II SA/Op 280/16

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Violetta Radecka po rozpoznaniu w dniu 5 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi T. Z. na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia 13 kwietnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej postanawia: 1. umorzyć postępowanie z wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. ustanowić T. Z. adwokata. T. Z. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia 13 kwietnia 2016 r., nr [...], podtrzymującą decyzję organu I instancji orzekającej o utracie przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej, z dniem 16 lutego 2016 r. W skardze zawarty został wniosek o przyznanie prawa pomocy. Wobec powyższego, wezwano skarżącego do złożenia wniosku na urzędowym formularzu i w tym celu zobowiązano do wypełnienia formularza wniosku oraz nadesłania do tut. Sądu w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Wezwanie zostało doręczone skarżącemu w dniu 13 czerwca 2016 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki (por. k-14 akt). W odpowiedzi na powyższe, skarżący złożył wniosek na urzędowym formularzu, który nadesłał do tut. Sądu za pośrednictwem poczty w dniu 20 czerwca 2016 r. (data stempla pocztowego). Zwrócił się w nim o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu, a uzasadniając żądanie wskazał na złą sytuację materialną swoją i członków jego gospodarstwa domowego. Oświadczył, że gospodarstwo to tworzą z nim matka oraz pełnoletni brat. Rodzina utrzymuje się z dochodu w wysokości łącznej 2.169,55 zł, z czego 1.457,30 zł uzyskuje brat z tytułu wynagrodzenia z pracę, a 712,25 zł – matka skarżącego, z tytułu emerytury. Skarżący pozostaje osobą bezrobotną i według jego oświadczenia, nie uzyskuje żadnych dochodów. Jedyny majątek skarżącego stanowi udział 7/21 części domu odziedziczonego po dziadkach, który zdaniem skarżącego znajduje się w złym stanie, wymagającym remontu. Kwestie prawne związane z uregulowaniem własności gruntu pod domem nie zostały załatwione, co uniemożliwiają pozostali współwłaściciele. Skarżący mieszka natomiast w mieszkaniu komunalnym, którego głównym najemcą jest matka. Lokal ten jest zadłużony, a rodzinie grozi eksmisja. Jako wydatki stałe skarżący wskazał na: czynsz mieszkaniowy w wysokości 430 zł miesięcznie, opłatę za gaz – 271,29 zł, za wywóz śmieci – 8 zł, za energię – 200 zł, za Internet i telefon – 150 zł, raty z tytułu spłaty kredytu zaciągniętego, gdy skarżący pracował jeszcze zawodowo – 700 zł (nie opłacane z powodu braku funduszy). Na skutek zarządzenia referendarza, pismem z dnia 30 czerwca 2016 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia braków wniosku, przez przedłożenie dokumentów potwierdzających wysokość otrzymywanego przez członków rodziny wnioskodawcy dochodu miesięcznego (np. odpis decyzji ZUS, zaświadczenie, aktualny wyciąg bankowy) i przedłożenie wyciągów z posiadanych przez wnioskodawcę i członków jego gospodarstwa domowego rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z ostatnich trzech miesięcy, tj. kwiecień, maj i czerwiec 2016 r. Zobowiązano skarżącego także do oświadczenia czy korzysta z pomocy społecznej i wskazanie ewentualnego rodzaju świadczenia i wysokości. Zażądano ponadto udokumentowania kosztów miesięcznego utrzymania mieszkania. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, skarżący w piśmie z dnia 23 lipca 2016 r. sprostował swoje wcześniejsze oświadczenie dotyczące stanu osobowego członków jego gospodarstwa domowego stwierdzając, że tworzy je wyłącznie z matką. Brat skarżącego zatrudniony jest w delegacjach i przyjeżdża w domu dopiero w weekendy (i to nie każde), prowadzi zatem odrębne gospodarstwo domowe. Skarżący dołączył jednak zaświadczenie o wysokości wynagrodzenia brata, które potwierdza dane wynikające z wcześniej złożonego oświadczenia w formularzu wniosku. Skarżący podtrzymał twierdzenia, że jest bezrobotny, stwierdził także, że jego matka korzysta ze wsparcia pomocy społecznej. Na potwierdzenie powyższego przedłożył do akt sprawy odpis decyzji z dnia 4 maja 2016 r. o przyznaniu zasiłku celowego w wysokości 130 zł. Ponadto oświadczył, że rodzina oczekuje na wydanie decyzji w sprawie dodatku mieszkaniowego. Do akt dołączono: odpisy aktualnych wyciągów z rachunków bankowych matki i swoich, odpis decyzji z dnia 1 marca 2016 r. o przyznaniu emerytury matce skarżącego, z której to decyzji wynika, że matka otrzymuje świadczenie do wypłaty w wysokości 712,25 zł, a świadczenie jest obciążone egzekucją sądowa w wysokości 298,57 zł. W aktach sprawy znajdują się także kserokopie rachunków i faktur z tytułu opłat czynszowych oraz kserokopie umów kredytowych. Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm.) – zwanej dalej w skrócie: "P.p.s.a." zważono, co następuje: Stosownie do art. 245 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a także w zakresie częściowym, obejmującym m.in. tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Strona może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy po spełnieniu określonych przesłanek warunkujących przyznanie jej tego prawa. Wśród przesłanek tych wyróżnić należy tzw. przesłanki formalne oraz przesłanki materialne, zawarte w 246 P.p.s.a. Do przesłanek formalnych zalicza się złożenie wniosku na urzędowym formularzu i wypełnienie go według zasad określonych w pouczeniu. W niniejszym postępowaniu T. Z. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy, lecz nie złożył wniosku na stosownym urzędowym formularzu, wobec czego został wezwany do uzupełnienia jego braków formalnych. Wezwanie zawierało pouczenie, że niezastosowanie się do żądania Sądu w terminie 7 dni, spowoduje pozostawienie wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Wezwanie zostało doręczone skarżącemu w dniu 13 czerwca 2016 r., a w dniu 20 czerwca 2016 r. (data stempla pocztowego) nadesłano wypełniony formularz wniosku. Tym samym wnioskodawca spełnił wymóg formalny określony w art. 252 § 2 P.p.s.a. Celem złożonego przez T. Z. wniosku jest uzyskanie pomocy w celu zaskarżenia decyzji Wojewody Opolskiego dotyczącej statusu osoby bezrobotnej. Wobec tego, wnioskodawca jest zwolniony od uiszczania kosztów sądowych w sprawie, na zasadzie art. 239 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a., zgodnie z którym strona skarżąca działanie lub bezczynność organu, a także przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego, zasiłków oraz innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Skoro T. Z., z mocy samej ustawy P.p.s.a., jako osoba zamierzająca skarżyć decyzję dotyczącą zasiłku celowego, została zwolniona z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, to postępowanie z jego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowe i należało je umorzyć, co orzeczono w pkt 1 sentencji. Podstawę takiego rozstrzygnięcia stanowią przepisy art. 249a P.p.s.a. w związku z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., stosownie do których, referendarz sądowy wydaje na posiedzeniu niejawnym postanowienie o umorzeniu postępowania, jeżeli stało się ono zbędne. Zgodnie z art. 245 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a także w zakresie częściowym, obejmującym m.in. tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Skarżący jak wyżej wykazano, został z mocy samej ustawy P.p.s.a. zwolniony od kosztów sądowych, zatem jego wniosek o udzielenie prawa pomocy należało rozpatrzyć jako wniosek w zakresie częściowym, obejmujący wyłącznie ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Uwzględniając powyższe wywody referendarz dokonał oceny sytuacji bytowej skarżącego opierając się na oświadczeniu zawartym w formularzu wniosku, a także na podstawie materiału dowodowego zebranego w wyniku postępowania wyjaśniającego. Skarżący oświadczył, że tworzy wspólne gospodarstwo domowe z matką, którego dochodem jest emerytura matki w wysokości 712,25 zł. Nawet jeżeli przyjąć wcześniejsze oświadczenie skarżącego złożone w formularzu wniosku, że w skład rodziny wchodzi także jego brat, to po uwzględnieniu dodatkowo wynagrodzenia brata z tytułu zatrudnienia w wysokości 1.457,30 zł (którego wysokość została wykazana), stwierdzić należy, że dochód ten jest niski i niewystarczający na wygenerowanie środków na wynagrodzenie fachowego pełnomocnika. Ponadto wykazana sytuacja majątkowa skarżącego i członków jego rodziny, charakteryzująca się brakiem zgromadzonych oszczędności, czy cennych ruchomości, nie dają podstaw skarżącemu do wygospodarowania dodatkowych środków. Sytuację tę odzwierciedlają przedłożone do akt kserokopie dokumentów, w tym wyciągów z rachunków bankowych, decyzji o przyznaniu zasiłku celowego, czy decyzji o ustaleniu świadczenia emerytalnego, z którego wynika obciążenie egzekucją sądową. Wobec tego, przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, jest zasadne. Mając zatem na uwadze powyższe, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 1 pkt 7 P.p.s.a., orzekł o ustanowieniu skarżącemu adwokata z urzędu, co orzekł jak w punkcie 2 sentencji.