II SA/Op 279/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Janowska Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Krupiński Asesor sądowy Elżbieta Naumowicz Protokolant st. sekretarz sądowy Grażyna Stykała po rozpoznaniu w dniu 6 października 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie statusu bezrobotnego 1. Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję Starosty [...] z dnia [...], nr [...] 2. Określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3. Zasądza od Wojewody [...] na rzecz A. G. kwotę 18,40 zł (osiemnaście złotych czterdzieści groszy) tytułem kosztów postępowania przed Sądem Administracyjnym. Decyzją z dnia [...], nr [...], podjętą na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a i b, art. 2 ust. 1 pkt 2 oraz art. 71 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. nr 99, poz. 1001), Starosta [...] uznał A. G. za osobę bezrobotną bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych. W uzasadnieniu podniósł, iż nie spełnia ona warunku przepracowania 365 dni w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji. W odwołaniu podniesiono, że strona nie mogła spełnić warunku zarejestrowania się jako bezrobotna w terminie 7 dni od zakończenia stosunku pracy, gdyż praca była wykonywana za granicą i przyjazd do kraju uzależniony był od wcześniejszej rezerwacji, a nie od daty zaprzestania pracy. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...], nr [...], podjętą na podstawie art. 10 ust. 4 pkt 2, art. 71 ust. 1 i 2, art. 73 ust. 7 i art. 146 ustawy powołanej przez organ I instancji, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, podnosząc w uzasadnieniu, iż skarżąca nie spełniła przesłanek warunkujących przyznanie zasiłku uzupełniającego na podstawie art. 73 ust. 5 ustawy, a w szczególności nie zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy jako bezrobotna w ciągu 7 dni od daty zakończenia pracy. Organ podkreślił, iż termin 7 dniowy jest terminem prawa materialnego i w związku z tym brak jest podstaw do jego przedłużania lub przywracania. W skardze A. G. domagała się uchylenia decyzji odwoławczej i przyznania jej zasiłku dla bezrobotnych, podnosząc w uzasadnieniu, że pracę za granicą u pracodawcy hiszpańskiego podjęła za pośrednictwem Powiatowego Urzędu Pracy, trwała ona od 16 kwietnia do 31 maja 2004 r., zaś pracodawca zabezpieczył powrót do kraju dopiero w dniu 14 czerwca 2004 r. Zaraz po powrocie dokonała rejestracji i w związku z tym nie powinna ponosić z tego tytułu negatywnych konsekwencji. Organ wnosił o oddalenie skargi i podtrzymał dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowo – administracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. nr 153, poz. 1270). Z zasady, iż sąd administracyjny ocenia, czy zaskarżona decyzja jest zgodna prawem, wynika konsekwencja co do tego, iż sąd ten rozważa wyłącznie prawo obowiązujące w dniu wydania decyzji jak i stan sprawy istniejący na dzień wydania decyzji (tak NSA w wyroku z dnia 14 stycznia 1999 r., sygn. III SA 4731/97 – LEX nr 37180). Zgodzić się należało w pierwszym rzędzie z organem odwoławczym, że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w zakresie uprawnienia do zasiłku dla bezrobotnych w przypadku skarżącej stanowił przepis art. 73 ust. 5 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. nr 99, poz. 1001 ze zm.), zwanej dalej ustawą, obowiązujący w dacie rejestracji skarżącej jako osoby bezrobotnej, tj. w dniu 15 czerwca 2004 r., w brzmieniu: Bezrobotny, który utracił status bezrobotnego na okres krótszy niż 365 dni z powodu podjęcia zatrudnienia, innej pracy zarobkowej, pozarolniczej działalności lub uzyskiwania przychodu w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę miesięcznie i zarejestrował się w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotny w okresie 7 dni od dnia ustania zatrudnienia, zaprzestania wykonywania innej pracy zarobkowej, prowadzenia pozarolniczej działalności lub osiągania przychodu przekraczającego połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę miesięcznie, posiada prawo do zasiłku na czas skrócony o okres pobierania zasiłku przed utratą statusu bezrobotnego na okres pomniejszony o poprzedni okres pobierania zasiłku oraz o okresy, o których mowa w ust. 4. Nie sposób natomiast podzielić stanowiska organu, iż materialnoprawny charakter siedmiodniowego terminu do zgłoszenia się do rejestracji po dniu ustania zatrudnienia, wynikający z cytowanego przepisu ma charakter bezwzględnie wiążący, tj. uniemożliwiający organowi ocenę wszystkich okoliczności, które doprowadziły do jego przekroczenia - pod kątem ewentualnego braku zawinienia strony. W tym względzie zachował aktualność pogląd wyrażony na tle przepisu art. 25 ust. 11 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (obecnie nie obowiązującej) w uzasadnieniu wyroku NSA z dnia 18 marca 1998 r., sygn. II SA 118/98 (zb. LEX nr 41934), zgodnie z którym "Termin z art. 25 ust. 11 ustawy z dnia 14.XII.1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (7-dniowy od dnia ustania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej) jest terminem prawa materialnego, a nie procesowego. Dotrzymanie wskazanego terminu jest jednym z warunków ustawowych koniecznych do uzyskania tak zwanego zasiłku uzupełniającego z art. 25 ust. 11. (...).Termin ten dotyczy jednak czynności związanej z ponowną rejestracją, a więc tym samym znajduje się jednak na pograniczu między specjalnym postępowaniem a stwierdzeniem istnienia lub braku istnienia prawa do zasiłku uzupełniającego. Ten specjalny charakter terminu z art. 25 ust. 11 cyt. ustawy z dnia 14.XII.1994 r. (będącego przepisem prawa materialnego) pozwala organowi administracyjnemu w szczególnie uzasadnionych stanach faktycznych badać, czy opóźnienie w uchybieniu terminu jest nieznaczne (w stosunku do całego terminu) i czy jest usprawiedliwione zupełnie wyjątkowymi okolicznościami, których nieuwzględnienie byłoby nie do pogodzenia z interesem społecznym i słusznym interesem obywatela (art. 7 KPA). Mamy więc do czynienia z możliwością pewnego odstępstwa od jednolitego rozumienia zasad terminu prawa materialnego." Przepis art. 73 ust. 5 ustawy ma analogiczną konstrukcję jak dawny art. 25 ust. 11 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. W tej sytuacji nie mogą się do tego terminu odnosić zasady dotyczące przywracania terminu na warunkach i w trybie określonym w art. 58 i art. 59 Kodeksu postępowania administracyjnego. Już przeto na etapie rozstrzygania o przyznaniu lub odmowie przyznania zasiłku uzupełniającego z art. 73 ust. 5 należy rozstrzygać dodatkowo o wszystkich kwestiach związanych z dotrzymaniem określonego w tym przepisie terminu. Stąd zarzuty związane z ustaleniami organu I instancji, co do przyczyn uchybienia terminu, podnoszone w postępowaniu odwoławczym (przed organem II instancji) o przyznanie zasiłku uzupełniającego, winny być rozpatrzone przez ten organ merytorycznie. W rozpoznawanej sprawie ani organ I instancji, który nie poczynił żadnych ustaleń faktycznych w tej kwestii, ani organ odwoławczy, któremu zasygnalizowano niezawiniony charakter spóźnienia rejestracji, do przyczyn tych się nie odniósł. Na możliwość potraktowania spóźnienia skarżącej jako niezawinionego, a więc usprawiedliwionego, wskazują podniesione w odwołaniu i skardze oraz na rozprawie przed Sądem takie okoliczności jak wykonywanie pracy za granicą, urzędowa organizacja pracy i powrotu do kraju, uzależnienie powrotu od wcześniejszej rezerwacji miejsc itp. Wymagać to będzie szczegółowych ustaleń w postępowaniu administracyjnym (wydaje się to być nieskomplikowane, gdyż wedle twierdzeń skarżącej wyjazd organizował Wojewódzki Urząd Pracy w O.) i dopiero po ich przeprowadzeniu możliwe będzie wydanie prawidłowej decyzji, co do spełnienia przez skarżącą wszystkich przesłanek, umożliwiających nabycie przez nią prawa do zasiłku uzupełniającego. Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny, przyjmując iż doszło do naruszenia prawa materialnego, a opisane uchybienia proceduralne mogły mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.