II SA/Op 28/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Janowska po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2008r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. P. w przedmiocie wznowienia postępowania sądowego w sprawie odwołania zarządu wspólnoty mieszkaniowej postanawia odrzucić skargę o wznowienie postępowania. Postanowieniem z dnia [...], Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, w sprawie o sygn. akt II SA/Op 371/07, odrzucił skargę R. P., w której, powołując się na przepis art. 25 ust. 1 i 1a ustawy z dnia 24 czerwca 1994r. o własności lokali, zaskarżył A Spółkę Cywilną, zarządzającą Wspólnotą Mieszkaniową w K. przy ul. [...]. Skarżący zarzucił, że legalnie podjęta uchwała Wspólnoty nr [...] z dnia [...] w sprawie odwołania zarządu i powołania nowych członków zarządu została następnie "zmanipulowania" przez wskazaną Spółkę Cywilną, gdyż zmieniono wyniki głosowania, niezgodnie z zasadami matematyki. R. P. wniósł o zatwierdzenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wyników uchwały nr [...] z dnia [...], "jako obowiązującej w postępowaniu nieprocesowym". W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia opartego na art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., WSA stwierdził, że nie jest właściwy do rozpoznania sprawy dot. skargi na uchwałę zarządu wspólnoty mieszkaniowej w sprawie odwołania zarządu i powołaniu nowych członków, mającej charakter sprawy cywilnej uregulowanej przepisami ustawy z 24 czerwca 1994r. o własności lokali (Dz. U. Nr 80, poz. 903 ze zm.) Postanowienie WSA z [...] zostało doręczone R. P. w dniu 25 sierpnia 2007r. i nie wywiedziono od niego skargi kasacyjnej, wobec czego stało się prawomocne w dniu 25 września 2007r. Pismem procesowym skierowanym w dniu 10 stycznia 2008r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, R. P. zażądał wznowienia postępowania sądowego zakończonego postanowieniem dnia [...] o odrzuceniu jego skargi. W uzasadnieniu swojego pisma podał, że przede wszystkim nie zgadza się z potraktowaniem jego "wniosku procesowego z dnia 5 lipca 2007r." jako skargi wszczynającej postępowanie sądowoadministracyjne, nie zgadza się z zapadłym rozstrzygnięciem polegającym na przyjęciu, że kwestia działania wspólnoty mieszkaniowej nie podlega jurysdykcji sądów administracyjnych. Nadto zarzucił, iż w sprawie orzekał asesor sądowy, który świetle orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z 24 października 2007r., nie miał uprawnień do orzekania, co spowodowało, że postanowienie z dnia [...] jest niezgodne z Konstytucją. Jako podstawę skargi o wznowienie postępowania wskazał art. 273 § 1 pkt 1 i art. 271 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wznowienie postępowania sądowego jest specjalną opatrzoną licznymi rygorami instytucją. Dotyczy bowiem zupełnie wyjątkowej sytuacji, kiedy dopuszcza się ponowne rozpoznanie sprawy, mimo że została już zakończona prawomocnym orzeczeniem. Stąd wznowienie jest dopuszczalne jedynie w ściśle sprecyzowanych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270)zwanej dalej P.p.s.a. przypadkach i w szczególnie unormowanym postępowaniu. Możliwość wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem wojewódzkiego sądu administracyjnego, jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego przewiduje expressis verbis art. 270 powołanej wyżej ustawy. Osobami legitymowanymi do wniesienia skargi o wznowienie postępowania są strony lub uczestnicy postępowania w granicach określonych przez przepisy cyt. wyżej ustawy, a dopuszczalność wznowienia postępowania nie jest uzależniona od wykazania, że strona nie mogła uzyskać zmiany orzeczenia przy wykorzystaniu zwykłego środka odwoławczego. Jednakże podstawy skargi o wznowienie postępowania zostały wyliczone taksatywnie i można je podzielić na trzy grupy: - przyczyny nieważności (art. 271), - właściwe przyczyny restytucyjne (art. 273), - orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności aktu normatywnego, , na postawie którego zostało wydane orzeczenie, z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą (art. 272). W postępowaniu ze skargi o wznowienie postępowania nie są rozpoznawane zarzuty, poza zakresem ustawowych podstaw wznowienia. Skarga o wznowienie postępowania nie jest również dopuszczalna na podstawie zarzutu sprzeczności orzecznictwa z innymi wyrokami wydanymi w podobnych sprawach. Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego uzasadniają tylko te przesłanki wznowienia postępowania, które są następstwem zdarzeń powstałych w samym postępowaniu sądowym, nie zaś w postępowaniu administracyjnym, w którym ostatecznie rozstrzygnięto co do istoty sprawę administracyjną. Pierwszą czynnością Sądu jest wstępne badanie skargi o wznowienie postępowania pod względem formalnym, Sad bada czy skarga została wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. Samo sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający ustawie nie oznacza jeszcze, że skarga opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. Badanie dopuszczalności skargi o wznowienie postępowania nie jest badaniem zasadności tej skargi. Chodzi wyłącznie o stwierdzenie, czy zostały zachowane warunki, które umożliwiają rozpatrywanie skargi o wznowienie postępowania, a Sąd dokonuje powyższej oceny na podstawie twierdzeń przytoczonych w skardze. Analizując treść skargi o wznowienie postępowania sądowego z 10 stycznia 2008r. należy stwierdzić, że skarżący w pierwszej kolejności żąda wznowienia postępowania z powodu nieważności, podnosząc zarzut naruszenia art. 16 § 1 P.p.s.a. oraz art. 26 § 2 P.u.s.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na tym, że skład sądu orzekającego w I instancji był sprzeczny z prawem, gdyż uczestniczył w nim asesor sądowy. W związku z powyższym zarzutem należy zauważyć, że przedmiotem oceny Trybunału Konstytucyjnego były przepisy ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070, ze zm.), zwanej dalej u.s.p. kształtujące instytucję asesora sądowego. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 24 października 2007 r., sygn. akt SK 7/06 (OTK-A 2007, Nr 9, poz.) stwierdził, że art. 135 § 1 powołanej ustawy, jest niezgodny z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. W uzasadnieniu wyroku Trybunał Konstytucyjny wyjaśnił, że "stwierdzenie niekonstytucyjności art. 135 § 1 u.s.p. oznacza, że nie podlega kompetencji Ministra Sprawiedliwości powierzanie asesorom sądowym wykonywania czynności sędziowskich. Asesorzy, którym Minister Sprawiedliwości powierzył wykonywanie czynności sędziowskich, nie będą mieli w swych kompetencjach wykonywania tych czynności. Sprawy zawisłe przed sądami rejonowymi nie będą mogły być rozpoznawane z udziałem asesorów i muszą zostać przejęte przez obecnie zatrudnionych sędziów." Z tego względu Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 135 § 1 u.s.p. traci moc obowiązującą z upływem osiemnastu miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Stanowisko Trybunału Konstytucyjnego oznacza, że do czasu utraty mocy obowiązującej art. 135 ust. 1 u.s.p. należy stosować przepisy dotychczasowe. Rozważając zakres stwierdzonej niekonstytucyjności Trybunał Konstytucyjny podkreślił, że wyrok dotyczy przepisów ustrojowych, z których korzystano przy wydawaniu wszystkich rozstrzygnięć z udziałem asesorów. W tej sytuacji, zdaniem Trybunału Konstytucyjnego rodzi się pytanie "...o związek między faktem niekonstytucyjności wskazanych przepisów ustrojowych a skutecznością wyroków dotychczas wydanych przez asesorów. Należy podkreślić, że wyroki wydane w okresie, w którym z punktu widzenia obowiązującego standardu konstytucyjnego powierzenie asesorom orzekania nie było zakwestionowane, nie mogą być kwestionowane. W szczególności błędem byłoby dopatrywanie się jakiejkolwiek analogii z sytuacją, gdy rozstrzygnięcie zostało wydane przez organ niewłaściwy, źle legitymizowany lub niewłaściwie obsadzony. Dopiero bowiem orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego ratione imperii doprowadziło do obalenia domniemania konstytucyjności zakwestionowanej normy. W wyniku promulgacji orzeczenia Trybunału, po upływie osiemnastomiesięcznego terminu odroczenia, w wypadku braku zmiany przez ustawodawcę zakwestionowanej normy niniejszy wyrok doprowadzi do eliminacji niekonstytucyjnego przepisu z systemu prawa. Do tego czasu rozstrzygnięcia wydawane przez asesorów są z konstytucyjnego punktu widzenia dopuszczalne." Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że wprawdzie orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego dotyczy tych unormowań, które kształtują instytucję asesora sądu powszechnego, jednakże, z uwagi na podobieństwo regulacji, stanowisko wyrażone w powołanym wyroku Trybunału należy odnieść do instytucji asesora w ujęciu ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych. Na tle rozważanego zarzutu uwzględnienia wymaga w szczególności stanowisko Trybunału Konstytucyjnego, że nawet stwierdzenie niezgodności z Konstytucją przepisu przyznającego kompetencję do powierzania asesorowi sądowemu pełnienie czynności sędziowskich na czas oznaczony, nie może stanowić podstawy do kwestionowania udziału asesora w wydawaniu wyroków w okresie obowiązywania niekonstytucyjnego przepisu. W związku z tym, udział w składzie orzekającym asesora sądowego, któremu na podstawie art. 26 § 2 p.u.s.a. powierzono pełnienie czynności sędziowskich nie powinien być traktowany jako sprzeczny z przepisami prawa. Tym samym brak jest przesłanek do uznania, że w takim wypadku zaistniała przyczyna nieważności postępowania określona w art. 183 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Godzi się zauważyć, że następstwem wyroku Trybunału Konstytucyjnego jest między innymi obowiązek podjęcia działań prawodawczych koniecznych do przywrócenia stanu konstytucyjności. Termin odroczenia utraty mocy obowiązującej niekonstytucyjnego przepisu, ustalony w sentencji wyroku stanowi dla ustawodawcy maksymalne granice czasowe wprowadzenia w życie nowych regulacji. Z uwagi na wskazane podobieństwo statusu asesora sądu powszechnego i asesora sądu administracyjnego, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, nie powinno budzić wątpliwości, że unormowanie tej materii przez racjonalnego ustawodawcę dotyczyć będzie zarówno ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych jak i ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych. Z przytoczonych względów Sąd w niniejszej sprawie uznał, że wydanie postanowienia w dniu [...] nie wyczerpuje przesłanek nieważności określonych w art. 271 pkt 1 P.p.s.a. W rozpatrywanej sprawie skarżąc wskazał także, że podstawą skargi o wznowienie postępowania sądowego jest art. 273 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem można żądać wznowienia na tej podstawie, że orzeczenie zostało oparte na dokumencie podrobionym lub przerobionym, albo na skazującym wyroku karnym. Natomiast skarżący w swojej skardze z dnia 10 stycznia 2008r. nie powołuje żadnych nowych okoliczności i środków dowodowych, mogących mieć wpływ na wynik sprawy o odrzuceniu jego skargi z powodu niedopuszczalności drogi sądowoadministracyjnej dla tak określonego żądania, wyrażając jedynie niezadowolenie z prawomocnego rozstrzygnięcia Sądu, nie zgadzając się jednocześnie z motywami uzasadnienia postanowienia. Oznacza to, iż skarga o wznowienie nie została oparta na przesłankach określonych w art. 273 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Zarówno nowe okoliczności jak i środki dowodowe muszą być tego rodzaju, aby ich powołanie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Wskazując zatem nowe okoliczności lub nowe dowody należy równocześnie podać w jakim zakresie ich uwzględnienie może zmienić podstawę orzekania, wpływając tym samym na wynik rozstrzygnięcia. Skarżący zaś kwestionuje jedynie uznanie, że Sąd ten nie był właściwy do rozpoznania przedmiotowej sprawy, w której jako stronę przeciwną oznaczono "A Spółka Cywilna K. i Z. D.", twierdząc z powołaniem się na przepisy art. 2 i 3 P.p.s.a, iż Sąd ten jest władny do rozpatrywania pewnych spraw cywilnych. Powtórzyć zatem przyjdzie, że w postępowaniu ze skargi o wznowienie postępowania nie są rozpoznawane zarzuty poza zakresem ustawowych podstaw wznowienia, ograniczone jedynie do braku aprobaty wydanego w poprzedniej sprawie rozstrzygnięcia. Samo sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadającym przepisom art. 271-273 P.p.s.a nie oznacza jeszcze oparcia skargi na ustawowej podstawie wznowienia, jeżeli już z samego jej uzasadnienia wynika, że podnoszona podstawa nie zachodzi. W świetle powyższych wywodów należy stwierdzić, że skarga o wznowienie postępowania nie oparta na ustawowej podstawie wznowienia podlega odrzuceniu, wobec czego na podstawie art. 280 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.