II SA/Op 285/19
WyrokWSA w Opolu2019-10-22
Skład orzekający: Jerzy Krupiński, Daria Sachanbińska, Krzysztof Sobieralski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rozkaz personalny obniżający dodatek służbowy policjantowi, wydany na podstawie prawomocnej opinii służbowej, może być zaskarżony do sądu administracyjnego w zakresie oceny tej opinii, oraz czy dopuszczalne jest nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji obniżającej dodatek służbowy i określenie terminu jego obniżenia?Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie jest właściwy do badania trafności opinii służbowej policjanta, gdyż opinia taka stanowi akt wewnętrzny, a sprawy wynikające z podległości służbowej są wyłączone spod kognicji sądów administracyjnych. Jednakże, nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji obniżającej dodatek służbowy oraz określenie terminu jego obniżenia jest niedopuszczalne, jeśli nie uzasadniono tego stanem wyższej konieczności, a termin wykonania obowiązku nie może być określony przez organ, gdyż aktualizuje się on z chwilą doręczenia decyzji.Stan faktyczny
Policjantowi B. N. obniżono dodatek służbowy na podstawie prawomocnej opinii służbowej stwierdzającej niewywiązywanie się z obowiązków. Policjant kwestionował prawidłowość sporządzenia opinii, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych. Organy policji utrzymały w mocy decyzję o obniżeniu dodatku, nadając jej rygor natychmiastowej wykonalności i określając datę obniżenia. Policjant wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów K.p.a. oraz kwestionując możliwość uznania opinii za podstawę obniżenia dodatku.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżony rozkaz personalny oraz poprzedzający go rozkaz personalny w części, w jakiej nadano im rygor natychmiastowej wykonalności i określono datę obniżenia dodatku służbowego; w pozostałym zakresie skargę oddalono.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Krupiński Sędziowie Sędzia WSA Daria Sachanbińska Sędzia WSA Krzysztof Sobieralski (spr.) Protokolant St. inspektor sądowy Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2019 r. sprawy ze skargi B. N. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu z dnia 29 maja 2019 r., nr [...] w przedmiocie obniżenia dodatku służbowego 1) uchyla zaskarżony rozkaz personalny oraz poprzedzający go rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia 15 marca 2019 r., nr [...] - w części, w jakiej rozkazy te nadają rygor natychmiastowej wykonalności i określają, że obniżenie dodatku służbowego nastąpi z dniem 1 kwietnia 2019 r., 2) w pozostałym zakresie skargę oddala.
Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez B. N. jest rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu z dnia 29 maja 2019 r. (nr [...]) utrzymujący w mocy rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia 15 marca 2019 r. (nr [...]) w przedmiocie obniżenia dodatku służbowego.
Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu 13 lipca 2018 r. Zastępca Naczelnika Wydziału [...] Komendy Powiatowej Policji w [...] wystawił [...] B. N. opinię służbową, z której wynika, że nie wywiązuje się on z obowiązków służbowych. Podał, że przedmiotowa opinia jest pierwszą opinią służbową o niewywiązywaniu się z obowiązków służbowych w okresie odbywania służby stałej. Od opinii tej policjant złożył odwołanie. W dniu 26 września 2018 r. Komendant Powiatowy Policji w [...] utrzymał w mocy zaskarżoną opinię służbową, która jako ostateczna została włączona do akt osobowych policjanta.
W dniu 19 października 2018 r. Komendant Powiatowy Policji w [...] – zwany dalej także organem pierwszej instancji – wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie obniżenia B. N. dodatku służbowego, a następnie decyzją z dnia 15 marca 2019 r. obniżył ten dodatek z dniem 1 kwietnia 2019 r. o 20%, to jest o kwotę 70 złotych do wysokości 280 zł. Jednocześnie organ pierwszej instancji nadał tej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że obniżenie [...] B. N. dodatku podyktowane jest koniecznością "wykonania skutków prawomocnej opinii służbowej w celu zapewnienia odpowiedniego poziomu dyscypliny służbowej w formacji, której funkcjonariusze realizując ważne funkcje społeczne zobligowani są do przestrzegania prawa. Natomiast o wysokości obniżenia dodatku służbowego o najniższą kwotę, wynoszącą 20 %, zadecydował dotychczasowy przebieg służby opiniowanego, a także wyróżnienia w formie nagród pieniężnych, otrzymywane w okresie opiniowania, wynikające przede wszystkim z wykonywania dodatkowych obowiązków służbowych związanych z obsługą magazynu uzbrojenia oraz wykonywania obowiązków za osoby przebywające na zwolnieniach lekarskich". Organ pierwszej instancji wyjaśnił, że decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności z uwagi na interes służby, przejawiający się w konieczności niezwłocznego dostosowania wysokości otrzymywanego przez [...] B. N. uposażenia do ustalonej w przedmiotowej decyzji kwoty.
W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji pełnomocnik strony zwrócił uwagę na ograniczone postępowanie dowodowe oraz na fakt niedopuszczenia przez organ pierwszej instancji dowodu z przesłuchania świadka [...] J. P. Ponadto zarzucił, że Komendant Powiatowy Policji w [...] nie wykonał żadnej nowej czynności dowodowej, a uzasadnienie decyzji jest nielogiczne z uwagi na powoływanie się przez organ pierwszej instancji na treść negatywnej opinii służbowej [...] B. N. jako jedynej i to obligatoryjnej podstawy do obniżenia dodatku służbowego, a także "wewnętrznie sprzeczne w związku z wzięciem pod uwagę rozkazów nagrodowych ww. funkcjonariusza". Dodatkowo pełnomocnik zarzucił, iż na wcześniejszym etapie postępowania (decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu z dnia 24 stycznia 2019 r. uchylająca decyzję Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia 9 listopada 2018 r. i przekazująca mu sprawę do ponownego rozpatrzenia) organ drugiej instancji stwierdził, że opinia służbowa dotycząca B. N. została wydana z tak dalekim naruszeniem prawa, iż winna być uchylona i zmieniona przez Komendanta Powiatowego Policji w [...], jak również, że rażącym naruszeniem prawa było nadanie przez organ pierwszej instancji klauzuli natychmiastowej wykonalności decyzji.
Opisaną na wstępie decyzją Komendant Wojewódzki Policji w Opolu utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w [...]. W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy szeroko przedstawił i uzasadnił podstawy normatywne swego działania. Odnosząc się do zarzutów odwołania w pierwszej kolejności wskazał, że skoro w ostatecznej opinii służbowej policjanta stwierdzono, iż nie wywiązuje się on z obowiązków służbowych zgodnie z wymaganiami, to bezspornym jest, że wyczerpana została dyspozycja § 8 ust. 8 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. z 2015 r. poz. 1236), a to z kolei obligowało organ do obniżenia policjantowi dodatku służbowego (§ 9 ust. 5 w związku z § 8 ust. 8 pkt 2 rozporządzenia). Rozkaz personalny o obniżeniu dodatku służbowego miał zatem charakter decyzji administracyjnej związanej, zaś uznaniowość organu przejawia się tu tylko w określeniu wysokości obniżenia dodatku i to w granicach stawek oznaczonych w powyższym przepisie, tj. 20% - 50%. Organ odwoławczy nie zgodził się z pełnomocnikiem strony, który uważa, iż uzasadnienie decyzji wydanej przez Komendanta Powiatowego Policji w [...] jest nielogiczne z uwagi na powołanie się przez organ pierwszej instancji na treść negatywnej opinii służbowej B. N., jako jedynej i to obligatoryjnej podstawy do obniżenia dodatku służbowego. Dodatkowo organ odwoławczy nie zgodził się z twierdzeniem, że decyzja w związku z uwzględnieniem rozkazów nagrodowych jest wewnętrznie sprzeczna. Komendant Powiatowy Policji w [...], korzystając z przysługującej mu uznaniowości, biorąc pod uwagę dotychczasowy przebieg służby funkcjonariusza obniżył bowiem dodatek służbowy o minimalną dopuszczalną wysokość otrzymywanej stawki, tj. o 20%. Zatem i w tym zakresie rozkaz personalny jest prawidłowy i współmierny do wydanej wobec policjanta opinii służbowej i zapewni jej wykonanie. Odnosząc się do zarzutu pełnomocnika strony, iż na wcześniejszym etapie postępowania organ odwoławczy stwierdził, że opinia służbowa dotycząca [...] B. N. została wydana z tak dalekim naruszeniem prawa, iż winna być uchylona i zmieniona przez Komendanta Powiatowego Policji w [...], Komendant Wojewódzki Policji w Opolu wyjaśnił, że te stwierdzenia odnosiły się do decyzji organu pierwszej instancji (rozkazu personalnego), a nie do opinii służbowej, która ówcześnie była już prawomocna i wiążąca. Także odmowa dopuszczenia przez organ pierwszej instancji dowodu z przesłuchania świadka [...] J. P. nie było błędem, gdyż w istniejącym stanie faktycznym dowód ten nie wniósłby niczego nowego do sprawy, co mogłoby mieć wpływ na jej odmienne rozstrzygnięcie. W ocenie organu odwoławczego, uzasadnione było również nadanie decyzji organu pierwszej instancji rygoru natychmiastowej wykonalności. Przytoczony przez Komendanta Powiatowego Policji w [...] interes służby jest bowiem tożsamy z interesem społecznym, przejawiającym się w tym przypadku w konieczności niezwłocznego dostosowania otrzymywanej przez B. N. kwoty dodatku służbowego do wymogów określonych przepisami prawa.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu B. N. zarzucił zaskarżonej decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu: obrazę art. 7 K.p.a, art. 75 K.p.a., art. 76 § 1 i 3 K.p.a., art. 78 § 1 K.p.a i art. 80 K.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego jakim jest stopień realizacji zadań służbowych [...] B. N. w okresie objętym opinią służbową, będącą podstawą wszczęcia postępowania administracyjnego, jak również poprzez odmowę przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadka [...] J. P. na okoliczność sporządzenia przez niego opinii służbowej dotyczącej B. N. za okres od dnia 19 kwietnia 2016 r. do dnia 11 kwietnia 2018 r. w sytuacji, kiedy funkcjonariusz ten został przełożonym opiniowanego w styczniu 2018 r., a nadto przy opiniowaniu całkowicie pominął kartę wyróżnień opiniowanego funkcjonariusza, sporządził opinię "wbrew przepisom Rozporządzenia MSWiA z dnia 30 sierpnia 2010 r. w sprawie opiniowania służbowego policjantów" i w pisemnym uzasadnieniu swojego stanowiska powoływał się na zdarzenia, które zaistniały po okresie opiniowania, co czyni tę opinię niezgodną ze stanem faktycznym, a "zaniechanie wyjaśnienia tej niezgodności w celu uzyskania rzetelnej oceny stopnia wykonywania obowiązków służbowych przez B. N. w opiniowanym okresie pozbawia niniejszą sprawę naczelnego celu postępowania administracyjnego jakim jest ustalenie stanu faktycznego oraz stania na straży praworządności przez organy administracji publicznej". Drugi zarzut skargi dotyczy naruszenia art. 75 K.p.a. poprzez uznanie za dowody w sprawie notatek urzędowych sporządzonych przez [...] J. P. po okresie podlegającym opiniowaniu oraz z podejmowanych przez niego wobec B. N. jako [...] w sytuacji, kiedy dokumenty te nie mogły mieć wpływu na treść opinii służbowej B. N. za okres od dnia 19 kwietnia 2016 r. do dnia 11 kwietnia 2018 r., a która to opinia jest postawą do zastosowania wobec B. N. przepisu § 9 ust. 5 w związku z § 8 ust. 8 pkt 2 rozporządzenia MSWiA w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów.
W uzasadnieniu skargi B. N. powtórzył argumentację przedstawioną w odwołaniu od decyzji. Dodatkowo w odniesieniu do stwierdzenia, że "decyzja w przedmiocie treści opinii służbowej jest prawomocna i nie może ulec zmianie", strona zauważa, że przepisy postępowania administracyjnego przewidują wiele sytuacji uchylenia prawomocnych decyzji, szczególnie w przypadku, gdy decyzja została wydana na podstawie fałszywych dowodów lub wydana została w wyniku przestępstwa. Przy czym przepis art. 145 § 2 K.p.a. nie wymaga, by fakty te zostały stwierdzone przez sąd lub inny organ. Zdaniem skarżącego – w realiach niniejszej sprawy "ukrycie przez wydającego opinię służbową 14-krotnego wyróżniania opiniowanego w okresie objętym opinią za wysoką jakość służby i zaangażowane się w niej opiniowanego oraz opieranie się w tej opinii na zdarzeniach zaistniałych po okresie opiniowania, wskazuje jednoznacznie, że wystawiona opinia była oparta na fałszywych dowodach. Przepisy dotyczące opiniowania funkcjonariuszy policji przewidują możliwość zmiany treści opinii przez wyższego przełożonego". Z tego też względu Komendant Powiatowy Policji w [...] ma możliwość zmiany treści opinii służbowej.
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w Opolu wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 z późn. zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: P.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Badana jest zatem wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury. Sąd nie ma zatem możliwości merytorycznego orzekania w sprawie rozstrzygniętej przez organy administracji publicznej aktami administracyjnymi poddanymi jego kontroli.
Stosownie do treści art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który nie miał w sprawie zastosowania. Ponadto przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych wyżej kryteriów, kontrola legalności objęła zarówno zaskarżoną decyzję, jak również - z mocy art. 135 P.p.s.a. - poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
Istota sprawy rozpoznawanej w niniejszym postępowaniu sprowadzała się zasadniczo do oceny tego, czy istniały przesłanki uzasadniające obniżenie funkcjonariuszowi dodatku służbowego. Materia ta została uregulowana w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której uzależniony jest wzrost uposażenia zasadniczego (t. j. Dz. U. z 2015 r., poz. 1236) – zwanego dalej "rozporządzeniem". Zgodnie z § 9 ust. 5 tego rozporządzenia, w szczególnie uzasadnionych przypadkach dodatek służbowy podlega obniżeniu a przepisy § 8 ust. 5-8 stosuje się odpowiednio. W myśl zaś § 8 ust. 8 pkt 2 omawianej regulacji prawnej, dodatek obniża się w granicach od 20% do 50% otrzymywanej stawki w przypadku niewywiązywania się przez policjanta z obowiązków służbowych stwierdzonego w opinii służbowej. Sposób sformułowania powołanego § 8 rozporządzenia prowadzi do wniosku, że w przypadku zaistnienia którejś z wymienionych w tym przepisie okoliczności, obowiązkiem organu jest obniżenie omawianego dodatku. Prawodawca używając zwrotu "obniża się", wyłączył bowiem możliwość dokonywania przez organ oceny zasadności obniżenia dodatku służbowego, nakładając na niego wyłącznie obowiązek obniżenia dodatku. Rozstrzygnięcie w tym zakresie jest zatem decyzją związaną, uwarunkowaną jedynie zaistnieniem okoliczności faktycznych przewidzianych między innymi w § 8 ust. 8 pkt 2 rozporządzenia. Stanowisko to jest również ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych. Przykładem może być wyrok NSA z dnia 2 września 2016 r. (sygn. akt I OSK 2352/15, CBOSA), w którym Sąd stwierdził, że "decyzje w przedmiocie obniżenia dodatku służbowego mają charakter związany. Nie są one natomiast podejmowane w ramach uznania administracyjnego. Tym samym organy policji nie mają żadnej możliwości odstąpienia od wykonania dyspozycji przedmiotowej normy w razie stwierdzenia stanu faktycznego w niej opisanego. Uznaniu właściwych przełożonych pozostawiona została jedynie skala obniżenia dodatku służbowego".
Skarżący podnosi zastrzeżenia w stosunku do treści oraz sposobu sporządzenia wystawionej mu opinii służbowej. Dlatego należało rozważyć kwestię dopuszczalności kontroli w postępowaniu toczącym się przed sądem administracyjnym, opinii służbowej wystawionej policjantowi. Ponieważ materia ta budziła w przeszłości liczne kontrowersje orzecznicze, Naczelny Sąd Administracyjny w celu ich usunięcia podjął w dniu 5 grudnia 2011 r. dwie uchwały (sygn. akt I OPS 2/11 oraz I OPS 3/11, CBOSA), stwierdzając w nich, że na postanowienie dyrektora zakładu karnego o utrzymaniu w mocy zaskarżonej przez funkcjonariusza Służby Więziennej opinii służbowej, jak też na decyzję Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego o utrzymaniu w mocy zaskarżonej przez funkcjonariusza opinii służbowej, nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Co prawda wymienione uchwały nie odnoszą się wprost do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 30 sierpnia 2010 r. w sprawie opiniowania służbowego policjantów (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 883), lecz NSA zawarł w nich konkluzje typu generalnego, odnoszące się do wszystkich opinii służbowych sporządzanych przez przełożonych w ramach stosunków służbowych funkcjonariuszy służb militarnych. Sąd wskazał w obu uchwałach, że opinie służbowe tego typu należą do kategorii aktów administracyjnych wewnętrznych. Z uwagi na generalny charakter stanowiska wyrażonego przez NSA w powołanych uchwałach, Sąd orzekający w niniejszej sprawie jest również związany tą oceną prawną. W obu uchwałach NSA stwierdził, że: "w myśl przepisu art. 5 pkt 2 P.p.s.a. sądy administracyjne nie są właściwe w sprawach wynikających z podległości służbowej pomiędzy przełożonymi i podwładnymi. Zasadnie w postanowieniu z dnia 7 maja 2010 r., sygn. akt I OSK 725/10, uznając niedopuszczalność skargi na postanowienie wydane w wyniku odwołania funkcjonariusza Służby Więziennej od opinii służbowej, NSA przyjął, iż wykładając przepis art. 5 pkt 2 P.p.s.a., pod pojęciem »spraw«, o których tam mowa, należy rozumieć sprawy w znaczeniu materialnym, nie zaś procesowym. Trafnie Sąd w powołanym orzeczeniu zaakcentował podległość służbową charakterystyczną dla stosunków służbowych funkcjonariuszy służb militarnych w sprawach dotyczących opiniowania. Podzielając to stanowisko należy stwierdzić, iż sytuację funkcjonariuszy regulują zarówno indywidualne akty o charakterze zewnętrznym, odpowiadające cechom decyzji, a więc w sposób jednostronny i władczy, określające status funkcjonariusza, jego obowiązki lub uprawnienia i wywołujące skutki »na zewnątrz«, (...), jak również akty o charakterze wewnętrznym. Te ostatnie nie tylko nie mają adresata usytuowanego na zewnątrz struktury organu, lecz także nie wywołują skutków w sferze stosunku służbowego funkcjonariusza. Sporządzenie opinii, będącej wyrazem oceny przełożonego co do postawy, sposobu pełnienia służby, przydatności na zajmowanym stanowisku oraz perspektyw awansu, nie wykracza poza sferę wewnętrzną działania Służby Więziennej. Również kontrola prawidłowości sporządzonej opinii, czy to spowodowana odwołaniem, czy też podjęta z urzędu nie wykracza poza sferę zależności zachodzącej pomiędzy przełożonymi a podwładnymi w ramach wykonywania obowiązków służbowych. Argument o istnieniu zależności wzmacnia uprawnienie do działania wyższego przełożonego w ramach nadzoru, czyli z urzędu. Cechą charakterystyczną aktów administracyjnych wewnętrznych jest to, iż są one kierowane do podmiotów znajdujących się wewnątrz struktury organów pozostających w stosunkach zależności służbowej i osobowej z organem administracji publicznej wydającym taki akt. Klasycznym aktem administracyjnym wyłączonym na podstawie art. 5 pkt 1 i 2 p.p.s.a. jest polecenie służbowe, przybierające najczęściej formę aktu o charakterze indywidualnym (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis Warszawa 2005, s. 99). Dodać należy, iż autorzy powyższego Komentarza nawiązują do identycznego wyłączenia, o którym mowa w art. 3 § 3 pkt 1 i 2 K.p.a., który wyłącza w odniesieniu do tych kategorii spraw stosowanie przepisów K.p.a.".
Odnosząc odpowiednio wyżej przywołane tezy uchwał NSA i ich uzasadnień do realiów faktycznych niniejszej sprawy uznać należało, że także na rozstrzygnięcie przełożonego, o którym mowa w § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 30 sierpnia 2010 r. w sprawie opiniowania służbowego policjantów (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 883), nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Rozstrzygnięcie to nie jest również wydawane w trybie regulowanym przepisami K.p.a. Dlatego – wbrew stanowisku skarżącego – wobec tego rodzaju aktów nie można wykorzystać instytucji wznowienia postępowania administracyjnego, o której stanowią art. 145 i następne K.p.a. W związku z powyższym Sąd rozpoznający niniejszą sprawę nie był umocowany do tego, aby w jej ramach dokonywać badania trafności opinii wystawionej funkcjonariuszowi, a która to opinia stała się podstawą wydania skarżonego rozkazu personalnego. W granicach materialnych rozpoznawanej przez Sąd sprawy pozostaje jedynie to czy istnieje opinia służbowa oraz czy jest ona ostateczna. Stwierdzając więc jedynie, iż policjant skorzystał z przysługującego mu w administracyjnym toku odwołania od wydanej opinii służbowej, oraz że w jego wyniku nie zmieniono konkluzji mówiącej o niewywiązywaniu się przez funkcjonariusza z obowiązków służbowych, zaskarżone rozstrzygnięcie – rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu oraz poprzedzający go rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w [...] w tym aspekcie Sąd uznał za prawidłowe. Skala obniżenia dodatku nie wykraczała zaś poza ramy określone w § 8 ust. 8 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 6 grudnia 2001 r. Co więcej, organy obu instancji wyraźnie podkreśliły w uzasadnieniach swych rozstrzygnięć, że właśnie z uwagi na nagrody i wyróżnienia otrzymywane przez B. N. w minionym okresie obniżenie dodatku służbowego nastąpiło tylko o 20%, a więc na najniższym możliwym poziomie. Stąd zarzuty sformułowane w skardze nie zasługiwały na uwzględnienie, jako pozostające w oderwaniu od materii prawnej niniejszej sprawy lub jako niezasadne.
Postępowania poprzedzające wydanie rozstrzygnięć przez organy obu instancji przeprowadzone zostały z poszanowaniem wszelkich reguł procesowych. Zastrzeżenia Sądu budzi jednak nadanie przez organ pierwszej instancji rozkazowi personalnemu rygoru natychmiastowej wykonalności oraz określenie, że obniżenie dodatku służbowego nastąpi z dniem 1 kwietnia 2019 r. Żaden z przepisów znajdujących zastosowanie w rozpoznawanej sprawie nie przewiduje możliwości określenia w rozkazie personalnym terminu, w którym nastąpi obniżenie dodatku służbowego. Nałożona na funkcjonariusza sankcja aktualizuje się bowiem z chwilą, gdy decyzja rozstrzygająca tę sprawę staje się ostateczna. Decyzja administracyjna uzyskuje przymiot ostateczności w kilku przypadkach. Po pierwsze, decyzją ostateczną może stać się decyzja organu pierwszej instancji, gdy strona zrzeknie się prawa do wniesienia odwołania. Po drugie, gdy strona nie wniesie w terminie odwołania. Po trzecie, przymiot ten decyzja nabywa z chwilą doręczenia stronie decyzji organu drugiej instancji, wydanej na skutek rozpatrzenia odwołania. W niniejszej sprawie Komendant Wojewódzki Policji w Opolu w wyniku rozpatrzenia odwołania utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w [...]. Dopiero zatem z chwilą doręczenia B. N. decyzji organu drugiej instancji - a nie w dniu 1 kwietnia 2019 r. - zaktualizowała się wobec niego sankcja w postaci obniżenia dodatku służbowego o 20%. Wyjątkiem od zasady wykonalności decyzji ostatecznej jest sytuacja, w której organ nadaje swej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Stosownie do treści art. 108 § 1 i 2 K.p.a., decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności. Musi to jednak być uzasadnione tzw. stanem wyższej konieczności, a więc gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. W tym ostatnim przypadku organ administracji publicznej może w drodze postanowienia zażądać od strony stosownego zabezpieczenia. Rygor natychmiastowej wykonalności może być nadany decyzji również po jej wydaniu w formie zaskarżalnego postanowienia. Sąd podkreśla jednak, że i w tym przypadku niedopuszczalne jest określanie przez organ jakiegokolwiek terminu wykonania obowiązku, bowiem staje się on wykonalny z chwilą doręczenia stronie decyzji z nadanym rygorem natychmiastowej wykonalności. W niniejszej sprawie organ pierwszej instancji nadał swojej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności nie uzasadnił go jednak stanem wyższej konieczności, za taki nie można bowiem uznać "interesu służby" przejawiającego się "w konieczności niezwłocznego dostosowania wysokości otrzymywanego przez funkcjonariusza uposażenia do ustalonej w przedmiotowej decyzji kwoty".
Mając na uwadze powyższe, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 151 P.p.s.a., orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło