II SA/Op 285/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Janowska po rozpoznaniu w dniu 25 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. P. na postanowienie Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 21 marca 2016 r., nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia na postanowienie w sprawie wstrzymania użytkowania części budynku i nałożenia obowiązku przedstawienia dokumentów postanawia: umorzyć postępowanie. J. P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na postanowienie Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 21 marca 2016 r., nr [...], stwierdzające niedopuszczalność zażalenia wniesionego od postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Namysłowie z dnia 11 stycznia 2016 r., nr [...], wstrzymującego użytkowanie części obiektu budowlanego, lokalu pod nazwą [...], w budynku położonym na działce nr a w [...], użytkowanego jako [...] i [...] oraz nakładającego na skarżącą obowiązek przedstawienia w terminie 45 dni dokumentów, o których mowa w art. 71 ust. 2 Prawa budowlanego. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, wydanego na podstawie art. 134 K.p.a., organ stwierdził, że zażalenie strony nie może być rozpoznane co do istoty, ponieważ na postanowienie podjęte w trybie art.71a ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r., Prawo budowlane (obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 z późn. zm.), zażalenie nie przysługuje. Organ wywodził, że w postępowaniu zażaleniowym organ w pierwszej kolejności obowiązany jest ocenić, czy zażalenie jest dopuszczalne i czy zostało wniesione w terminie. Obowiązek ten nakłada na organ art. 134 K.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalności wniesienia środka zaskarżenia, a postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Dalej organ podał, że stosownie do przepisu art. 141 K.p.a. zażalenie na postanowienie wydane w toku postępowania przysługuje jedynie, gdy Kodeks tak stanowi, uprawnienie strony do wniesienia zażalenia może również wynikać z przepisów szczególnych, zawartych w innych aktach niż K.p.a. Organ wyjaśnił, że zakwestionowane postanowienie wstrzymuje użytkowanie części obiektu budowlanego i nakłada na J. P. obowiązki określone w art. 71 ust. 2 Prawa budowlanego. Według art. 71a Prawa budowlanego, w razie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego zgłoszenia, właściwy organ w drodze postanowienia wstrzymuje użytkowanie obiektu budowlanego lub jego części oraz nakłada obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w art. w art. 71 ust. 2. Jednocześnie OWINB zaznaczył, że przepis ten nie przewiduje możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie wydane na jego podstawie. Wobec powyższego, organ odwoławczy uznał, że w przedmiotowej sprawie nie przysługuje prawo do wniesienia zażalenia. Zauważył też, że postanowienie organu pierwszej instancji z dnia 11 stycznia 2016 r., zawierało prawidłowe pouczenie o nieistnieniu prawa do wniesienia zażalenia od tego aktu. We wniesionej skardze J. P. domagała się uchylenia postanowienia Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 21 marca 2016 r., nr [...], podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy - art. 71 Prawa budowlanego - poprzez jego błędne zastosowanie w sprawie, podczas gdy stosowanie tego przepisu do obiektu skarżącej, położonego w [...] przy ul. [...] [...] (działka nr a) było niedopuszczalne. Argumentowała, że ww. przepis Prawa budowlanego nie mógł zostać zastosowany w sprawie, skoro sposób użytkowania kwestionowanej części obiektu budowlanego - stwierdzony przez PINB - został "odziedziczony" przez skarżącą, a został wprowadzony przez spadkodawców przed dniem 31 maja 2004 r., posiadających pozwolenie na budowę z dnia 14 listopada 2000 r. Opolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Opolu przedłożył w dniu 15 czerwca 2016 r. do akt sądowych decyzję z dnia 9 czerwca 2016 r., nr [...], wydaną po rozpatrzeniu odwołania J. P. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Namysłowie z dnia 11 kwietnia 2016 r., nr [...], nakazującej skarżącej przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania części obiektu budowlanego, tj. lokalu pod nazwą [...], w budynku zlokalizowanym na działce nr a w [...], przy ul. [...] [...], użytkowanego obecnie jako [...]. Ww. decyzją, wydaną na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., organ odwoławczy uchylił rozstrzygnięcie PINB w Namysłowie (decyzję nr [...] z dnia 11 kwietnia 2016 r.) oraz poprzedzające ją postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Odnosząc się do postanowienia będącego przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie sądowoadministracyjnej, OWINB w Opolu zauważył, że postanowienie, na które nie służy odwołanie strona może zaskarżyć w odwołaniu od decyzji. Wskazał, że wprawdzie J. P. w odwołaniu od decyzji PINB w Namysłowie z dnia 11 kwietnia 2016 r., nie zażądała wprost uchylenia postanowienia organu powiatowego, jednak organ odwoławczy postanowił uchylić je z urzędu. Powołał się na utrwalone orzecznictwo sądów administracyjnych, przyjmujące, że w sytuacji oczywistej wadliwości takiego postanowienia, organ odwoławczy może je uchylić nawet bez wniosku strony. Z tego względu organ drugiej instancji mógł merytorycznie rozpatrzeć postanowienie PINB z dnia 11 kwietnia 2016 r. i uznał, że wymaga ono uchylenia, gdyż jego podstawę stanowił art. 71a Prawa budowlanego, a nie było przesłanek w postaci ustaleń faktycznych do wydania takiego postanowienia, ponieważ organ powiatowy nie ustalił dokładnej daty zmiany sposobu użytkowania lokalu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; W myśl art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 lipca 2002 r. Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 718), dalej jako P.p.s.a. organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Z redakcji art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. wynika natomiast, że sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy z innych przyczyn stało się ono bezprzedmiotowe. Postanowienie o umorzeniu postępowania może zapaść na posiedzeniu niejawnym (art. 161 § 2 P.p.s.a.). Bezprzedmiotowość postępowania sądowoadministracyjnego z innych przyczyn zachodzi m.in. wtedy, kiedy w toku postępowania, a przed wydaniem wyroku przestanie istnieć przedmiot zaskarżenia (Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R. Hausera, M. Wierzbowskiego. Warszawa 2013, s. 615). Wówczas bowiem sąd "zostaje pozbawiony przedmiotu kontroli". Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy Opolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Opolu decyzją z dnia 9 czerwca 201 6 r., nr [...], wydaną w sprawie, przedmiotem której była ocena, czy doszło do samowolnej zmiany sposobu użytkowania części obiektu budowlanego, stanowiącego własność J. P., uchylił w całości zaskarżone w niniejszej sprawie sądowej, postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Namysłowie z dnia 11 kwietnia 2016 r., nr [...]. Wyeliminowanie z obrotu prawnego postanowienia, które miało podlegać kontroli Sądu powoduje, że postępowanie w sprawie stało się bezprzedmiotowe "z innych przyczyn". W związku z powyższym, Sąd na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 54 § 3 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.