II SA/Op 288/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Sachanbińska po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. K. na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia 31 marca 2016 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na rozbiórkę postanawia odrzucić skargę. Skarżący R. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia 31 marca 2016 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Starosty Brzeskiego nr [...] z dnia 22 grudnia 2015 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą M. R. pozwolenia na rozbiórkę budynku mieszkalnego i dwóch budynków gospodarczych zlokalizowanych w miejscowości [...] na działce nr a. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II tut. Sądu z dnia 9 czerwca 2016 r., wezwano skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie trzech odpisów skargi poświadczonych za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanych oraz do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł. Wezwania zawierały pouczenie, że niezastosowanie się do nich w terminie 7 dni od dnia otrzymania spowoduje odrzucenie skargi. Powyższe wezwania przesłano skarżącemu, w jednej przesyłce, na podany w skardze adres, tj. [...][...], ul. [...]. W dniu 5 lipca 2016 r. przesyłka została zwrócona z adnotacją, że była dwukrotnie awizowana, za pierwszym razem w dniu 17 czerwca 2016 r., za drugim - w dniu 27 czerwca 2016 r., a zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w placówce pocztowej pozostawiono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata (k. 20 akt sądowych). W dniu 1 lipca 2016 r. na elektroniczną skrzynkę pocztową Wydziału Informacji Sądowej tut. Sądu wpłynął email z tego samego dnia, w którym skarżący poinformował, że obecnie nie może odebrać korespondencji z Sądu, gdyż od 15 czerwca 2016 r. przebywa w Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej Szpital Specjalistyczny [...] w [...]. Przewidywany okres pobytu wynosi około 6 tygodni, tj. skarżący będzie przebywał na leczeniu do około 28 lipca 2016 r. Jednocześnie R. K. poinformował, że w Placówce Pocztowej - [...] nr [...] przy ul. [...] przedmiotowa przesyłka nie została wydana jego żonie na podstawie awiza zostawionego przez listonosza w skrzynce. Ponadto wniósł o ponowne przesłanie przedmiotowych przesyłek we wskazanym okresie - przewidywanym terminie opuszczenia szpitala. Skarżący do dnia wydania niniejszego postanowienia nie przesłał odpisów skargi, ani nie uiścił wymaganego wpisu od skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Na wstępie odnotować trzeba, że w pierwszej kolejności Sąd bada z urzędu dopuszczalność skargi, ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, jakie zostały wymienione enumeratywnie w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a. Przesłankami tymi są: niewłaściwość sądu (pkt 1), niezachowanie terminu (pkt 2), nieuzupełnienie braków formalnych skargi (pkt 3), zawisłość sprawy (pkt 4), brak zdolności sądowej lub procesowej (pkt 5), brak naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia (pkt 5a) oraz niedopuszczalność z innych przyczyn (pkt 6). Odnośnie braków formalnych skargi wyjaśnić należy, że w myśl art. 57 § 1 P.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a zatem w myśl art. 47 § 1 w związku z art. 57 § 1 P.p.s.a. do skargi należy dołączyć jej odpisy dla doręczenia ich pozostałym stronom postępowania. W tym miejscu celowe jest wskazanie, że zgodnie z art. 32 P.p.s.a., w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. W myśl natomiast art. 33 § 1 P.p.s.a., osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony. Jednocześnie niezbędne staje się wskazanie, że do pisma strony, a więc także do skargi, należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom (art. 47 § 1 P.p.s.a.), a niespełnienie tego wymogu skutkuje niemożnością nadania skardze prawidłowego biegu. Potwierdza to uchwała siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 13/13 (dostępna na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). w której stwierdzono, że "Niedołączenie przez skarżącego wymaganej liczby odpisów skargi i odpisów załączników, zgodnie z art. 47 § 1 P.p.s.a., jest brakiem formalnym skargi, o którym mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 57 § 1 P.p.s.a., uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd." Jak podano już wcześniej, do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom przez sąd, zgodnie z art. 47 § 1 P.p.s.a. Wymóg w tym zakresie realizuje zasadę oficjalności postępowania oraz zasadę prawa do sądu. Ponadto daje gwarancję czynnego udziału w postępowaniu uczestnikom postępowania poprzez możliwość poznania stanowiska strony przeciwnej. Tak więc sąd administracyjny ma obowiązek zapewnienia doręczenia organowi i uczestnikom postępowania odpisu skargi, odpisów dołączonych do niej dowodów, natomiast stronie skarżącej - odpowiedzi na skargę organu oraz ewentualnej odpowiedzi na skargę uczestników postępowania. Przy czym zauważyć należy, że istotą odpisu jest odwzorowanie w dowolnej technice pełnej treści składanego pisma. Bez względu na to, czy jest to fotokopia lub wydruk komputerowy, czy też osobno sporządzony dokument, zawsze niezbędne jest poświadczenie jego zgodności z oryginałem. Za takim poglądem przemawia treść art. 47 § 2 P.p.s.a., który wskazując przykładowe odpisy pisma (fotokopie i wydruki poczty elektronicznej) wymaga ich uwierzytelnienia. Jednocześnie podkreślić trzeba, że uwierzytelnić pismo może strona, która jest jego autorem lub jej przedstawiciel ustawowy albo pełnomocnik. Tym samym, Sąd nie posiada kompetencji do wykonywania uwierzytelnionych odpisów skargi. Brak odpisów pism uznaje się zarazem za brak formalny podlegający usunięciu (tak: B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, 4 wydanie, Wolters Kluwer Polska Sp. z o.o., Warszawa 2011 r., s. 170). Dodać można, że uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego posiada tzw. ogólną moc wiążącą, wynikającą z art. 269 § 1 P.p.s.a., który nie pozwala żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć innej sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale powiększonego składu NSA. Według bowiem tego przepisu, jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby albo w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. Nie ulega zatem wątpliwości, że jeśli decyzję adresowaną do kilku osób zaskarża do sądu administracyjnego tylko część z nich, to pozostałym przysługuje status uczestników postępowania. W tej sytuacji konieczne jest przedłożenie przez skarżących takiej liczby odpisów skargi, która pozwala na doręczenie ich także tym osobom. Z kolei zgodnie z art. 49 § 1 P.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Niewykonanie takiego wezwania skutkuje wydaniem przez przewodniczącego zarządzenia o pozostawieniu pisma bez rozpoznania, co następuje na podstawie art. 49 § 2 zd. 1 P.p.s.a., a jeżeli pismem tym jest skarga, to zastosowanie ma art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a., zgodnie z którym sąd odrzuca skargę, której braków formalnych nie uzupełniono w terminie. Obok wskazanych przesłanek dopuszczalności skargi, warunkiem skutecznego wniesienia jej do sądu administracyjnego, jako pisma procesowego, jest również - stosownie do treści art. 230 P.p.s.a. - uiszczenie od niej wpisu. Zgodnie z tą regulacją, od pism wszczynających postępowanie, do jakich należy skarga, pobiera się wpis stały, który w myśl § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221 poz. 2193, z późn. zm.), wynosi w niniejszej sprawie 500 zł. Nieuiszczenie wpisu skutkuje wezwaniem przez Sąd do jego dokonania w wyznaczonym terminie, pod rygorem odrzucenia skargi, na podstawie art. 220 § 3 P.p.s.a., według którego sąd odrzuca skargę, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis. W przedmiotowej sprawie Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia braku formalnego skargi przez nadesłanie trzech odpisów skargi oraz do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi i do uiszczenia wpisu sądowego od skargi należało uznać za skutecznie doręczone, w trybie art. 73 P.p.s.a. Zgodnie z art. 65 § 1 P.p.s.a, sąd dokonuje doręczeń przez operatora pocztowego, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione przez sąd osoby lub organy. Stosownie zaś do art. 73 § 1 P.p.s.a., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72 P.p.s.a., pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (§ 2 art. 73 P.p.s.a.). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (§ 3 art. 73 P.p.s.a). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 (§ 4 art. 73 P.p.s.a.). Ustawodawca wprowadził zatem tzw. fikcję doręczenia, polegającą na uznaniu, że pismo uważa się za doręczone po upływie czternastu dni od dnia złożenia pisma w placówce pocztowej, po uprzednim dokonaniu dwukrotnego zawiadomienia (pozostawienia tzw. awizo). Sąd ustalił, że w niniejszej sprawie doręczenia dokonano pod adres wskazany przez skarżącego, z zachowaniem wymogów wynikających z cyt. wyżej przepisu art. 73 P.p.s.a., w tym po dwukrotnym awizowaniu przesyłki (17 i 27 czerwca 2016 r.). Zwrot przesyłki nastąpił w dniu 5 lipca 2016 r., po uprzednim jej złożeniu w placówce pocztowej na okres czternastu dni. Wobec powyższego Sąd przyjął, że przesyłka zawierająca wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi i do opłacenia wpisu została skutecznie doręczona w dniu 1 lipca 2016 r. Siedmiodniowy termin do uzupełnienia braków formalnych skargi i do uiszczenia wpisu rozpoczął zatem bieg w dniu 2 lipca 2016 r. i upłynął z dniem 8 lipca 2016 r. (piątek). Z akt sprawy wynika, że skarżący nie uzupełnił w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi, ani też nie uiścił wymaganego wpisu, stąd skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 oraz art. 220 § 3 P.p.s.a. Końcowo wyjaśnienia wymaga, że okoliczności wskazane przez skarżącego w przesłanym drogą elektroniczną wniosku o ponowne doręczenie przesyłek sądowych, mogłyby być rozważane w wypadku złożenia przez skarżącego wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi i do uiszczenia wpisu do skargi, zgodnie z przepisami art. 85-87 P.p.s.a. Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują bowiem instytucji powtórnego doręczenia awizowanych przesyłek. Wręcz przeciwnie, nakazują uznać je za skutecznie doręczone.