II SA/Op 278/10

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Violetta Radecka po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2010r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. G. na decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia [...], nr [...], znak sprawy: [...] w przedmiocie doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem na skutek wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy postanawia 1. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2. ustanowić skarżącemu adwokata. J. G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, skargę na decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia [...], nr [...], znak: [...], utrzymującą w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji o nałożeniu obowiązku wykonania określonych robót budowlanych. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 30 kwietnia 2010r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi, w wysokości 500 zł, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. W terminie zakreślonym do dokonania żądanej czynności, skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy. Wobec tego, referendarz sądowy pismem z dnia 12 maja 2010r. wezwał skarżącego do złożenia wniosku na urzędowym formularzu, a to w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. J. G. zastosował się do wezwania, bowiem w dniu 24 maja 2010r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, jego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. Uzasadniając swoje żądanie wnioskodawca podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wspólnie z córką – uczennicą Technikum Ekonomicznego w G. oraz pełnoletnim synem, który posiada status osoby bezrobotnej. Jedynym źródłem dochodu rodziny jest wynagrodzenie za pracę skarżącego w wysokości 1.840 zł miesięcznie; rodzina posiada dom o powierzchni 120 m², z czego 60 m² to część mieszkalna, a pozostała – gospodarcza, a także nieruchomość rolną o powierzchni 1 hektara i 96 arów. Ponadto, z uwagi na konieczność dojazdu córki do szkoły, a skarżącego do pracy zarobkowej w N., koszty utrzymania miesięcznego ulegają podwyższeniu. Na wezwanie referendarza do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, skarżący dołączył do akt sprawy: zaświadczenie o wysokości uzyskiwanego wynagrodzenia w wysokości 1.353,84 zł netto; zaświadczenie o zarejestrowaniu syna skarżącego jako osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku; zaświadczenie potwierdzające okoliczność pobierania nauki przez córkę wnioskodawcy; bilet miesięczny na przejazd autobusem w maju, wystawiony na nazwisko córki skarżącego, w wysokości 85,68 zł; wyciągi bankowe za miesiące kwiecień i maj 2010r.; kserokopie rachunków za energię elektryczną, za dostawę wody i odprowadzanie ścieków, za telefon i telewizję, wszystko w łącznej kwocie 491,94 zł. Ponadto J. G. w piśmie z dnia 2 czerwca 2010r. oświadczył, że nie uzyskuje dochodów z tytułu posiadanej nieruchomości rolnej, którą uprawia na własne potrzeby; ponosi koszty dojazdu do pracy w kwocie 230 zł oraz comiesięcznie spłaca pożyczkę w kwocie 120 zł. Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) –zważono, co następuje: W ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwanej dalej w skrócie: "P.p.s.a.", została uregulowana instytucja prawa pomocy, która zgodnie z art. 245 P.p.s.a., może być przyznana: - w zakresie całkowitym, obejmującym ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego oraz zwolnienie od kosztów sądowych, które stosownie do art. 211 P.p.s.a. obejmują opłaty sądowe (jakimi na zasadzie art. 212 § 1 w związku z art. 234 § 2 P.p.s.a. są wpis i opłata kancelaryjna) i zwrot wydatków lub - w zakresie częściowym, obejmującym tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, przy czym częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej kwoty pieniężnej. Przechodząc zatem do rozpoznania żądania wnioskodawcy referendarz zważył, że możliwość ustanowienia stronie pełnomocnika z urzędu lub zwolnienia jej od kosztów sądowych – w całości lub części, ma na celu zapewnienie osobom ubogim i znajdującym się w trudnej sytuacji bytowej, możliwość dochodzenia swoich interesów przed sądem administracyjnym. Wskazuje na to jednoznacznie przepis art. 246 § 1 P.p.s.a., określający wymogi jakie powinny spełniać osoby otrzymujące tę pomoc. Przepis ten stanowi bowiem, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy istotne znaczenie ma więc uwzględnienie okoliczności jakie koszty wnioskodawca musi ponieść w związku z toczącym się postępowaniem, a także czy wnioskodawca "wykazał", że jego sytuacja materialna, daje mu możliwość poniesienia dodatkowych obciążeń w postaci tych kosztów. Analizując natomiast sytuację materialną wnioskodawcy należy mieć na uwadze zarówno rodzaj i wysokość uzyskiwanych dochodów, jak również jego stan majątku, po uwzględnieniu niezbędnych wydatków na konieczne, niezbędne utrzymanie siebie i rodziny. Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy, referendarz stwierdził, że skarżący wykazał, iż w jego sytuacji zachodzi przesłanka do uwzględnienia wniosku w całości. Pozostający w dyspozycji rodziny skarżącego miesięczny dochód w wysokości 1.353,84 zł netto oraz wykazany majątek, nie dają podstaw do wygospodarowania środków na opłacenie kosztów sądowych (w szczególności wpisu od skargi w wysokości 500 zł). Skarżący musi bowiem z wyżej wskazanego dochodu pokryć koszty utrzymania mieszkania kształtujące się na poziomie ok. 492 zł miesięcznie, koszty dojazdu do pracy i szkoły w kwocie ok. 310 zł miesięcznie, czy koszty bieżącego utrzymania członków rodziny, do których zaliczyć należy koszty ubrania, zakupu środków czystości, czy wyżywienia. Wysokość wydatków na bieżące utrzymanie w stosunku do wysokości uzyskiwanego dochodu i wobec oświadczenia skarżącego o braku zgromadzonych oszczędności, przemawiają za poglądem, iż wnioskodawca nie jest w stanie wygospodarować także środków na wynajęcie zawodowego pełnomocnika z wyboru. Powyższy pogląd potwierdzają przedłożone w sprawie dokumenty, w szczególności wyciągi z banku, paragony za media i transport, zaświadczenia od pracodawcy. Wobec tego, należało skarżącemu przyznać prawo pomocy we wnioskowanym zakresie. Mając na uwadze powyższe okoliczności, referendarz sądowy działając na zasadzie 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.