II SA/Op 278/22
WyrokWSA w Opolu2022-12-08
Skład orzekający: Elżbieta Kmiecik, Krzysztof Bogusz, Daria Sachanbińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji administracyjnej jest zasadna, gdy strona twierdzi, że nie otrzymała zawiadomień o awizowaniu przesyłki, a organ administracji opiera się na dokumentacji pocztowej wskazującej na prawidłowe doręczenie zastępcze?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ odwoławczy prawidłowo odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Strona skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu, ponieważ dokumentacja pocztowa potwierdzała prawidłowe dwukrotne awizowanie przesyłki z decyzją, a sama strona nie przedstawiła przekonujących dowodów na obalenie domniemania skutecznego doręczenia zastępczego. Reklamacja złożona do operatora pocztowego, rozpatrzona negatywnie, nie stanowiła wystarczającego dowodu na nieprawidłowości w doręczeniu.Stan faktyczny
Spółka S. z o.o. wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Miejskiego Zarządu Dróg w Opolu z dnia 15 marca 2021 r., nakładającej karę pieniężną za zajęcie pasa drogowego. Spółka twierdziła, że dowiedziała się o decyzji dopiero 20 kwietnia 2022 r. z uwagi na nieotrzymanie zawiadomień o awizowaniu przesyłki. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło przywrócenia terminu, uznając, że strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu, a doręczenie zastępcze było prawidłowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę spółki.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz (spr.) Sędzia WSA Daria Sachanbińska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi S. Sp. z o.o. w O. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 15 lipca 2022 r., nr SKO.40.1457.2022.dr w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego oddala skargę.
Przedmiotem skargi S. sp. z o.o. w O. (dalej również jako: "Spółka") jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu (dalej również jako: "Kolegium" lub w skrócie: "SKO") z dnia 15 lipca 2022 r., nr SKO.40.1457.2022.dr, którym organ ten działając na postawie art. 1 i art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2018 r. poz. 570) oraz art. 59 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.) dalej w skrócie: Kpa, odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta Opola przez Dyrektora Miejskiego Zarządu Dróg w Opolu (dalej również w skrócie: "Dyrektor MZD" lub "organ I instancji") nr TZ.4103.198.2019 z dnia 15 marca 2021 r. o wymierzeniu kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez wymaganego zezwolenia zarządcy drogi, a to pasa drogowego drogi gminnej przy ulicy [...] w O., działka nr a km. [...], obręb O.
Wyżej wyminienione rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Decyzją z dnia 15 marca 2021 r., nr TZ.4103.198.2019, organ I instancji nałożył na Spółkę karę pieniężną w wysokości 15 384,60 zł za zajęcie bez wymaganego zezwolenia zarządcy drogi pasa drogowego drogi gminnej przy ulicy [...] w O., w szczególności poprzez przekroczenie terminu zezwolenia wynikającego z decyzji z dnia 26 stycznia 2018 r., nr [...], na umieszczenie ogródka gastronomicznego w okresie od dnia 25 stycznia 2019 r. do dnia 10 października 2019r. .
Doręczenie ww rozstrzygnięcia nastąpiło na adres S. sp. z o.o. w O. wskazany w KRS Spółki (k. 6 - akt sądowych). Z adnotacji zawartych na kopercie znajdującej się w aktach organu (k. 49 - akt I instancji), wynika, że w dniu 26 marca 2021 r. osoby upoważnionej do odbioru korespondencji nie zastano pod wskazanym adresem, a tym samym pracownik operatora pocztowego pozostawił stronie skarżącej zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w placówce pocztowej. Wobec jej niepodjęcia w dniu 6 kwietnia 2021 r. ponowiono zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki. Z adnotacji znajdującej się na kopercie wynika, że adresat nie odebrał listu w terminie 14 dni od pierwszego awizowania, zatem w dniu 12 kwietnia 2021 r. operator pocztowy zwrócił nadawcy przesyłkę. Tym samym doręczenie zostało dokonane z upływem ostatniego dnia okresu wskazanego w art. 44 § 4 Kpa (tu: 9 kwietnia 2021 r.).
Wnioskiem z dnia 27 kwietnia 2022 r. S. Sp. z o.o. w O. zwróciła się do SKO o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji Dyrektora MZD z dnia 15 marca 2021 r., podnosząc, że o rozstrzygnięciu dowiedziała się dopiero 20 kwietnia 2022 r., kiedy organ I instancji przekazał stronie skarżącej kopię decyzji drogą elektroniczną. Doręczenie decyzji nastąpiło na wniosek strony skarżącej, bowiem zakwestionowała ona podstawę wszczęcia egzekucji. W ocenie Spółki uzasadnieniem dla przyjęcia braku jej winy w zaistniałej sytuacji jest "fakt całokształtu okoliczności sprawy, a w tym wielości spraw w jakich Spółka była i jest uczestnikiem, a inicjowanych przez MZD w analogicznej materii tj. ogródka gastronomicznego". W ocenie strony skarżącej "z dużą dbałością o swoje interesy reagowała na wszystkie rzeczywiście dostarczone rozstrzygnięcia, w terminach wnosiła środki zaskarżenia zarówno do organu odwoławczego, jak i do Wojewódzkiego Sądu Administracyjego w Opolu". W związku z tą sytuacją zapowiedziała złożenie reklamacji do operatora pocztowego, czyli Poczty Polskiej S.A. Wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu Spółka złożyła odwołanie od kwestionowanej decyzji stosownie do art. 58 § 2 zd. 2 Kpa. Ponadto w uzupełnieniu wniosku o przywrócenie terminu przedłożyła kopię reklamacji z dnia 6 maja 2022 r. skierowanej do Poczty Polskiej S.A., wskazując na nieotrzymanie zawiadomień o przesyłkach czyli tzw. awiza.
W toku prowadzonego postępowania Kolegium wezwało stronę skarżącą do wyjaśnienia, czy reklamacja została rozpatrzona i z jakim skutkiem. W odpowiedzi Spółka przedłożyła kopię odpowiedzi na reklamację z dnia 17 maja 2022 r., z której wynika, że operator pocztowy doręczył zawiadomienia prawidłowo i reklamacja jest niezasadna.
Postanowieniem z dnia 15 lipca 2022 r. Kolegium, odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu powołało art.129 § 1 i 2 Kpa i art. 58 Kpa, podkreślając, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, że mimo zachowania należytej staranności nie mógł dokonać czynności w terminie z powodu istnienia przeszkody od niego niezależnej, trudnej w danych warunkach do przezwyciężenia. Aby uprawdopodobnić brak winy musi on stosowną argumentacją uwiarygodnić swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niego niezależna i istniała cały czas, aż do momentu złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Wywód ten organ poparł stosownym orzecznictwem sądowoadministracyjnym.
Odnosząc się do argumentów przedstawionych przez Spółkę SKO przypomniało negatywnie rozpatrzoną reklamację przez Pocztę Polską S.A., a także wskazało, że podane we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności nie stanowią argumentacji mającej wskazywać na uprawdopodobnienie, że uchybienie nastąpiło bez jej winy. Dalej SKO zauważyło, że decyzja została skierowana na właściwy adres strony postępowania, czego nie zakwestionowano, a ze względu na niemożność doręczenia osobistego lub zastępczego, przesyłka została awizowana, o czym zawiadomiono stronę. Po upływie okresu 14 dni przechowywania przesyłki w placówce pocztowej, doszło do doręczenia decyzji, przy przyjęciu fikcji doręczenia. Organ II instancji podniósł też, że strona skarżąca nie kwestionowała ustaleń co do jej siedziby, tj. adresu do doręczeń.
