II SA/Op 291/13

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Anna Misiak po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi L. C. na decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 10 maja 2013 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania określonych robót budowlanych na skutek wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy postanawia: 1. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżącego adwokata. L. C., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 10 maja 2013 r., nr [...], znak [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania określonych robót budowlanych. L. C. wraz ze skargą złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Zwracając się z prośbą o ustanowienie adwokata, skarżący podała, że chce, aby był nim konkretny adwokat, którego wymienił z imienia i nazwiska. We wniosku podniósł, iż znajduje się w trudnej sytuacji majątkowej i oświadczył, iż pozostaje w gospodarstwie domowym jedynie z żoną, ich łączny dochód miesięczny z tytułu emerytur wynosi brutto 2591 zł; posiadają majątek w postaci domu o powierzchni 68 m². Skarżący nie wykazał innego majątku należącego do niego lub jego małżonki, ani innych źródeł dochodu. Do wniosku skarżący załączył odcinki emerytur, swój i żony naliczone od marca 2013 r. Kwoty emerytur na nich podane pokrywają się z kwotami wskazanymi przez skarżącego w formularzu wniosku i netto dają one kwotę 2184,99 zł (emerytura skarżącego 1701,58 zł, emerytura jego żony 483,41 zł). Skarżący wskazał w uzasadnieniu wniosku, że musi wraz z żoną ponieść: koszty leczenia i leków na poziomie około 800 zł miesięcznie, koszty opału 2200 zł na rok. Ponadto wykazał, że ponosi co miesiąc następujące wydatki: 9,75 zł podatek o nieruchomości, prąd 55,85 zł, śmieci 15,98 zł, telefon 26,42 zł, gaz 51,40 zł, woda 52,40 zł, co daje razem 211,83 zł. Na dowód ich ponoszenia załączył kopie rachunków. Na życie zostaje im zatem około 990 zł m na miesiąc. Skarżący i jego żona są osobami schorowanymi, skarżący ma wszczepiony rozrusznik serca, przeszedł operację usunięcia prostaty z powodu nowotworu, często dojeżdża do specjalistów w [...], ma III grupę inwalidzką. Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270z późn. zm.) – zwanej dalej P.p.s.a., zważono, co następuje: Zgodnie z art. 245 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane: - w zakresie całkowitym, obejmującym ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego oraz zwolnienie od kosztów sądowych, które stosownie do art. 211 P.p.s.a. obejmują opłaty sądowe (jakimi na zasadzie art. 212 § 1 w związku z art. 234 § 2 P.p.s.a. są wpis i opłata kancelaryjna) i zwrot wydatków lub w zakresie częściowym, obejmującym tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, przy czym częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej kwoty pieniężnej. Ustawodawca w art. 246 § 1 P.p.s.a., określił przesłanki udzielenia prawa pomocy osobie fizycznej, stanowiąc, że przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, następuje wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Sytuacja skarżącego wynikająca ze złożonego oświadczenia, które przyjęto za wiarygodne, uzasadnia przyjęcie, że nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny, a zatem spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Za poglądem takim przemawiają, oprócz analizy złożonego we wniosku oświadczenia, także przedłożone przez L. C. kserokopie dokumentów. Wynika z nich, że jego rodzina ponosi w miesiącu średnio ok. 395,13 zł wydatków związanych z opłatami na utrzymanie miejsca zamieszkania (w tym uśrednione miesięcznie koszty opału) i ok. 800 zł z tytułu kosztów leczenia. Na pozostałe wydatki skarżącemu i jego żonie pozostaje więc miesięcznie kwota ok. 989,86 zł, na jedną osobę 494,93 zł. Dochód ten pozostający na pokrycie kosztów żywności, środków czystości, czy ubrań – wskazuje, że po ich poniesieniu, nie wystarczy skarżącemu na opłacenie kosztów wynagrodzenia adwokata czy też innych kosztów sądowych. Zasadne zatem jest udzielenie skarżącemu prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych i przyznanie adwokata z urzędu. W tym miejscu wyjaśnienia wymaga kwestia wyznaczenia przez Sąd konkretnego adwokata z urzędu, wskazanego z imienia i nazwiska, o co zwrócił się skarżący. Należy wyjaśnić, że tut. Sąd nie ma takiej możliwości. Z treści art. 253 P.p.s.a., wynika, że kompetencja sądu ogranicza się jedynie, oprócz samego przyznania prawa pomocy w postaci ustanowienia adwokata, do zwrócenia się do rady adwokackiej. Następnie to organ samorządu korporacyjnego wyznacza, w zgodzie z właściwymi dla niego regułami, określoną osobę do reprezentowania strony skarżącej. Żaden przepis P.p.s.a., nie uprawnia sądu administracyjnego do ingerowania w powyższe czynności (por. postanowienie Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 14 września 2011 r., sygn. akt I OZ 662/11, dostępne System Informacji Prawnej Lex nr 898917). Natomiast nowela z dnia 17 grudnia 2009 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw pozostaje przy tradycyjnym schemacie, według, którego o ustanowieniu adwokata lub radcy prawnego rozstrzyga sąd, a osobę konkretnego adwokata lub radcy prawnego wskazuje właściwy organ samorządu adwokackiego lub radcowskiego. W art. 117 z indeksem górnym 3 § 3 Kodeksu postępowania cywilnego, ustawodawca określił, że jeżeli strona we wniosku wskazała adwokata lub radcę prawnego, właściwa rada adwokacka lub rada okręgowej izby radców prawnych, w miarę możliwości i w porozumieniu ze wskazanym adwokatem lub radcą prawnym, wyznaczy adwokata lub radcę prawnego wskazanego przez stronę. Przepis ten ma jednak jedynie charakter postulatywny (patrz. Tomasz Demendecki, Komentarz zaktualizowany do art. 117 z indeksem górnym 3 Kodeksu postępowania cywilnego, stan prawny na 20 listopada 2012 r., dostępny System Informacji Prawnej Lex). Nie wkracza on zatem w sferę samorządności zawodowej adwokatów, czy radców prawnych, zagwarantowaną im, jako przedstawicielom zawodów zaufania publicznego, w art. 17 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej. Wskazanie zatem konkretnego pełnomocnika następuje na podstawie odrębnych i niezależnych od Sądu decyzji samorządu zawodowego (por. postanowienie Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Łodzi z dnia 25 kwietnia 2012 r., sygn. akt I SA/Łd 155/12, dostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych https://cbois.nsa.gov.pl). Mając jednak na uwadze przedstawione poglądy wraz z niniejszym postanowieniem zostanie przesłane do właściwej rady adwokackiej, pismo skarżącego datowane na 26 maja 2013 r., w którym podaje on dane imienne i adresowe adwokata, którego chciałby mieć wyznaczonego na pełnomocnika z urzędu. Wobec powyższego, na podstawie art. 258 § 1 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.