II SA/Op 284/15

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Violetta Radecka po rozpoznaniu w dniu 7 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. B. na czynność Prezydenta Miasta Kędzierzyna-Koźla z dnia 14 kwietnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia uprawnienia do oddania w najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy – odmowy umieszczenia na liście osób oczekujących na wynajęcie lokalu na skutek wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy postanawia: 1) zwolnić skarżącego od uiszczenia wpisu od skargi, 2) w pozostałym zakresie, wniosek oddalić. . Pismem procesowym z dnia 11 czerwca 2015 r., R. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na czynność Prezydenta Miasta Kędzierzyna-Koźla z dnia 14 kwietnia 2015 r., nr [...], dotyczącą odmowy ustalenia uprawnienia do oddania w najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy, a w konsekwencji odmowy umieszczenia na liście osób oczekujących na wynajęcie lokalu. Na skutek zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II tut. Sądu, wezwano skarżącego pismem z dnia 10 lipca 2015 r. do uiszczenia wpisu od skargi w terminie 7 dni, w wysokości 200 zł, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie powyższe zostało doręczone skarżącemu w dniu 15 lipca 2015 r., a w dniu 17 lipca 2015 r. skarżący złożył za pośrednictwem poczty (data stempla) wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Uzasadniając żądanie podał, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną, jest osobą niepełnosprawną w znacznym stopniu i rencistą od 1998 r. (porusza się na wózku inwalidzkim od 2005 r., ma zaburzenia mowy i ruchu kończyn). Podniósł, że nie jest w stanie pracować zarobkowo, gdyż wymaga stałej opieki. W oświadczeniu o stanie rodzinnym stwierdził, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z małżonką, a ich jedynymi dochodami miesięcznymi jest renta skarżącego w wysokości 844,45 zł brutto oraz wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę żony, w wysokości 2.300 zł brutto. Nie wykazał żadnych składników majątkowych, będących w posiadaniu małżonków. Dodał także, że wszystkie dochody są wydawane na bieżąco, tj. opłata za mieszkanie – 592 zł, kupno lekarstw – 120 zł, opłata za gaz – 150 zł, energię – 95 zł, tv – 140 zł, za telefon i Internet – 140 zł. Ponadto, rodzina spłaca pożyczkę w wysokości 754 zł miesięcznie. Referendarz sądowy, pismem z dnia 21 lipca 2015 r. wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku, w postaci przedłożenia dokumentów potwierdzających aktualnie uzyskiwany dochód miesięczny przez wnioskodawcę i jego małżonkę; wskazania czy w utrzymaniu wnioskodawcy i jego małżonki partycypują osoby trzecie, jeżeli tak – to wezwał o podanie rodzaju świadczonej pomocy oraz jej wysokości (w przypadku pomocy finansowej). Zobowiązano także skarżącego do złożenia oświadczenia czy małżonkowie uzyskują świadczenia z pomocy społecznej, przedłożenia wyciągów z posiadanych przez wnioskodawcę i jego małżonkę rachunków bankowych z okresu ostatnich 2 miesięcy. Referendarz zażądał także wskazania tytułu prawnego do zajmowanego przez wnioskodawcę i jego małżonkę lokalu mieszkalnego, z tytułu użytkowania którego skarżący ponosi wskazane we wniosku wydatki lokalowe oraz wskazania jego powierzchni. Zwrócił się również o wyjaśnienie czy w partycypacji kosztów utrzymania mieszkania uczestniczą osoby trzecie i jaki jest ich udział, tłumacząc to zapytaniem, że we wniosku z dnia 27 lutego 2015 r. o wynajęcie lokalu mieszkalnego, wnioskodawca wskazał sześć osób jako zamieszkujących pod adresem wskazanym jako adres jego zamieszkania. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, skarżący w piśmie z dnia 3 sierpnia 2015 r. oświadczył, że w jego utrzymaniu nie partycypują osoby trzecie; otrzymuje rentę ze świadczeniem opiekuńczym, na potwierdzenie czego dołączył odpis stosownej decyzji i zaświadczenia z ZUS. Skarżący stwierdził także, że jego małżonka otrzymała kwotę 3.174,11 zł za zaległe od 2012 r. wynagrodzenie z tytułu zatrudnienia i reguluje kredyt gotówkowy, zaciągnięty na spłatę zobowiązań z tytułu mieszkania, w wysokości 754,11 zł (rata miesięczna). W dniu 29 lipca 2015 r., rodzina uregulowana należność wobec Miejskiego Zarządu Budynków Komunalnych, a mieszkanie, które obecnie zajmuje, o powierzchni 49,51 m², należy do matki skarżącego. Matka skarżącego jest osobą niepełnosprawną, jest niewidoma. Opłaty mieszkaniowe, skarżący ponosi wspólnie z małżonką. W aktach sprawy znajdują się kserokopie: orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, stwierdzające w stosunku do I. B. niepełnosprawność w stopniu znacznym; zaświadczenia wydanego przez A Sp. z o.o. stwierdzające, że małżonka skarżącego za miesiąc maj i czerwiec 2015 r. uzyskała wynagrodzenie w wysokości po 1.011,23 zł netto; decyzji i zaświadczenia wydanych przez ZUS, wskazujących wysokość renty skarżącego w wysokości 880,45 zł wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym w wysokości 208,17 zł (do wypłaty wysokość wynagrodzenia wynosi miesięcznie: 965,38 zł); wyciągów z rachunków bankowych skarżącego i jego małżonki; pism dotyczących zaległości w czynszu (4.530,22 zł) i ich częściowej spłaty. Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) – zwanej dalej w skrócie: "P.p.s.a." zważono, co następuje: Skarżący zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych, a zatem zgodnie z art. 245 § 3 P.p.s.a. zażądał przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., określającego przesłanki warunkujące udzielenie prawa pomocy w tym zakresie, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, który to pogląd referendarz podziela, iż przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w przywołanym przepisie, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie NSA z dnia 12 stycznia 2005 r., sygn. akt FZ 424/04, niepublikowane). Skarżący uzyskuje miesięczny dochód w wysokości 965,38 zł netto, a jego małżonka – ok. 2.130 zł netto. Wysokość uzyskiwanego dochodu małżonki ustalono na podstawie dołączonego zaświadczenia od jednego z pracodawców (wynagrodzenie 1.011,23 zł netto – karta: 27 akt sądowych), a także na podstawie danych wynikających z przedłożonych wyciągów i zarejestrowanych tam wpływów z tytułu wynagrodzenia (w dniach: 19 czerwca 2015 r. – 396,70 zł i 337 zł; 26 czerwca 2015 r. – 625,06 zł; 29 czerwca 2015 r. – 244,90 zł i 42,50 zł; 27 lipca 2015 r. – 595,06 zł – por.: karty 28,29,30 i 31 akt), po ich uśrednieniu w stosunku miesięcznym. Za łączny dochód małżonków przyjęto zatem kwotę ok. 3.200 zł netto. Po uwzględnieniu wydatków mieszkaniowych – 1.217 zł, do dyspozycji rodziny pozostaje kwota ok. 1.900 zł. Ponadto, w dniu 2 lipca 2015 r. małżonka skarżącego otrzymała środki pieniężne w wysokości 3.174, 11 zł. z tytułu wyrównania dodatku stażowego. Po uwzględnieniu powyższych okoliczności, orzekający nie znalazł podstaw do całkowitego zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych, w szczególności z uwagi na fakt, iż uzyskuje on wraz z małżonką comiesięczne dochody, i to mające charakter źródeł stałych. Ponadto, kwota pozostająca małżonkom po uwzględnieniu wydatków mieszkaniowych, tj. ok.1.000 zł na osobę, nie jest niska biorąc pod uwagę, że wysokość najniższej emerytury wynosi – 844,45 zł, a po waloryzacji 880,45 zł miesięcznie (emerytura, renta rodzinna i renta dla osób całkowicie niezdolnych do pracy), a renty – 648,13 zł, a po waloryzacji 675,13 zł (renta dla osób częściowo niezdolnych do pracy) - podstawa: Komunikat Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 18 lutego 2014 r., opubl.: M.P. z 2014 r., poz. 165). Referendarz uznał natomiast, że skarżącemu należy przyznać pomoc w zakresie częściowym, przez zwolnienie z obowiązku uiszczenia wpisu od skargi. Referendarz zważył bowiem, że skarżący nie posiada możliwości zarobkowania z uwagi na swój zły stan zdrowia, na co wskazuje okoliczność pobierania stałej renty z tytułu niezdolności do pracy. Trudności finansowe rodziny potwierdzają także pośrednio wykazane, zaległe należności z tytułu spłaty czynszu, a także analiza przedłożonych do akt sprawy wyciągów bankowych skarżącego i jego małżonki. Reasumując powyższe, referendarz sądowy uznał udzieloną pomoc za adekwatną do aktualnej sytuacji materialnej skarżącego i dającą możliwość dalszego procedowania, bowiem zwolnił skarżącego od wpisu od skargi, czyli opłaty wymaganej już na wstępie postępowania sądowego. Nieuiszczenie tejże opłaty spowodowałoby bowiem odrzucenie skargi już w fazie początkowej postępowania. Natomiast zwolnienie od opłaty wymaganej na wstępie postępowania, umożliwi skarżącemu zgromadzenie środków finansowych na pokrycie opłat sądowych wymaganych w dalszej części postępowania. Wskazać w tym miejscu także warto, iż niniejsze orzeczenie nie pozbawia skarżącego możliwości ubiegania się w dalszej części postępowania sądowego o przyznanie pomocy, w przypadku zmiany okoliczności sprawy Stąd referendarz sądowy, działając na zasadzie art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.