II SA/Op 287/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędziowie Sędzia WSA Ewa Janowska – spr. Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Protokolant st. sekretarz sądowy Grażyna Stykała po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi A. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...], nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie uchylenia decyzji przyznającej zasiłek okresowy oddala skargę. Decyzją z dnia 14 grudnia 2007r., nr [...], Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w Niemodlinie uchylił własną decyzję z dnia 23 października 2007r., nr [...] przyznającą A. K. zasiłek okresowy z pomocy społecznej w wysokości 153,70 zł miesięcznie, przyznany na okres od 1 października 2007r. do 31 grudnia 2007r. i wstrzymał wypłatę zasiłku okresowego od dnia 1 grudnia 2007r. Decyzję tą zawierającą pouczenie o sposobie i terminie wniesienia od niej odwołania odebrał osobiście w dniu 24 grudnia 2007r. A. K., potwierdzając ten fakt własnoręcznym podpisem na oryginale zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki. Odwołanie od powyższej decyzji, opatrzone datą 10 czerwca 2008r., zostało złożone przez A. K. w administracji Aresztu Śledczego w O. w dniu 13 czerwca 2008r., a nadane zostało listem zwykłym w placówce pocztowej w O. w dniu 16 czerwca 2008r. (data stempla pocztowego). Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu, postanowieniem z dnia [...], nr [...], wydanym w oparciu o art. 134 K.p.a. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 129 § 1 i 2 K.p.a. odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie. Natomiast stosownie do art. 57 § 1 K.p.a., jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu. Stosownie zaś do § 5 przywołanego przepisu, termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało: - wysłane w formie dokumentu elektronicznego w rozumieniu przepisów ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, za poświadczeniem przedłożenia, do organu administracji publicznej, - nadanie w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego, - złożone w polskim urzędzie konsularnym, - złożone przez żołnierza w dowództwie jednostki woskowej, - złożone przez członka załogi statku morskiego kapitanowi statku, - złożone przez osobę pozbawioną wolności w administracji zakładu karnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że w przedmiotowej sprawie, ostatnim dniem 14-dniowego terminu do wniesienia odwołania od decyzji Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w Niemodlinie z dnia 14 grudnia 2007r., doręczonej stronie w dniu 24 grudnia 2007r., był dzień 8 stycznia 2008r. (poniedziałek). Wobec powyższego, organ odwoławczy uznał, że odwołanie z dnia 10 czerwca 2008r., wniesione przez A. K., tymczasowo aresztowanego i przebywającego w Areszcie Śledczym w O. w okresie od dnia 23 listopada 2007r. do dnia 23 lipca 2008r., złożone w administracji tegoż Aresztu w dniu 13 czerwca 2008r., zostało zarówno sporządzone jak i wniesione z kilkumiesięcznym uchybieniem terminu. Organ II instancji zwrócił uwagę, że opóźnienie to nie zostało usprawiedliwione i wraz z odwołaniem nie został złożony wniosek o przywrócenie terminu. Z uwagi na stwierdzone uchybienie terminu do wniesienia odwołania organ odwoławczy uznał, że sprawa nie mogła zostać rozpatrzona merytorycznie w drugiej instancji administracyjnej. W skardze do Sądu A. K. nie zgodził się ze stanowiskiem Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Przede wszystkim stwierdził, że skarżone rozstrzygnięcie jest dla niego krzywdzące, a wstrzymanie wypłaty zasiłku było bezprawne, dlatego też wnosił o przeprowadzenie kontroli w Ośrodku Pomocy Społecznej w Niemodlinie. Skarżący wywodził, że pracownicy Ośrodka Pomocy Społecznej nie powinni pozbawiać obywatela znajdującego się w krytycznej sytuacji życiowej, pomocy. Podniósł, że jako aresztowany nie może liczyć na pomoc z innego źródła a przywrócony zasiłek byłby dla niego szczególnie istotny, ponieważ "kwestie finansowe są w areszcie bardzo ważne". Przyznał, że nie składał odwołania od decyzji z dnia 14 grudnia 2007r., ponieważ skutecznie odwołał się od decyzji Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia 20 grudnia 2007r., dotyczącej uchylenia decyzji tegoż organu z dnia 20 września 2007r. przyznającej zasiłek celowy na zakup żywności w wysokości 80 zł miesięczne, w rezultacie, czego wstrzymany zasiłek celowy został mu wypłacony. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. Akcentując, iż złożenie w niniejszej sprawie przez stronę odwołania z uchybieniem terminu jest oczywiste, a podniesione przez skarżącego zarzuty dotyczą sprawy związanej z decyzją dotyczącą zasiłku celowego, która nie stanowiła przedmiotu postępowania zakończonego zaskarżonym postanowieniem. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli jego zgodność z przepisami prawa materialnego i prawidłowość przyjętej przez organ procedury, która doprowadziła do wydania aktu. Sądy administracyjne powołane są do badania legalności, czyli zgodności zaskarżonych decyzji lub postanowień z przepisami prawa materialnego i przepisami postępowania, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania decyzji lub postanowienia. Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.). - sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga jest niezasadna. Zgodnie z art. 134 K.p.a., w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania zaskarżonego postanowienia, organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Wniesienie przez A. K. odwołania od decyzji organu I instancji spowodowało zatem wszczęcie przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Opolu postępowania odwoławczego, którego pierwszym etapem był etap badania formalnego. Nie ulega żadnym wątpliwościom, że A. K. miał legitymację odwoławczą. Rzeczą organu II instancji było więc ustalenie drugiej z przesłanek skutecznego wniesienia przez niego odwołania - zachowania terminu do wniesienia tego środka zaskarżenia. Przeprowadzone przez organ odwoławczy ustalenia w tym zakresie nie budzą żadnych wątpliwości. Rzeczywiście decyzja organu I instancji została doręczona skutecznie A. K. w dniu 24 grudnia 2007r. Termin do wniesienia przez niego odwołania mijał zatem z dniem 8 stycznia 2008r. Skarżący tymczasem odwołanie wniósł za pośrednictwem administracji Aresztu Śledczego w O. w dniu 13 czerwca 2008r. Przekroczył więc czternastodniowy termin przewidziany do wniesienia tego rodzaju środka zaskarżenia. W tym więc względzie organowi odwoławczemu nie można postawić zarzutu naruszenia art. 7 i 77 K.p.a. Organ odwoławczy bowiem wnikliwie rozpatrzył odwołanie skarżącego z dnia 13 czerwca 2008r., prawidłowo zwracając w pierwszej kolejności uwagę na dzień jego wniesienia i zasadnie oceniając, że nawiązanie w tym piśmie do innego, wcześniejszego odwołania kwestią "...zwracam się natomiast pytaniem co w sprawie złożonego odwołania z dnia 8.12.31. i jaka została podjęta decyzja..." odnosiło się do środka zaskarżenia wniesionego przez A. K. w dniu 31 grudnia 2007r. (a nie jak błędnie wskazał skarżący z dnia 31 grudnia 2008r.) od decyzji Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w Niemodlinie, działającego z upoważnienia Burmistrza Niemodlina z dnia 20 grudnia 2007r., nr [...], w sprawie uchylenia własnej decyzji z dnia 20 grudnia 2007r., przyznającej zasiłek celowy z pomocy społecznej w wysokości 80 zł miesięcznie i wstrzymanie jego wypłaty. Trafnie zatem organ podniósł, że odwołanie z dnia 31 grudnia 2007r. dotyczyło odrębnej sprawy w przedmiocie zasiłku celowego, (załatwionej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 25 kwietnia 2008r.) i nie miało związku ze sprawą dotyczącą uchylenia decyzji przyznającej zasiłek okresowy od 1 października do 31 grudnia 2007r. Stwierdzenie zatem obiektywnej okoliczności uchybienia przez skarżącego terminu do wniesienia odwołania obligowało Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu działające jako organ odwoławczy, do wydania postanowienia o uchybieniu terminu, przewidzianego w art. 134 K.p.a. Skarżący nie domagał się też przywrócenia uchybionego terminu stosownie do art. 58 i następnych K.p.a. W tym miejscu należy zwrócić uwagę, że skarżący przyznał w skardze, że nie widział potrzeby odwoływania się od decyzji dotyczącej zasiłku okresowego uznając, że pozbawienie go zasiłku okresowego było bezprawne. Oznacza to, że skarżący nie kwestionował faktu złożenia odwołania z opóźnieniem. Organ w takiej sytuacji nie miał zatem żadnej innej możliwości, jak tylko stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Nie jest to zależne od jego swobodnego uznania, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej, wyrażonej w art. 134 K.p.a. (por. niepublikowany wyrok NSA z dnia 15 listopada 1995 r., SA/Ka 2111/94, w którym przyjęto, że : "gdy organ II instancji stwierdzi, że środek odwoławczy został wniesiony z uchybieniem terminu, nie może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania, a ma obowiązek zastosowania się do dyspozycji art. 134 K.p.a."). Rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony spowodowałoby, że wydana w wyniku tego decyzja byłaby obarczona wadą skutkującą stwierdzenie jej nieważności. Oznaczałoby to bowiem weryfikację decyzji ostatecznej korzystającej z ochrony trwałości (art. 16 § 1 K.p.a.). W tym miejscu podkreślić należy, iż organ odwoławczy, rozpatrując kwestię dopuszczalności odwołania nie jest uprawniony do merytorycznej oceny sprawy, w której wniesiono wniosek o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej. Ocena taka jest możliwa dopiero po stwierdzeniu, że odwołanie jest dopuszczalne (odp. wyrok NSA z dnia 27 maja 1998 r., I SA 1927/97 - LEX nr 44511). Podobnie sąd administracyjny, rozpoznając skargę na postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, nie jest uprawniony do oceny legalności decyzji wydanych wcześniej w tym samym postępowaniu administracyjnym, jak również nie może przywrócić stronie terminu do jego wniesienia (odp. wyrok NSA OZ we Wrocławiu z dnia 17 marca 1992 r., SA/Wr 128/92 - ONSA 1992, nr 1, poz. 24). Dodatkowo podkreślić należy, że Sąd Administracyjny czego zdaje się oczekiwał skarżący, nie może wyręczać organów administracji publicznej i wydawać orzeczeń o charakterze decyzji administracyjnej, biorąc pod uwagę racje natury słusznościowej czy też zasady współżycia społecznego, uprawniony jest jedynie do oceny, czy przy wydaniu konkretnego aktu administracyjnego – w niniejszej sprawie postanowienia o stwierdzeniu uchybienia do wniesienia odwołania – nie zostały naruszone określone przepisy prawa. W świetle przedstawionych rozważań Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem, gdyż zarówno argumentacja skargi jak i analiza akt sprawy nie ujawniła wad tego rodzaju, że mogłyby one mieć wpływ na podjęte rozstrzygnięcie. Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) należało oddalić skargę jako niezasadną.