II SA/Op 280/12

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Violetta Radecka po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2012r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. S. na decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 8 marca 2012r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stanu technicznego obiektu budowlanego na skutek wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. Przedmiotem skargi wniesionej przez R. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, jest decyzja Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 8 marca 2012r., nr [...], utrzymująca w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji o umorzeniu postępowania w przedmiocie stanu technicznego budynku mieszkalnego, usytuowanego w [...] nr [...], na działce nr A. Wraz ze skargą R. S. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając swoje żądanie wskazała na złą sytuację finansową, spowodowaną podeszłym wiekiem (87 lat) oraz inwalidztwem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Skarżąca podniosła, że z najwyższym trudem porusza się przy pomocy wózka ortopedycznego. Jedynym opiekunem skarżącej jest jej 82-letni mąż, który tworzy z nią wspólne gospodarstwo domowe. Rodzina posiada majątek w postaci domu o powierzchni 70 m² oraz 10 ha nieruchomości rolnej, oddanej w użyczenie, a także lokatę bankową przeznaczoną "na koszty pogrzebu". Skarżąca nie podała wysokości zgromadzonych środków pieniężnych. Określając koszty comiesięcznego utrzymania wykazała natomiast, że ponosi wydatki z tytułu: kupna lekarstw w wysokości 500 zł, kupna opału w wysokości 200 zł, opłaty za energię elektryczną – 50 zł, za telefon stacjonarny – 30 zł, ogrzewanie (zima) – 600 zł; ponadto za wyżywienie, odzież, itp. Jedynymi źródłami dochodu rodziny są renty małżonków w łącznej wysokości 2.039,10 zł brutto miesięcznie. Wnioskodawczyni załączyła ponadto do akt sprawy kserokopię orzeczenia o stopniu niepełnosprawności oraz kserokopie "odcinków ZUS-owskich". Pismem z dnia 21 maja 2012r. referendarz sądowy wezwał skarżącą do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, przez przedłożenie wyciągów z posiadanych przez wnioskodawczynię i członków jej gospodarstwa domowego rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z ostatnich dwóch miesięcy, tj. za kwiecień i maj 2012r.; bądź w przypadku braku tychże rachunków – o złożenie stosownego oświadczenia w tym zakresie. Wezwano także do przedłożenia odpisu umowy użyczenia nieruchomości rolnej, na którą to okoliczność skarżąca powołała się we wniosku. Powyższe wezwanie zostało doręczone osobiście skarżącej w dniu 24 maja 2012r., o czym świadczą adnotacje i podpis skarżącej na pocztowym zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki. Do dnia wydania niniejszego postanowienia, wniosek o przyznanie prawa pomocy przez żądane informacje i dokumenty, nie został uzupełniony. Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r, poz. 270) – zwanej dalej w skrócie: "P.p.s.a." zważono, co następuje: Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie. R. S. wnosząc do Sądu o zwolnienie od kosztów sądowych winna była wykazać, że spełnia przesłankę przyznania jej prawa pomocy w zakresie częściowym, jaką określa ustawodawca w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Zgodnie bowiem z przywołanym przepisem prawa, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W sformułowaniu "wykazać" użytym w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. zawiera się obowiązek polegający na udowodnieniu, że strona jest w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. To strona zatem ma przekonać rozpoznającego wniosek (sąd czy referendarza sądowego), że znajduje się w przedstawionej przez nią sytuacji uniemożliwiającej poniesienie kosztów postępowania sądowego, a dokonać tego powinna przez złożenie wyczerpujących informacji w formularzu wniosku, jak również przez doręczenie stosownych dokumentów i złożenie dodatkowych oświadczeń w postępowaniu wyjaśniającym, wszczętym w trybie art. 255 P.p.s.a. Na podstawie natomiast zebranego materiału dowodowego, rozpoznający wniosek dokonuje oceny złożonego wniosku pod względem spełniania przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., polegającej w szczególności na ocenie czy przedstawiona sytuacja materialna wnioskodawcy pozwala mu na poniesienie kosztów sądowych w całości, w określonym zakresie, bądź w ogóle. W niniejszej sprawie, referendarz sądowy uznał zawarte w formularzu wniosku informacje o sytuacji materialnej skarżącej za niewystarczające, dlatego wezwał R. S., pismem z dnia 21 czerwca 2012r. do złożenia dodatkowych wyjaśnień i stosownych dokumentów. Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie został jednakże uzupełniony. W tym stanie sprawy, referendarz ocenił sytuację materialną skarżącej jedynie na podstawie danych wynikających z formularza wniosku oraz załączonych kserokopii dokumentów i uznał, iż skarżąca nie wykazała, aby spełniała przesłankę warunkującą przyznanie jej prawa pomocy. Nieprzedłożenie dodatkowych dokumentów uniemożliwia bowiem weryfikację twierdzeń skarżącej poprzez ich konfrontację z niezbędną dokumentacją źródłową, w zakresie zgromadzonych oszczędności na lokacie, czy źródeł dochodu. Referendarz nie kwestionuje tym samym, że posiadana przez skarżącą lokata (jak to sama skarżąca określiła – " na koszty pogrzebu") jest wystarczająca nie tylko na pokrycie, oprócz niezbędnych wydatków rodziny skarżącej, także kosztów sądowych. Brak jednakże jakiejkolwiek informacji ze strony skarżącej na temat przynajmniej wysokości zgromadzonych środków, nawet bez potwierdzania tego faktu stosownymi dowodami, czyni niemożliwym dokonanie prawidłowej oceny sytuacji materialnej strony, zgodnie z wymogami art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Stąd nie można przyjąć poglądu, że skarżąca wykazała swoją złą sytuację materialną, uprawniającą ją do przyznania pomocy. Z powyższych względów, referendarz sądowy działając trybie art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.