Organ odwoławczy wskazał ponadto, że w zaistniałym stanie faktycznym nie sposób podważyć doręczenia i czynności odnotowanych przez osobę doręczającą przesyłki (listonosza). Kolegium uznało, że Spółka nie uprawdopodobniła okoliczności, które miałyby świadczyć o zasadności przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, jak również z akt sprawy – zdaniem SKO – nie wynikało, że w sprawie istniała przeszkoda, której nie była w stanie usunąć. Organ odwoławczy zaznaczył również, że nie wskazała żadnych okoliczności, które w sposób obiektywny uzasadniałyby przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.
Z rozstrzygnięciem tym nie zgodziła się S. sp. z o.o. w O., działająca przez pełnomocnika. W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administraycjnego w Opolu, Spółka zaskarżyła wyżej wymienionego postanowienie w całości zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 58 § 1 Kpa "poprzez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji uznanie, że wskazane w niniejszej sprawie przez Skarżącą okoliczności nie uprawdopodobniają, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jej winy podczas gdy z treści wniosku strony z dnia 27 kwietnia 2022 roku wprost wynika, że okoliczności zaistniałe w niniejszej sprawie (w tym cały kontekst sytuacyjny opisany we wniosku, a który organ całkowicie pomija) co najmniej uprawdopodobniają brak winy Skarżącej w uchybieniu terminu";
- art. 8 Kpa "poprzez prowadzenie postępowania w sposób rażąco sprzeczny z zasadą prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, m.in. poprzez przyjęcie, że w niniejszej sprawie strona rzekomo nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jej winy. Co więcej prezentowanie przez organ mało transparentnej postawy w niniejszej sprawie, a w tym deklarowanie jej załatwienia do dnia 15 lipca 2022 roku, co jednak faktycznie nie nastąpiło, a strona zaniepokojona tym faktem zwróciła się do organu pismem z dnia 5 sierpnia 2022 roku o wyjaśnienie, co organ pozostawił jednak bez żadnej reakcji zwrotnej, a przedmiotowe postanowienie, choć datowane na dzień 15 lipca 2022 roku, dotarło do skarżącej dopiero w dniu 26 sierpnia 2022 r. W opisanym kontekście skarżąca ma uzasadnione realiami przeświadczenie, że zaskarżone postanowienie wydano później niż wskazuje na to jego data, a organ działa sprzecznie z zasadą prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie skarżącej".
Podnosząc te zarzuty Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu skargi zakwestionowano wydane przez Kolegium rozstrzygnięcie podkreślając, że stanowisko organu zaprezentowane w jego uzasadnieniu jest całkowicie chybione a Spółka uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy, natomiast zapadłe orzeczenie w sprawie złożonego wniosku uznała jako niezasadne. Dalej strona skarżąca podniosła, że swoimi działaniami również w toku postępowania dowiodła, że wykazała swoją należytą staranność, czego należy upatrywać w monitorowaniu organu w załatwieniu wyżej wymienionej sprawy. Ponownie argumentowano, że Spółka nie miała wiedzy o wydaniu kwestionowanej decyzji, bowiem nie odnotowała zawiadomień o awizowaniu przesyłki ani żadnej informacji, która mogłaby wskazywać, że taka decyzja jest w obrocie, aż do dnia 20 kwietnia 2022 roku, kiedy Dyrektor MZD przekazał Spółce pocztą elektroniczną wyżej wymienione rozstrzygnięcie. O decyzji Spółka dowiedziała się dopiero na etapie postępowania egzekucyjnego, w toku którego przedstawiciele Spółki byli pewni, że prowadzone jest w oparciu o rozstrzygnięcia uchylone wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, zapadłe w 2020 r.
W skardze podniesiono, że odpowiedź Poczty Polskiej S.A. na reklamację złożoną przez Spółkę nie powinna być "jedynym argumentem wiążącym dla organu". Podkreśliła również, że opisywany ciąg zdarzeń potwierdza, że organy wielokrotnie w sposób lapidarny i co najmniej mało transparentny komunikowały się ze skarżącą, która jednak wyłącznie dzięki własnej dociekliwości ustaliła stan rzeczy i zainicjowała w konsekwencji procedurę w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Zdaniem pełnomocnika Spółki okoliczność ta świadczy na jej korzyść i potwierdza wskazane stanowisko, że Spółka uchybiła terminowi do wniesienia odwołania bez swojej winy.
Ponadto Spółka potwierdziła, że ma swoją siedzibę pod wskazanym w aktach MZD adresem, ale okoliczność ta nie jest tożsama z faktem otrzymania przez Spółkę decyzji, czy też informacji w zakresie jej awizowania, a "fakt należytego zaadresowania decyzji nie jest tożsamy ze skutecznym doręczeniem, dokumentu lub informacji w jego zakresie, tym bardziej, że Spółka ma zewnętrzną skrzynkę pocztową, która znajduje się na drzwiach wejściowych do jej siedziby".
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ odwoławczy zauważył, że nie przedstawiono merytorycznie uzasadnionych zarzutów w sprawie co do kwestii, do których Kolegium ustosunkowało się w zaskarżonym rozstrzygnięciu. SKO podtrzymało w całości stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
I. Przeprowadzona przez Sąd, na podstawie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) oraz art. 3 § 2 pkt 2 i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329, ze zm.) dalej jako: "P.p.s.a.", legalnościowej kontroli zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania z art. 59 § 2 Kpa Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, których rodzaj lub stopień uzasadniałyby wzruszenie powyższego orzeczenia na podstawie art. 145 § 1 P.p.s.a.
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 P.p.s.a.
II. Zdaniem Sądu procedura poprzedzająca wydanie zaskarżonego postanowienia nie budzi zastrzeżeń. Ustalenia faktyczne są kompletne, adekwatne do okoliczności sprawy oraz znajdują odpowiednie potwierdzenie w materiale dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy.
Zgodnie z treścią art. 58 § 1 i § 2 Kpa w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. W odniesieniu do terminu do wniesienia odwołania o jego przywróceniu postanawia ostatecznie organ odwoławczy (art. 59 § 2 Kpa). Przepis art. 58 Kpa ustanawia cztery przesłanki przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej. Przesłanki te muszą zostać spełnione kumulatywnie. Po pierwsze zainteresowany musi złożyć prośbę o przywrócenie terminu, po drugie – wykazać (co najmniej uprawdopodobnić), że uchybienie terminowi nastąpiło bez winy, po trzecie – prośba o przywrócenie terminu musi zostać złożona w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi, po czwarte zainteresowany musi dopełnić czynności, dla której określony był termin.
W przedmiotowej sprawie skarżąca nie spełniła przesłanki uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu.
Przy ocenie przesłanki braku winy z art. 58 § 1 Kpa organ administracji publicznej musi przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Przy zastosowaniu tego miernika przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, jeśli strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Oznacza to, że brak winy strony zachodzi tylko wtedy, gdy zainteresowany nie mógł usunąć lub przezwyciężyć przeszkody w dochowaniu terminu, nawet przy wykorzystaniu najszerzej mu dostępnych w danej sytuacji sił i środków. Trzeba jednak pamiętać, że instytucja przywrócenia terminu ma zastosowanie tylko w tych sytuacjach, gdy strona nie dokonała w terminie czynności, co do której dokonania termin rozpoczął skutecznie bieg. Wniosek o przywrócenie terminu opiera się zatem na założeniu, że decyzja, od której nie wniesiono odwołania została skutecznie doręczona, i że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez winy strony. Uchybienie terminu należy zatem wiązać z okolicznościami innymi niż nieprawidłowości w doręczeniu decyzji, albowiem kwestia ta wykracza poza zakres postępowania w sprawie przywrócenia terminu (por. postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2019 r., sygn. akt II GZ 458/18; wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 2019 r., sygn. akt I FSK 776/17, te i dalsze orzeczenia dostępne w CBOSA na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Adresat pisma (decyzji) może oczywiście obalić domniemanie doręczenia pisma w trybie art. 44 Kpa, jeżeli wykaże, że pomimo przyjęcia zastępczej formy doręczenia pismo to nie zostało mu doręczone z przyczyn od niego niezależnych. Nie jest w tym zakresie jednak wystarczające samo tylko zaprzeczenie adresata pisma, że nie powziął wiadomości o złożeniu korespondencji w placówce pocztowej lub w urzędzie gminy, lecz konieczne jest poparcie tego twierdzenia przekonującymi dowodami (por. wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 2019 r., sygn. akt II OSK 1158/18. W takim jednak wypadku obalenie domniemania prawidłowości doręczenia pisma powoduje bezskuteczność doręczenia i konieczność jego ponowienia. Dopiero ponowne (prawidłowe i skuteczne doręczenie) powoduje otwarcie terminu do wniesienia odwołania.
Podkreślenia wymaga również, że brak winy przy dokonywaniu czynności procesowej osoba zainteresowana winna uprawdopodobnić, tj. powinna stosowną argumentacją wykazać swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała przez cały czas aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Ciężar uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniającej brak winy w uchybieniu terminu spoczywa na stronie, która występuje z prośbą o jego przywrócenie. Obowiązkiem wnioskodawcy jest wykazanie zasadności wniosku. Okoliczności uzasadniające przywrócenie terminu znane są tylko stronie i muszą wynikać z braku jej winy. Uprawdopodobnienie prowadzi do uzasadnionego przypuszczenia, że zdarzenie w rzeczywistości miało miejsce. Organ orzekający nie jest upoważniony do podejmowania czynności zmierzających do zebrania dowodów na okoliczności uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Organ nie może domniemywać braku winy strony w uchybieniu terminu. Powinien jedynie ocenić przedstawione przez stronę okoliczności w świetle przesłanek określonych w art. 58 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 27 maja 2021 r., sygn. akt II GSK 810/18.
III. Z akt sprawy wynika, że przesyłka zawierająca decyzję organu pierwszej instancji została doręczona skarżącej zgodnie z trybem określonym w art. 44 § 1 pkt 1 w zw. z art. 44 § 2 - 4 Kpa i wobec niepodjęcia jej w ustawowym terminie została złożona do akt ze skutkiem doręczenia.
Zgodnie z art. 44 § 1 Kpa w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43:
1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego,
2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ.
Następnie zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art. 44 § 2 Kpa). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (art. 44 § 3 Kpa). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (art. 44 § 4 Kpa).
Mając na uwadze powyższe wskazać należy, że zastosowanie instytucji doręczenia zastępczego z art. 44 Kpa wymaga kumulatywnego spełnienia kilku przesłanek. Pierwszą z przesłanek jest niemożność doręczenia pisma (przesyłki) w sposób określony w art. 42, a następnie w art. 43 Kpa. Drugą z przesłanek jest pozostawienie pisma na przechowanie przez okres 14 dni w placówce pocztowej danego operatora pocztowego, w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego, albo też w urzędzie właściwej gminy (miasta) w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta). Trzecią przesłanką jest zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie 7 dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia, odpowiednio w placówce pocztowej albo w urzędzie właściwej gminy (miasta). Czwartą przesłanką jest, w przypadku niepodjęcia przez adresata przesyłki we wskazanym terminie, pozostawienie powtórnego zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż 14 dni od daty pierwszego zawiadomienia. Z uregulowania art. 44 Kpa wynika jednoznacznie, że skuteczność doręczenia uzależniona została od bezwzględnego zachowania wymogów określonych w tym przepisie. Dlatego też zasady i procedury odnoszące się do stosowania instytucji doręczenia zastępczego powinny być przestrzegane ściśle. Uchybienie któremukolwiek z elementów procedury doręczenia zastępczego powoduje, iż nie można skutecznie powołać się na domniemanie doręczenia (por. wyrok NSA z dnia 24 lutego 2022 r., sygn. akt III OSK 4765/21).
IV. Ponadto podkreślania wymaga, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie regulują technicznych kwestii świadczenia usług pocztowych. Sposób świadczenia usług pocztowych określony jest ustawą z dnia 23 listopada 2012r. Prawo pocztowe (t.j. na dzień doręczenia przesyłki: Dz. U. z 2020 r. poz. 1041 ze zm.; obecnie: Dz. U. z 2022 r. poz. 896 ze zm.), dalej jako: "Prawo pocztowe", i wydanymi z upoważnienia tej ustawy przepisami wykonawczymi oraz regulaminowymi. Wykraczające poza zakres wymogów procedury administracyjnej podważanie prawidłowości operacji awizowania przesyłki doręczanej przez pocztę w postępowaniu administracyjnym, przy braku obowiązywania wydanych z upoważnienia Kodeksu postępowania administracyjnego szczegółowych zasad i trybu doręczania pism organu w postępowaniu administracyjnym (na wzór szczegółowych regulacji obowiązujących dla doręczeń pism sądowych w postępowaniu cywilnym i karnym), wymaga przeprowadzenia przez stronę procedury reklamacyjnej.
Zgodnie z § 34 ust. 1 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 29 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków wykonywania usług powszechnych przez operatora wyznaczonego (Dz. U. z 2020 r. poz. 1026), dalej jako: "rozporządzenie", wydanego na podstawie art. 47 Prawa pocztowego, jeżeli w chwili doręczania przesyłki rejestrowanej stwierdzono nieobecność adresata lub innych osób uprawnionych do jej odbioru, o których mowa w art. 37 ustawy, zawiadomienie o próbie doręczenia przesyłki rejestrowanej wraz z informacją o terminie jej odbioru i adresie placówki oddawczej, w której przesyłka ta jest przechowywana, operator wyznaczony pozostawia w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Zawiadomienie to ma postać papierową. Zaznaczyć należy, że obowiązujące przepisy regulują możliwość przekazania adresatowi takiego zawiadomienia w formie elektronicznej, niemniej w toku prowadzonego postępowania administracyjnego, jak przed Sądem kwestia takiej formy nie była podnoszona.
Stosownie do § 39 ust. 1 rozporządzenia operator wyznaczony, doręczając przesyłkę rejestrowaną, na żądanie adresata zgłoszone w chwili jej odbioru, umieszcza na opakowaniu przesyłki pocztowej datę doręczenia i podpis doręczającego.
Wskazane przepisy rozporządzenia znajdują rozwinięcie w regulaminie, o jakim stanowi art. 49 ust. 1 Prawa pocztowego. Zgodnie z § 24 ust. 1 załącznika do uchwały nr 258/2020 Zarządu Poczty Polskiej S.A. z dnia 22 grudnia 2020 r. zmieniającej uchwałę w sprawie Regulaminu świadczenia usług powszechnych oraz w sprawie ogłoszenia tekstu jednolitego świadczenia usług powszechnych, wydanego na podstawie art. 49 Prawa pocztowego, dalej jako: "regulamin z 2020", w przypadku stwierdzenia nieobecności adresata lub innych osób uprawnionych do odbioru przesyłki rejestrowanej, doręczający:
1) pozostawia w skrzynce oddawczej adresata lub jeśli nie jest to możliwe w inny sposób nie naruszający przepisów prawa, sporządzone na odpowiednim formularzu, zawiadomienie o próbie jej doręczenia wraz z informacją o terminie odbioru i adresie placówki oddawczej, w której przesyłka jest przechowywana. W przypadku pozostawienia zawiadomienia o próbie doręczenia przesyłki pocztowej w innym miejscu niż skrzynka oddawcza adresata, miejsce pozostawienia odnotowywane jest na przesyłce pocztowej,
2) informuje adresata w formie elektronicznej (SMS albo e-mail) o możliwości jej odbioru wskazując numer przesyłki, termin jej odbioru oraz adres placówki oddawczej, w której jest ona przechowywana, jeżeli adresat złożył w placówce oddawczej żądanie, o którym mowa w § 31 ust. 3, o otrzymywaniu zawiadomień w formie elektronicznej.
Dalej stosownie do § 26 ust. 1 regulaminu z 2020 r. w przypadku niezgłoszenia się adresata lub innych uprawnionych osób po odbiór przesyłki rejestrowanej, następnego dnia po upływie 7-dniowego terminu odbioru wskazanego w pierwszym zawiadomieniu, powtórnie zawiadamia się adresata o możliwości odbioru przesyłki:
1) pozostawiając w skrzynce oddawczej adresata albo jeśli nie jest to możliwe w inny nie naruszający przepisów prawa sposób, sporządzone na odpowiednim formularzu zawiadomienie o terminie odbioru i adresie placówki oddawczej, w której przesyłka jest przechowywana. W przypadku pozostawienia zawiadomienia o próbie doręczenia przesyłki pocztowej w innym miejscu niż skrzynka oddawcza adresata, miejsce pozostawienia odnotowywane jest na przesyłce pocztowej, albo
2) w formie elektronicznej (SMS, e-mail), wskazując numer przesyłki, termin jej odbioru oraz adres placówki oddawczej, w której jest ona przechowywana, jeżeli adresat złożył w placówce oddawczej żądanie, o którym mowa w § 31 ust. 3, o otrzymywaniu zawiadomień w formie elektronicznej.
Wskazany regulamin przewiduje, że w przypadku, gdy adresat lub inna uprawniona osoba nie zgłosi się po odbiór przesyłki rejestrowanej w terminie 14 dni, licząc od dnia następnego po pozostawieniu pierwszego zawiadomienia, następuje zwrot przesyłki do nadawcy (§ 26 ust. 2).
V. Dokonując subsumcji powołanych wyżej regulacji do stanu faktycznego sprawy wskazać należy, że przesyłka (k. 49 akt I instancji) zawiera na kopercie adnotację, że w dniu 26 marca 2021 r. adresata nie zastano i dlatego przesyłka została awizowana z informacją o pozostawieniu do odbioru w Filii Urzędu Pocztowego O. na ul. [...] (pieczątka na kopercie). Data awizowania "26.03.2021 r." wynika tak z odbitego stempla pocztowego Urzędu Pocztowego O., jak i z ręcznego zapisu doręczyciela o treści "26.03.2021 r." opatrzonego parafą. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru naklejonym na kopercie również zaznaczono niedoręczenie z datą "26.03.21", z zakreślonym polem, że zawiadomienie umieszczono "w oddawczej skrzynce pocztowej adresata". Ten zapis także opatrzono parafą oraz informacją o złożeniu przesyłki w Filii Urzędu Pocztowego O. przy ul. [...]. Kolejne czynności doręczyciela i urzędników poczty także odnotowane są na kopercie przesyłki i zwrotce. W szczególności wobec braku odbioru przesyłki mimo awizowania 26 marca 2021 r. na kopercie doręczyciel naniósł adnotację, że w dniu 06.04.21 pozostawiono "awizo powtórne" i opatrzono go stemplem pocztowym "06.04.2021 O." i parafą, a na zwrotnym potwierdzeniu odbioru również zamieszczono informację o pozostawieniu powtórnego zawiadomienia w dniu "06.04.21r.". Wobec niepodjęcia przesyłki w terminie 14 dni od pierwszego awizowania, została ona w dniu 12 kwietnia 2021 r. zwrócona do nadawcy.
Sąd zwraca uwagę, że poza sporem w zaistniałym stanie faktycznym jest adres Spółki. Strona skarżąca ani na etapie postępowania administracyjnego, ani sądowoadministracyjnego nie kwestionowała prawidłowości adresu, pod który MZD Opole skierował przesyłkę zawierającą decyzję z dnia 15 marca 2021 r. Widniejący na kopercie adres jest tożsamy z adresem Spółki wynikającym z odpisu KRS oraz wskazywanym do korespondencji przez stronę.
Dlatego w ustalonym przez organ prawidłowo stanie faktycznym nie budzi wątpliwości, że procedura awizowania przesyłki została wykonana zgodnie z powołanym wyżej przepisami.
VI. Twierdzenia skarżącej nie obalają domniemania prawdziwości danych ujętych w zwrotnym potwierdzeniu odbioru i skutecznego doręczenia zastępczego. Zarzutom dotyczącym nieotrzymania zawiadomień o awizowaniu przesyłki przeczą adnotacje zawarte na kopercie i zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki. Prawidłowo odnotowano na nich dwukrotną awizację oraz zaznaczono informacje o miejscu i terminie przechowywania przesyłki w urzędzie pocztowym w celu jej odbioru przez adresata oraz o pozostawieniu informacji w tym zakresie w skrzynce oddawczej strony. Zapisy na kopercie oraz zwrotnym potwierdzeniu odbioru są precyzyjne, czytelne i spójne, stąd w ocenie Sądu oświadczenia strony skarżącej, jakoby zawiadomień nie otrzymała, pozostają gołosłowne i nie obalają adnotacji na przesyłce.
Ponadto zwrócić należy uwagę, że strona skarżąca złożyła reklamację z dnia 6 maja 2022 r. u operatora Poczty Polskiej S.A. podnosząc, że nie dostarczono jej trzech przesyłek, w tym tej spornej. W uzasadnieniu reklamacji oświadczono, że nie zostały dostarczone stronie zawiadomienia o ich awizowaniu. Operator pocztowy rozpatrzył reklamację negatywnie. Co prawda treść rozpatrzenia reklamacji w dość lakoniczny sposób odnosi się do procedury doręczenia na wskazany adres zawiadomień, w tym art. 37 Prawa pocztowego, niemniej zwrócić należy uwagę, że w treści samej reklamacji przedstawiciel Spółki nie podjął nawet próby bardziej szczegółowego uzasadnienia. Reklamująca w żaden sposób nawet nie uwiarygodniła, że do nieprawidłowości doszło po stronie pracowników operatora pocztowego, a nie strony skarżącej jako adresata przesyłki.
Dlatego rację ma SKO przyjmując, że w okolicznościach sprawy, zgromadzony materiał dowodowy, nie pozwala przyjąć, że zostały spełnione przesłanki z art. 58 § 1 Kpa. Ponownie podkreślenia wymaga, że strona skarżąca oparła swoje uprawodopodobnienie wyłącznie na zaprzeczeniach awizowania przesyłki, nie popierając ich żadnymi dowodami. Lakoniczne odwołanie się do innych postępowań prowadzonych w związku ze sporem z Dyrektorem MZD o zajęcie pasa drogowego, nie uzasadnia przyjęcia, że strona skarżąca dochowała należytej staranności w bieżącym odbieraniu kierowanej do Spółki korespondencji w tej konkretnej sprawie. Po stronie adresata leży ciężar wykazania, że do uchybienia terminu doszło bez jego winy. Podnoszony przez Spółkę zarzut nieotrzymania od Poczty Polskiej S.A. żadnego z zawiadomień o awizowaniu przesyłki, w konfrontacji z materiałem dowodowym znajdującym się w aktach Dyrektora MZD oraz SKO, uznać należy jako nieuprawdopodabniający braku winy w rozumieniu art. 58 § 1 Kpa. Podobnie należy ocenić okoliczność, iż strona skarżąca wnosiła środki zaskarżenia od innych rozstrzygnięć i to w terminie. Fakt ten nie może być a priori przyjmowany jako uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od rozstrzygnięcia z dnia 15 marca 2021 r.
VII. Podsumowując, decyzja Dyrektora MZD z dnia 15 marca 2021 r. o nałożeniu na stronę skarżącą kary za zajęcie pasa drogowego bez wymaganego zezwolenia została awizowana prawidłowo, z uwzględnieniem wszelkich wymogów nakładanych na operatora pocztowego. W konsekwencji została doręczona w trybie art. 44 § 4 Kpa, tj. z ostatnim dniem terminu wskazanego w art. 44 § 1 pkt 1 Kpa. Wobec niewniesienia w ustawowym terminie odwołania, z zachowaniem warunków z art. 129 Kpa, wyżej wymienione rozstrzygnięcie stało się ostateczne, stosownie do art. 16 Kpa.
W tym stanie rzeczy, wobec stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło