II SA/Op 288/11
PostanowienieWSA w Opolu2011-07-04
Skład orzekający: Sędzia WSA Daria Sachanbińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga dotycząca warunków odbywania kary pozbawienia wolności, w tym osadzenia w przeludnionej celi, oraz odpowiedzi organu na tę skargę, podlega kognicji sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Skarga dotycząca warunków odbywania kary pozbawienia wolności oraz odpowiedzi organu na tę skargę nie podlega kognicji sądu administracyjnego, ponieważ nie dotyczy decyzji, postanowienia ani innego aktu lub czynności, które zgodnie z przepisami mogłyby być przedmiotem kontroli sądu administracyjnego. Właściwość do rozpoznawania tego typu spraw leży po stronie organów Służby Więziennej lub sądów powszechnych (penitencjarnych).Stan faktyczny
R. B. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu na Dyrektora Zakładu Karnego w Kluczborku, zarzucając nieprawidłowości w warunkach odbywania kary pozbawienia wolności, w tym osadzenie w przeludnionej celi. Dyrektor Zakładu Karnego wyjaśnił, że osadzenie w przeludnionej celi miało miejsce w ograniczonym okresie i było uzasadnione. Skarżący zakwestionował odpowiedź organu, twierdząc, że nie odnosi się ona merytorycznie do skargi.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Daria Sachanbińska po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. B. na Dyrektora Zakładu Karnego w Kluczborku w przedmiocie wykonania kary pozbawienia wolności postanawia: odrzucić skargę.
Pismem z dnia 26 kwietnia 2011 r. R. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na Dyrektora Zakładu Karnego w Kluczborku, zgłaszając nieprawidłowości w zakresie warunków odbywania kary pozbawienia wolności, w szczególności osadzenia w przeludnionej celi, co spowodowało naruszenie art. 110 § 2 K.k.w. i art. 4 § 1 i 2 K.k.w.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Zakładu Karnego w Kluczborku wyjaśnił, że w dnu 7 kwietnia 2011 r. udzielił R. B. - na jego wniosek - szczegółowej informacji na temat pobytu skarżącego w Zakładzie Karnym w okresie od października 2009 r. do marca 2010 r., stwierdzając, że jedynie od dnia 9 października 2009 r. do 2 grudnia 2009 r. przebywał on w celi przeludnionej. Jednakże osadzenie skarżącego w tych warunkach było uzasadnione i zgodne z decyzją Dyrektora Zakładu Karnego na podstawie art. 248 § 1 K.k.w. Powyższe okoliczności, zdaniem organu, przemawiają za uznaniem skargi za nieuzasadnioną.
W kolejnym w piśmie z dnia 20 czerwca 2011 r. skarżący zakwestionował odpowiedź organu na skargę twierdząc, że jest ona niezgodna z prawem, bowiem Dyrektor Zakładu Karnego "nie odnosi się merytorycznie do skargi".
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skargę należało odrzucić.
Na wstępie należy podnieść, że Sąd z urzędu bada w pierwszej kolejności dopuszczalność skargi, ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. Stosownie do pkt 1 wskazanej regulacji, przesłankę taką stanowi niewłaściwość sądu. W pierwszym rzędzie Sąd zatem badał, czy ze względu na przedmiot zaskarżenia skarga może zostać rozpoznana merytorycznie, czy też kwestionowane w niej akty lub czynności takiej kontroli sądowej nie podlegają. Zgodnie z art. 3 § 2 P.p.s.a., sąd orzeka w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 P.p.s.a.).
W pojęciu sprawy sądowoadministracyjnej mieści się kontrola działalności administracji publicznej, w zakresie wyznaczonym w art. 3 P.p.s.a., a także inne kwestie rozpoznawane w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów P.p.s.a., jak wymienione w art. 4 spory o właściwość lub kompetencyjne, a także przekazane z mocy ustaw odrębnych. Oznacza to, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania spraw, które nie zostały wymienione w przytoczonych regulacjach.
Zasada ta znajduje zastosowanie również w rozpoznawanej sprawie. Jak wynika z treści skargi, skarżący wskazuje na nieprawidłowości dotyczące warunków odbywania przez niego kary pozbawienia wolności. Natomiast, w piśmie procesowym z dnia 20 czerwca 2011 r., R. B. podnosi zarzut niezgodności z prawem udzielonej przez Dyrektora Zakładu Karnego w Kluczborku odpowiedzi na skargę z uwagi na brak merytorycznego odniesienia się do skargi. Skarżący nie wskazuje zatem decyzji, postanowienia lub innego aktu lub czynności, które organy administracji publicznej wydały lub dokonały, a które zgodnie z obowiązującymi przepisami mogłyby być przedmiotem skargi przed sądem administracyjnym. W tym miejscu dodać należy, że prawa i obowiązki osadzonych zostały uregulowane w ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. Nr 90, poz. 557 ze zm.), dalej zwanej K.k.w., a konkretnie w Oddziale 4 pn. "Prawa i obowiązki skazanego", zawarte w rozdziale X tego kodeksu, zatytułowanym: "Kara pozbawienia wolności". Nie mogą one być jednak przedmiotem oceny przez sąd administracyjny, bowiem nadzór nad wykonywaniem kary pozbawienia wolności wykonują określone w powołanej wyżej ustawie organy. Są wśród nich nie tylko organy Służby Więziennej, ale też sąd powszechny, w szczególności sąd penitencjarny lub sędzia penitencjarny, należący do organów postępowania wykonawczego w myśl art. 2 K.k.w. Natomiast, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobów załatwiania wniosków, skarg i próśb osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych (Dz. U. Nr 151, poz. 1467), skargi dotyczące działalności jednostek organizacyjnych oraz postępowania funkcjonariusza Służby Więziennej, zwanego dalej "funkcjonariuszem" i pracownika Służby Więziennej, zwanego dalej "pracownikiem" załatwiają odpowiednio - w zależności od treści skargi i zarzutów w niej podniesionych - Kierownik jednostki organizacyjnej Służby Więziennej, Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej, Dyrektor Generalny Służby Więziennej i Minister Sprawiedliwości.
W tym stanie rzeczy skargę należało odrzucić, na podstawie wskazanego wyżej art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., zgodnie z którym sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło