji na środowisko, to uznał kompletność wniosku o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Powyższe, jak argumentował organ odwoławczy, oznaczało, że organ ten obowiązany był ustalić krąg osób będących stronami w sprawie i zawiadomić je o wszczęciu postępowania w omawianej sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu (art. 61 § 4 KPA) oraz o wszelkich podejmowanych czynnościach, zapewniając im czynny udział w każdym stadium postępowania oraz umożliwiając wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (art. 10 KPA). Tymczasem, zawiadomienie o wszczęciu postępowania, kierowane do ustalonych przez organ I instancji stron postępowania (w tym odwołujących się – J. L., W. L. i B. M.) nastąpiło dopiero 12.09.2003 r. t.j. po wydaniu postanowienia stwierdzającego obowiązek sporządzenia raportu, po przedłożeniu raportu w dniu 22.08.2003 r. oraz po zasięgnięciu wymaganych opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego i organu ochrony środowiska w sprawie potrzeby sporządzenia raportu. Przed zawiadomieniem stron o wszczęciu postępowania, organ I instancji, wystąpił do wskazanych organów o uzgodnienie warunków zabudowy i zagospodarowania trenu, zgodnie z art. 48 ust. 2 ustawy – Prawo ochrony środowiska. Organ I instancji nie zawiadomił również stron postępowania o przedłożonym w dniu 9.10.2003 r. aneksie do raportu, zawierającym sprecyzowanie warunków zapewniających dotrzymanie standardów jakości środowiska w zakresie zanieczyszczenia powietrza. Jednocześnie, organ odwoławczy uznał, że w decyzji określającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu wynikające z przepisów szczególnych, organ I instancji określił wymagania dotyczące projektu budowlanego, które nie stanowią warunków zabudowy, w uzasadnieniu decyzji posłużył się ogólnikowymi sformułowaniami spełnienia wymogów cytowanych przepisów ustaw i rozporządzeń, bez skonkretyzowania warunków odnoszących się do rozpatrywanego przypadku. Organ odwoławczy zwrócił także uwagę, że określając wymagania dotyczące ochrony interesów osób trzecich, organ I instancji zamieścił ogólnikowy warunek spełnienia wymogów art. 5 Prawa budowlanego oraz Prawa ochrony środowiska i rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, bez odniesienia się do wymagań związanych z lokalizacją przedmiotowej stacji paliw. Jednocześnie, w ocenie organu odwoławczego, decyzja organu I instancji naruszała przepisy art. 107 KPA, bowiem nie zawierała prawidłowego uzasadnienia faktycznego, w którym winno się znaleźć wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a także nie zawierała uzasadnienia prawnego, wyjaśniającego podstawę prawną decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
Dodatkowo organ II instancji wyjaśnił, że dokonał własnych ustaleń w przedmiocie kręgu osób, którym w prowadzonym postępowaniu winien być przyznany status strony, uznając, że status strony przysługuje nieuczestniczącym w postępowaniu przed organem I instancji odwołującym: J. K. i B. N. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zwróciło także uwagę na pominięcie w sentencji zaskarżonej decyzji określającej przedmiot postępowania i jego lokalizację, tych części ulic [...] i [...], na których planuje się przebudowę zjazdów, co bezpośrednio determinuje prawidłowe ustalenie stron postępowania.
Reasumując, organ odwoławczy stwierdził, że rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części, co pozwalało na wydanie decyzji w oparciu o przepis art. 138 § 2 KPA.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący – A spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w W. – wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, zarzucając decyzji naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 10 § 1, art. 107 § 1 i 3, 138 § 2 KPA. W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawił przebieg dotychczasowego postępowania administracyjnego i zarzucił, że postępowanie dotyczące warunków zabudowy i zagospodarowania terenu z wniosku inwestora, poprzednio używającego nazwy B spółka z o.o. w W., w obydwu instancjach administracyjnych, toczyło się ponad dwa lata, co stanowiło jawne przekroczenie terminów przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Skarżący podniósł, że na tak przewlekłe prowadzenie sprawy złożyły się błędy proceduralne popełniane przez organy, a zwłaszcza bezzasadne skierowanie sprawy do uzgodnienia przez konserwatora zabytków. Skarżącego podniósł zarzut, że odwołanie, które spowodowało uchylenie korzystnej dla niego decyzji lokalizacyjnej zostało wniesione przez osoby zamieszkujące w pobliżu planowanej inwestycji i nie zawierało żadnego uzasadnienia, zarówno faktycznego, jak i prawnego. Podniósł także, że postanowienie określające zakres raportu o oddziaływaniu inwestycji na środowisko nie miało żadnego znaczenia dla ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Dodatkowo podniósł, że zarzut braku udziału tych osób na etapie dokonywania obowiązkowych opinii i uzgodnień jest bez znaczenia dla sprawy, skarżący kwestionował również istnienie, podniesionego w zaskarżonej decyzji, obowiązku informowania stron o zakończeniu postępowania dowodowego i o możliwości zapoznania się z aktami sprawy. Konkludując skarżący uznał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze tylko z powodu niezgodnego z praktyką postępowania uchyliło decyzję organu I instancji podjętą zgodnie z przepisami prawa.
Organ odwoławczy wniósł oddalenie skargi podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Zatem rozpoznając skargę na decyzje Sąd dokonuje oceny, czy przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego bądź procesowego.
Na wstępie należy podkreślić, że organy administracji publicznej orzekające w sprawach dotyczących warunków zabudowy i zagospodarowania terenu są związane rygorami procedury administracyjnej, określającej ich obowiązki w zakresie prowadzenia postępowania i orzekania. Muszą przede wszystkim przestrzegać zasady dochodzenia do prawdy materialnej (art. 7 KPA), a więc podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Powinny także wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwianiu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu (art. 11 KPA). Muszą wreszcie uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w art. 107 KPA. Jednocześnie muszą mieć na uwadze zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu sformułowaną w art. 10 KPA, zgodnie z którym to przepisem strona ma prawo czynnie uczestniczyć w całym toku postępowania, a zatem od chwili wszczęcia postępowania do jego zakończenia decyzją.
W niniejszej sprawie kontroli sądowoadministracyjnej została poddana decyzja kasacyjna organu odwoławczego, uchylająca decyzję organu pierwszej instancji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu Decyzja kasacyjna jest oceniana przede wszystkim w tym zakresie, czy spełnia wymogi, jakie zawiera art. 138 § 2 KPA. W niniejszej sprawie, Sąd nie stwierdził, by przepis ten został w zaskarżonej decyzji naruszony.
Przypomnijmy, że decyzja organu I instancji została wydana na podstawie przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999, Nr 15 poz. 139) – art. 40 ust. 1, 2, 3, art. 42, art. 44, art. 46 ust. 2 i 3, w związku z przepisem art. 85 ust. 1 ustawy z 27 marca 2003 r, o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.). Decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dotyczyła inwestycji polegającej na budowie automatycznej, samoobsługowej stacji paliw.
Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 12 lit. c rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 września 2002 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych kryteriów związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 179, poz. 1490), stacja paliw zaliczona została do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których obowiązek sporządzenia raportu jest ustalany w postępowaniu w sprawie oceny oddziaływania na środowisko. W tej sytuacji, trafnie wywodził organ odwoławczy, że do wniosku o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu należało dołączyć informacje zawierające dane określone w art. 49 ust. 3 w związku z art. 50 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627 ze zm.). Dopiero spełnienie wymogów określonych w przepisie art. 41 ust. 2 powołanej wyżej ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym z 7 lipca 1994 r., w zakresie zawartości wniosku o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu wraz z danymi wynikającymi z art. 49 ust. 3 Prawa ochrony środowiska wypełniało dyspozycję kompletności tego wniosku. Niekompletność wniosku winna skutkować, jak zauważył organ odwoławczy, wezwaniem strony, w trybie art. 64 § 2 KPA, do usunięcia braków w terminie 7 dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania, niekompletność wniosku nie mogła natomiast wywołać skutku prawnego wszczęcia postępowania i wydania postanowienia w sprawie potrzeby sporządzenia raportu, po uprzednim przeprowadzeniu postępowania w sprawie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a następnie decyzji kończącej to postępowanie. Skoro zatem, organ I instancji uznał kompletność wniosku, przed podjęciem postępowania w sprawie oddziaływania wnioskowanej inwestycji na środowisko, obowiązany był ustalić krąg osób będących stronami w sprawie i zawiadomić je o wszczęciu postępowania w przedmiotowej sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu oraz o wszelkich podejmowanych czynnościach, zapewniając im czynny udział w każdym stadium postępowania oraz umożliwiając wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
W tym miejscu, podkreślenia wymaga szczególny charakter prawny decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, co do kręgu podmiotów legitymowanych do jej zaskarżenia. W przedmiotowej sprawie organ odwoławczy, powołując jako podstawę prawną rozstrzygnięcia, art. 138 § 2 Kpa w związku z art. 28 KPA, uznał, iż organ I instancji nieprawidłowo określił krąg osób będących stronami w sprawie, a tym samym nie wypełnił dyspozycji art. 10 § 1 KPA dotyczącego czynnego udziału stron w każdym stadium postępowania administracyjnego. Odwołanie znajdujące się w aktach sprawy zawiera zarzuty, w których twierdzi się, że decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, nie określała linii rozgraniczających teren inwestycji, nie określała również numerów działek, na których projektuje się wjazdy na teren stacji. Odwołujący w naruszeniu tych przepisów upatrywali swój interes prawny, bowiem dojazd do stacji paliw, o którą chodzi w sprawie, przebiega po zachodniej strony ulicy [...] i po północnej stronie ulicy [...], a więc ulicach graniczących z budynkami, których są właścicielami.
W tej sytuacji, skoro odwołanie zawierało zarzuty wskazujące na naruszenie interesu prawnego, a nie tylko faktycznego, organ odwoławczy obowiązany był rozpoznać to odwołanie, a jeżeli podzielał zarzut naruszenia indywidualnego interesu prawnego, wydać decyzję kasacyjną w oparciu o art. 138 § 2 KPA. Zauważyć warto, że jeżeli w sprawie nie uczestniczyły wszystkie strony postępowania, a uczestnictwo polega co najmniej na tym, by wszyscy mający interes prawny zostali o prowadzonym postępowaniu powiadomieni, przeto organ odwoławczy nie miał innej możliwości, jak zastosować się do treści art. 138 § 2 KPA, braku tego nie można było usunąć w postępowaniu odwoławczym, ponieważ postępowanie administracyjne jest postępowaniem dwuinstancyjnym (art. 15 KPA), a pozbawienie strony udziału w postępowaniu przed organem I instancji prowadzi do uznania, że decyzja jest wadliwa.
Skład orzekający identyfikuje się z poglądem, że w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu stronami są właściciele i użytkownicy działki, której dotyczy postępowanie oraz działek sąsiednich. Co oznacza, że organ samorządowy miał obowiązek doręczyć odwołującym odpis decyzji kończącej postępowanie w sprawie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, jak również i decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania dla firmy A spółka z o.o. w W. W tym miejscu zauważyć warto, że status strony, tak jak to przyjął organ odwoławczy, przysługiwał również odwołującym: J. K., B. N. oraz A. J., zamieszkałym w bezpośrednim sąsiedztwie wnioskowanego pod zabudowę terenu, t.j. w obszarze oddziaływania omawianej inwestycji na środowisko z powodu emisji m.in.: oparów, benzenu, toluenu, ksylenu, ołowiu, węglowodorów alifatycznych, hałasu, których zasięg wykracza poza wnioskowane przez skarżącego działki nr a i b.
W ocenie Sądu, zasadnie organ odwoławczy wywodził, że procedura postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, zakończona postanowieniem organu w sprawie potrzeby sporządzenia raportu, jest w istocie, postępowaniem dowodowym w postępowaniu zasadniczym, dotyczącym warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Orzeczenie o potrzebie sporządzania raportu rodzi, zgodnie z art. 53 Prawa ochrony środowiska, obowiązek zapewnienia przez organ administracji udziału społeczeństwa w postępowaniu, w którym sporządzany jest raport, co nie jest tożsame z udziałem osób będących stronami w rozumieniu art. 28 KPA. Wobec tego, już przed podjęciem tego postępowania dowodowego, organ I instancji obowiązany był ustalić krąg osób będących stronami w sprawie i zawiadomić je o wszczęciu postępowania w przedmiotowej sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu (art. 64 § 4 KPA) oraz o wszelkich podejmowanych czynnościach, zapewniając im czynny udział w każdym stopniu postępowania oraz umożliwiając wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (art. 10 § 1 KPA). Natomiast zawiadomienie o wszczęciu postępowania, kierowane do ustalonych przez organ I instancji stron postępowania, w tym odwołujących się – J. L., W. L. i B. M. – nastąpiło 12.09.2003 r., po wydaniu postanowienia z dnia 8.08.2003 r. stwierdzającego obowiązek sporządzenia raportu, po przedłożeniu raportu w dniu 22.08.2003 r. oraz po zasięgnięciu wymaganych opinii Powiatowego Inspektora Sanitarnego i organu ochrony środowiska w sprawie potrzeby sporządzenia raportu. Przed zawiadomieniem stron o wszczęciu postępowania, organ I instancji wystąpił o uzgodnienie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, w trybie art. 48 ust. 2 Prawa ochrony środowiska. Organ I instancji nie zawiadomił również stron postępowania o przedłożonym w dniu 9.10.2003 r. aneksie do raportu, zawierającym sprecyzowanie warunków zapewniających dotrzymanie standardów jakości ochrony środowiska w zakresie zanieczyszczenia powietrza. Nadto organ ten, przed wydaniem decyzji z 14 października 2004 r., nie zawiadomił stron o zakończeniu postępowania dowodowego oraz o możliwości zapoznania się z zebranymi materiałami. Zasadnie zatem, organ odwoławczy przyjął, że wyżej wskazane uchybienia proceduralne pozwalały jedynie na wydanie decyzji kasacyjnej.
Powtórzyć zatem przyjdzie, że przyznanie przymiotu strony w postępowaniu o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla uciążliwej inwestycji, jaką jest stacja paliw, otwiera dopiero drogę do badania, czy interes odwołujących został naruszony i stanowi problem ochrony interesu strony, zwłaszcza interesu osób trzecich w tym postępowaniu. Skład orzekający opowiada się za poglądem, że ochrona interesów osób trzecich nie może być zapewniona całościowo i przejmować działań właściwych ochronie tych interesów na etapie pozwolenia na budowę, to jednak przy uwzględnieniu dyspozycji zawartej w art. 42 ust. 1 pkt 5 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym decyzja o warunkach zabudowy określa m.in. wymagania dotyczące interesu osób trzecich, a do nich niewątpliwie należałoby uznać, co najmniej użytkowników sąsiednich nieruchomości, nie tylko nieruchomości przylegającej do nieruchomości, gdzie ma powstać inwestycja. Pogląd ten wyrażono w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 września 1995 r. sygn. akt VI SA 13/95 (opubl. Orzecznictwo NSA zeszyt 4 z 1995 r. poz. 154), na które powołuje się skład orzekający. W ocenie Sądu jest to proces ciągły, którego nie sposób automatycznie rozdzielać bez badania innych aktów.
Reasumując Sąd uznał, że prawidłowo organ odwoławczy przyjął, iż odwołujący powinni być uznani za strony toczącego się postępowania administracyjnego i dlatego skarga spółki A nie zasługiwała na uwzględnienie.
Niezależnie od powyższego, Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, że organ I instancji w swej decyzji z 14.10.2004 r. określił wymagania dotyczące projektu budowlanego, które nie stanowią warunków zabudowy (zobowiązanie inwestora do dołączenia dokumentów wymaganych przepisem art. 33 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, zapis o zakresie i formie projektu budowlanego, która powinna odpowiadać warunkom określonym w rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r oraz zawarcie w decyzji zastrzeżenia, iż projekt przebudowy zjazdów powinien być opracowany przez osobę posiadającą uprawnienia do projektowania w zakresie dróg i że projekt ten należy uzgodnić m.in. z Miejskim Zarządem Dróg).
Zasadnie organ II instancji zwrócił uwagę na pominięcie w sentencji decyzji Prezydenta Miasta [...], określającej przedmiot postępowania i jego lokalizację, części ul. [...] i [...] z podaniem numerów działek, na których planowano przebudowę zjazdów do planowanej stacji paliw. Godzi się zauważyć, że uchybienie to miało bezpośredni wpływ na prawidłowe ustalenie stron postępowania administracyjnego w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Należy wreszcie zauważyć, że decyzja organu I instancji zawiera w swej treści wyłącznie powtórzenie przepisów prawa, co pozwala na stwierdzenie, iż została wydana z naruszeniem art. 107 KPA.
Uwzględniając powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło