II SA/Op 292/18
WyrokWSA w Opolu2018-09-27
Skład orzekający: Jerzy Krupiński, Krzysztof Bogusz, Ewa Janowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ponowna negatywna ocena projektu złożonego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Opolskiego, dokonana przez Opolskie Centrum Rozwoju Gospodarki, była zgodna z prawem, w szczególności w zakresie oceny kryterium "innowacyjność produktów/usług/technologii będących rezultatem projektu"?Ratio decidendi
Sąd uznał, że ponowna negatywna ocena projektu złożonego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Opolskiego przez Opolskie Centrum Rozwoju Gospodarki była zgodna z prawem. Ocena ekspertów, która stanowiła podstawę decyzji organu, była logiczna, przekonująca i zgodna z kryteriami określonymi w regulaminie konkursu. Wnioskodawca nie wykazał, że planowane rozwiązania technologiczne były innowacyjne w skali kraju lub świata, a jedynie w skali przedsiębiorstwa, co nie kwalifikowało projektu do przyznania punktów w ramach kryterium "innowacyjność".Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o dofinansowanie projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Opolskiego. Projekt został negatywnie oceniony na etapie oceny merytorycznej z powodu niskiej liczby punktów, w tym 0 punktów za kryterium innowacyjności. Po wniesieniu protestu i ponownej ocenie, projekt ponownie otrzymał negatywną ocenę. Skarżący wniósł skargę do sądu administracyjnego, zarzucając wadliwość oceny projektu i naruszenie przepisów prawa.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Krupiński Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz (spr.) Sędzia WSA Ewa Janowska Protokolant St. inspektor sądowy Grażyna Jankowska-Stykała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2018 r. sprawy ze skargi Z. L. na informację Opolskiego Centrum Rozwoju Gospodarki z dnia 18 czerwca 2018 r., nr [...], w przedmiocie dofinansowania projektu złożonego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Opolskiego na lata 2014-2020 oddala skargę.
Przedmiotem skargi wniesionej przez Z. L. (dalej zwanego też "skarżącym") jest informacja z dnia 18 czerwca 2018 r., nr [...], o ponownej negatywnej ocenie projektu nr [...], złożonego przez skarżącego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Opolskiego (dalej w skrócie: RPO WO) na lata 2014-2020.
Wydanie zaskarżonego aktu poprzedziło postępowanie o następującym przebiegu:
W dniu 11 września 2017 r. skarżący, prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą A w [...], złożył w Opolskim Centrum Rozwoju Gospodarki (zwane dalej w skrócie: OCRG lub organem) - Instytucji Organizującej Konkurs (IOK) wniosek o dofinansowanie projektu pn. "Inwestycja w rozwój firmy A w celu zwiększenia skali działalności" w ramach lI naboru wniosków do RPO WO na lata 2014-2020, nr Osi priorytetowej II "Konkurencyjna gospodarka", nr działania 2.1 "Nowe produkty i usługi w MSP", nr poddziałania 2.1.3. "Nowe produkty i usługi w MSP na obszarach przygranicznych".
Po dokonaniu - na wezwanie organu - dwóch korekt wniosku oraz złożeniu wyjaśnień przez wnioskodawcę, pismem z dnia 5 stycznia 2018 r., nr [...], OCRG poinformowało skarżącego, że zgodnie z art. 53 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2017 r. poz. 1460, z późn. zm.), zwanej dalej ustawą, projekt został negatywnie oceniony na etapie oceny merytorycznej. OCRG wyjaśniło, że projekt otrzymał 16 na 35 punktów możliwych do uzyskania (bez uwzględnienia kryteriów dodatkowych, co dało wynik 45,71%). Otrzymana suma punktów nie jest wystarczająca do przyznania dofinansowania, ponieważ projekt nie uzyskał co najmniej 50% maksymalnej (podstawowej) liczby punktów. Organ wskazał również, że kryterium, które zadecydowało o niskiej ocenie projektu, a w rezultacie spowodowało jego odrzucenie to m.in. "Innowacyjność produktów/usług/technologii będących rezultatem projektu" (uzyskano 0 punktów na możliwych 8 pkt). Końcowo organ podał, że szczegółowe uzasadnienie oceny projektu znajduje się w kartach sprawdzających kryteria merytoryczne, które stanowią załącznik do pisma.
Od powyższej oceny skarżący wniósł protest, w którym zakwestionował kryterium nr 6 pn. "Innowacyjność produktów/usług/technologii będących rezultatem projektu". Skarżący nie zgodził się z przedstawionymi przez organ zarzutami oraz ich uzasadnieniem. W tym zakresie argumentował, że eksperci kwestionujący innowacyjność procesową cytują normatywy, nie precyzując dlaczego kryterium nie zostało spełnione. Ponadto eksperci nie przedstawili jednoznacznej analizy patentowej i nie wykazali, że na rynku jest już takie rozwiązanie technologiczne, jakie planuje zrealizować wnioskodawca. Eksperci nie uwzględnili też w ramach przeprowadzonej oceny przedłożonej przez wnioskodawcę "Opinii o innowacyjności z dnia 6 września 2017 r.", dalej w skrócie opinią sporządzoną przez jednostkę naukową. Natomiast z opinii tej wynika, że zaimplementowany system zarządzania będzie wspierał funkcjonowanie linii technologicznej oraz m.in. innowacyjne, automatyczne urządzenie przeznaczone do konfekcjonowania produktów pastowanych oraz automatyczną linię technologiczną do zakręcania butelek. Poza tym wdrożenie w firmie A linii technologicznej z zastosowaniem urządzeń dedykowanych, będzie niewątpliwie rozwiązaniem innowacyjnym w skali nie tylko przedsiębiorstwa, ale również kraju/Europy/świata. Implementacja procesu produkcji w powyższej formie wprowadzi firmę na wyższy poziom produkcji. Ponadto wdrożenie innowacyjnych rozwiązań umożliwi współpracę z najlepszymi specjalistami w zakresie produkcji branżowej na rynkach światowych oraz pozyskanie wysoko wykwalifikowanych pracowników do obsługi linii technologicznej. Z kolei powielanie zamierzonego procesu technologicznego produkcji nie jest możliwe na ogólnie dostępnych urządzeniach na rynku.
OCRG w piśmie z dnia 5 marca 2018 r., nr [...], podtrzymało stanowisko w sprawie podjętego rozstrzygnięcia i skierowało protest wraz z otrzymaną od skarżącego dokumentacją do Zarządu Województwa Opolskiego jako Instytucji Zarządzającej, dalej też "IZ". W uzasadnieniu OCRG podniosło, że niewątpliwie w ramach przedłożonego projektu zachodzą innowacje procesowe, ponieważ w wyniku realizacji projektu wdrożone zostaną rozwiązania prowadzące do automatyzacji procesu produkcyjnego w zakresie produktów pastowatych. Nie należy jednakże utożsamiać faktu wystąpienia w projekcie innowacji z ich skalą, która znajduje przełożenie w ilości uzyskanych punktów w ramach spornego kryterium. Zdaniem OCRG, sposób zastosowania nowoczesnych i innowacyjnych maszyn, które są już wykorzystywane zarówno w kraju, jak i na świecie, w nowej - dla przedsiębiorstwa - konfiguracji nie spełnia przesłanek do uznania skali innowacyjności innej niż na poziomie firmy.
W dniu 20 marca 2018 r. do IZ wpłynął kolejny protest skarżącego, o tożsamej treści, jak protest opisany wyżej.
Rozstrzygnięciem z dnia 17 kwietnia 2018 r., nr [...], Zarząd Województwa Opolskiego - na podstawie art. 57 i art. 58 ustawy, rozpatrzyła pozytywnie protest skarżącego w zakresie zakwestionowanego kryterium merytorycznego szczegółowego (punktowanego) nr 6 pn. "Innowacyjność produktów/usług/technologii będących rezultatem projektu". Uzasadniając swoje stanowisko IZ przedstawiła przebieg postępowania w sprawie i stwierdziła, że w wyniku analizy dokumentacji wniosku, przepisów ustawy oraz zapisów Szczegółowego opisu osi priorytetowych RPO WO 2014-2020, zakres: Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego (przyjętego uchwałą Zarządu Województwa Opolskiego nr [...] z dnia 19 marca 2015 r., wersja nr [...], czerwiec 2017 r.), zwanego dalej "SZOOP", Regulaminu Konkursu RPO WO na lata 2014-2020, Oś priorytetowa II "Konkurencyjna gospodarka", Poddziałania 2.1.3. "Nowe produkty i usługi w MSP na obszarach przygranicznych" (wersja nr 1 - lipiec 2017 r.) wraz z załącznikami, zwany dalej Regulaminem konkursu, Regulaminu Pracy Komisji Oceny Projektów oceniającej projekty w ramach EFRR RPO WO 2014-2020, wersja nr 8 (przyjętego uchwałą Zarządu Województwa Opolskiego nr [...] z dnia 19 marca 2015 r., z późn. zm.), zwanego dalej Regulaminem Pracy Komisji, ocena wniosku o dofinansowanie została przeprowadzona nieprawidłowo. Dalej IZ omówiła III etap konkursu, tj. ocenę merytoryczną, wskazując na stosowne postanowienia Regulaminu konkursu w tym zakresie oraz opisała tryb pracy komisji oceny projektów. Następnie IZ wskazała, że obaj oceniający projekt nie przyznali punktu w zakresie ww. kryterium nr 6. IZ dokonała również analizy treści stanowisk poszczególnych oceniających, a także uwag kierowanych do wnioskodawcy, stanowiska skarżącego zawartego we wniosku oraz jego korektach, przedłożonej "Opinii" oraz zarzutów zawartych w proteście w kontekście zapisów Regulaminu konkursu. Dalej IZ stwierdziła, że w Opinii o innowacyjności (złożona w dniu 19 października 2017 r.), wskazano, iż zaimplementowany innowacyjny system zarządzania będzie wspierał funkcjonowanie linii technologicznej oraz innowacyjne automatyczne urządzenie, przeznaczone do konfekcjonowania produktów pastowatych, a także czym to urządzenie będzie się charakteryzowało. Szczegółowo opisano, w jakie urządzenia będzie wyposażona linia produkcyjna. W opinii była także informacja o wdrożeniu innowacyjnej automatycznej linii technologicznej do zakręcania butelek. Zdaniem IZ, skierowana do wnioskodawcy uwaga, że informacje zawarte w "Opinii" nie są wystarczające do uznania innowacyjności projektu była zbyt ogólna i nie precyzowała dokładnie, jakie dodatkowe dane powinna zawierać taka opinia, aby udowadniała spełnienie kryterium. Ponadto oceniający już na tym etapie mieli częściową wiedzę, jaki proces technologiczny wdraża skarżący, zatem mogli poprosić o szczegółowe informacje w tym zakresie. W ocenie IZ, nie można wykluczyć, że planowane do wdrożenia rozwiązania prowadzące do automatyzacji procesu technologicznego są innowacyjne, skoro potwierdza to przedstawiciel jednostki naukowej. Natomiast w listach sprawdzających nie odniesiono się do tego uzasadnienia. IZ nie zgodziła się również, że stanowiskiem oceniających, że "Opinia" innowacyjności zawiera bardzo ogólnikowe zapisy potwierdzające poprawę funkcjonalności firmy, ponieważ szeroko precyzuje ona zakres linii technologicznej planowanej do wdrożenia, a to wymagało przedstawienia szerszej argumentacji, tj. wskazania co zdaniem oceniającego nie świadczy o innowacyjności. IZ stwierdziła również, że oceniający nie poparli swojej tezy, iż zaplanowana do wdrożenia innowacja procesowa nie spełnia przesłanek określonych dla definicji innowacji, zawartej w Podręczniku Oslo Manual. Oceniający wskazali jedynie, że wnioskodawca nie uzasadnił, aby zmodernizowany proces produkcyjny był istotnie ulepszony. Ocena ta, zdaniem IZ, nie jest zatem rzetelna, ponieważ nie przedstawia konkretnych argumentów w stosunku do informacji zawartych w "Opinii". Końcowo IZ stwierdziła, że w przedmiotowym projekcie należało ocenić, czy w pełni zautomatyzowane wkomponowanie urządzeń do konfekcjonowania produktów pastowatych i zakręcania butelek w linię technologiczną stanowi rozwiązanie innowacyjne.
Pismem z dnia 18 czerwca 2018 r., nr [...], OCRG poinformowało wnioskodawcę, na podstawie art. 53 ust. 2 pkt 1 ustawy, że projekt został ponownie negatywnie oceniony na etapie oceny merytorycznej. Organ wskazał, że projekt otrzymał 0 pkt w ramach kryterium merytorycznego szczegółowego (punktowanego) nr 6 pn. "Innowacyjność produktów/usług/technologii będących rezultatem projektu". W związku z powyższym suma punktów otrzymanych przez skarżącego (16 na 35 punktów możliwych do uzyskania - bez uwzględnienia kryteriów dodatkowych - 45,71%) jest nadal niewystarczająca do przyznania dofinansowania, ponieważ projekt nie uzyskał co najmniej 50% maksymalnej (podstawowej) liczby punktów. Organ wyjaśnił również, że szczegółowe uzasadnienie oceny projektu w ramach spornego kryterium znajduje się w kartach sprawdzających kryteria merytoryczne, które stanowią załącznik do pisma.
W skardze na powyższe rozstrzygnięcie, Z. L. zarzucił naruszenie art. 37 i art. 58 ust. 3 i ust. 4 pkt 2 ustawy poprzez przeprowadzenie przez OCRG ponownej oceny wniosku w sposób wadliwy i sprzeczny z przepisami ustawy oraz Regulaminem konkursu i uznanie, że projekt nie ma charakteru innowacyjnego w skali co najmniej kraju lub świata. Skarżący podniósł również zarzut naruszenia art. 37 ustawy poprzez niedopełnienie obowiązku ponownej oceny wniosku, bez względu na wniesiony protest, skutkujące niesłusznym ponownym uznaniem braku innowacyjności wniosku. Na podstawie tych zarzutów skarżący wniósł o stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, a następnie przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania sądowego.
W motywach skargi skarżący dowodził, że ocena projektu została dokonana w sposób nieprzejrzysty, nierzetelny i stronniczy. Organ nie uwzględnił bowiem "Opinii", która potwierdza, że wdrożenie innowacji procesowej miało umożliwić firmie zwiększenie możliwości produkcyjnych przy jednoczesnym utrzymaniu efektywności (dokładności) w aspekcie konfekcjonowania produktów, opracowanych zgodnie z know-how firmy. Innowacja miała być realizowana w wyniku implementacji linii technologicznej, w skład której wchodziłyby zintegrowane, modułowe komponenty o parametrach i specyfikacji technicznej, dostosowanej do indywidualnych potrzeb firmy. Skarżący podniósł, że dotychczas w procesie technologicznym dotyczącym produkcji w firmie A, wykorzystywano urządzenia niezautomatyzowane, obsługiwane kompleksowo przez pracowników firmy. Był to proces mało wydajny i nieprecyzyjny zatem nie mógł być on wykorzystywany przy produkcji kontraktowej na większą skalę. Wdrożenie linii technologicznej z zastosowaniem urządzeń dedykowanych, będzie niewątpliwie rozwiązaniem innowacyjnym w skali nie tylko przedsiębiorstwa, ale również kraju, czy świata. Skarżący zarzucił też, że OCRG nie odniosło się do praktycznie do powyższych kwestii. Wątpliwości budzi także, czy dokonano ponownej oceny innowacyjności projektu i czy dokonali jej inni niż poprzednio oceniający. Dalej skarżący, powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne, argumentował, że eksperci mają pomagać stosownym instytucjom w wydaniu rozstrzygnięć, co nie upoważnia organu do zastąpienia uzasadnień swoich aktów prostym odesłaniem do dołączonych kart oceny. Ocena projektu opiera się na swobodnej ocenie, ale nie dowolnej, gdyż jej granice wyznaczają zasady: równego dostępu i przejrzystości reguł oceny. Wynik takiej oceny powinien zawierać uzasadnienie, ze szczególnym wyjaśnieniem okoliczności, które zadecydowały o takim a nie innym rozstrzygnięciu, np. o przyznanej ilości punktów w ramach tej oceny. Tym samym ocena ekspertów nie może zastępować rozstrzygnięcia organu, które powinno zawierać wszechstronne uzasadnienie wyboru.
W odpowiedzi na skargę OCRG, reprezentowane przez pełnomocnika, szczegółowo odniosło się do zarzutów skarżącego i uznało je za niezasadne, wnosząc o oddalenie skargi.
Na rozprawie sądowej pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi oraz podtrzymał argumentację i wnioski przedstawione w odpowiedzi na skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), zwanej dalej P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, która w myśl przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188, z późn. zm.), jest dokonywana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne orzekają ponadto w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują kontrolę sądową, i stosują środki określone w tych przepisach, co wynika z art. 3 § 3 P.p.s.a.
Taką regulację szczególną stanowi przepis art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020, zwanej nadal ustawą. Zgodnie z tym przepisem, w przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia, w tym w przypadku, o którym mowa w art. 66 ust. 2 pkt 1, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do sądu administracyjnego. Odnotowania również wymaga, że ustawa nie określa innego kryterium sprawowania kontroli sądowej niż przewidziane w art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
Przechodząc do merytorycznej kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia, wskazać trzeba, że stosownie do art. 61 ust. 8 ustawy, w wyniku rozpoznania skargi sąd może:
1) uwzględnić skargę, stwierdzając, że:
a) ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 39 ust. 1,
b) pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując sprawę do rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 55 albo art. 39 ust. 1;
2) oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia;
3) umorzyć postępowanie w sprawie, jeżeli jest ono bezprzedmiotowe.
Dokonując kontroli sądowej zaskarżonego rozstrzygnięcia w tak zakreślonych granicach, Sąd nie stwierdził, aby ponowna negatywna ocena projektu przedstawionego przez skarżącego przeprowadzona została przez OCRG w sposób naruszający prawo. Podstawę takiego stwierdzenia stanowią odpowiednie przepisy prawa powszechnie obowiązującego łącznie z postanowieniami systemu realizacji programu i okolicznościami faktycznymi sprawy. Zaznaczyć też należy, że kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się do zbadania, czy dokonana ocena projektu nie narusza powyższych reguł. Oznacza to, że sąd nie jest uprawniony do weryfikacji merytorycznej wniosku (projektu). Omawiana kontrola powinna zmierzać do oceny, czy argumentacja oceniającego nie jest dowolna, czy mieści się w granicach danej sprawy, czy nie jest oderwana od kryteriów wynikających z regulaminu.
Sąd nie jest więc uprawniony do weryfikacji merytorycznej oceny projektu, dokonanej przez oceniających, np. poprzez odmienną ocenę założeń tego projektu i przyznanie określonej liczby punktów ocenianemu projektowi, lecz uprawniony jest do kontroli sporządzonej oceny w kontekście przestrzegania kryteriów tej oceny, takich jak równość, przejrzystość, bezstronność, niezmienność i rzetelność, wywodzonych z przepisów ustawy, a także z punktu kompletności tej oceny oraz jasności przyjętych kryteriów (por. wyrok NSA z dnia 17 grudnia 2013 r., sygn. akt II GSK 2249/13, wszystkie orzeczenia powołane w uzasadnieniu są dostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak trafnie stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 czerwca 2011 r., sygn. akt II GSK 1115/11, rola ekspertów w postępowaniu dotyczącym oceny projektów jest podobna do roli biegłych w postępowaniu sądowym i tak też powinna być traktowana przez sąd administracyjny. Kontrolując ocenę sąd bada, czy jest ona spójna, wyczerpująca, logiczna i czy odpowiada na zasadnicze pytania. Sama treść oceny nie mieści się w granicach kontroli sądu administracyjnego, bowiem to oceniający jest ekspertem w danej dziedzinie.
Stosownie do powyższego odnotować należy, że postępowanie w przedmiotowej sprawie toczyło się w oparciu o przepisy ustawy oraz akty wydane przez Instytucję Zarządzającą, składające się na system realizacji programu operacyjnego, w tym m.in. cyt. wyżej Szczegółowy Opis Osi Priorytetowej, Regulamin konkursu wraz z załącznikami oraz Regulamin Pracy Komisji.
Zdaniem Sądu, dokumenty stanowiące podstawę do przeprowadzonej oceny wniosku złożonego przez skarżącego ustanawiają czytelne zasady, które zachowują wymogi określone w ustawie. W Regulaminie konkursu, stosownie do treści art. 41 ust. 2 ustawy, w sposób wyczerpujący określono m.in. warunki konkursu, kolejne jego etapy, kryteria wyboru projektów wraz z podaniem ich znaczenia. Natomiast w Załączniku nr 1 do Regulaminu konkursu szczegółowo opisano każdy z etapów konkursu z podaniem podejmowanych w tym zakresie czynności.
Z kolei przyjęte kryteria oceny formalnej i merytorycznej zostały w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości przedstawione w Załączniku nr 8 do Regulaminu konkursu. Podkreślenia wymaga, że wszystkie dokumenty składające się na system realizacji programu zostały opublikowane i były dostępne dla wszystkich wnioskodawców w taki sam sposób. Powyższe stanowi niewątpliwie o zachowaniu wymogów określonych w art. 37 ustawy.
Odnosząc się już do okoliczności rozpoznawanej sprawy wskazać trzeba, że skarżący uzyskał ponowną negatywną ocenę projektu z uwagi na nieuzyskanie co najmniej 50% maksymalnej liczby punktów. Projekt skarżącego otrzymał bowiem 16 na 35 punktów możliwych do uzyskania. Natomiast ponowna ocena merytoryczna projektu przeprowadzona została na skutek uwzględnienia przez IZ protestu skarżącego w zakresie kryterium merytorycznego szczegółowego (punktowanego) nr 6 pn. "Innowacyjność produktów/usług/technologii będących rezultatem projektu". W ramach tej oceny OCRG ponownie przyznało projektowi 0 pkt za powyższe kryterium. Organ uznał, że projekt nie spełnia przesłanek do uznania skali innowacyjności, czego potwierdzeniem są wnioski przedstawione w "Listach sprawdzających" przez oceniających, którzy zgodnie stwierdzili, iż przewidziane w projekcie rozwiązania w zakresie procesów technologicznych nie stanowią o jego innowacyjności. Eksperci podnieśli, że urządzenia do konfekcjonowania produktów pastowatych i urządzeń do automatycznego zakręcania butelek, które wnioskodawca zaplanował do zautomatyzowania linii produkcyjnej są dostępne i stosowane na rynku krajowym i światowym oraz znajdują się w ofercie wielu firm (w tym: - http://www.petpoint.eu/pl/produkty/linia-pakujaca/zakrecarki/, - http://www.spolex.com/konfekcjonowanie/dozowaniezamykanie/,
- https://unilogo.com.pl,
- http://www.petpoint.eu,
- http://dozo-pak.com.pl/).
Ponadto stwierdzili, że zastosowanie zautomatyzowanych linii pozwoli na zwiększenie skali działalności oraz na wzrost zasięgu oferty, co potwierdza przedłożona Opinia o innowacyjności, której zapisy wskazują, iż zakup i wdrożenie nowych technologii pozwoli na unowocześnienie parku maszynowego, zwiększenie mocy produkcyjnej dostosowanie działalności firmy do zasad GMP, wzmocnienie konkurencyjności i pozycji rynkowej poprzez zwiększenie sprzedaży na rynku krajowym i zagranicznym. Jednakże dostosowanie do zasad GMP (dobre praktyki produkcji - zestaw standardów stosowanych w produkcji przemysłowej, a zwłaszcza farmaceutycznej) wynika z powszechnie obowiązującego prawa (ujednolicona Dyrektywa kosmetyczna, która weszła w życie w lipcu 2013 r.) i nie stanowi o innowacyjności projektu. Ponadto charakterystyka zawarta w "Opinii" nie potwierdza, że zaplanowana inwestycja zakłada transfer lub zastosowanie nowej technologii dającej w efekcie nowy produkt lub proces.
Zarówno opinia o innowacyjności, jak i zapisy w Biznesplanie wskazują, że w wyniku realizacji projektu zostanie zautomatyzowany, unowocześniony proces produkcyjny poprzez zastosowanie nowoczesnych linii technologicznych, co potwierdzają zapisy dokumentacji aplikacyjnej. Jednakże wprowadzenie tych elementów w żadnym wypadku nie będzie stanowiło o innowacyjności projektu. Zastosowanie nowych urządzeń niewątpliwie wpłynie natomiast na zwiększenie produkcji, co pozwoli na świadczenie usług dla klientów korporacyjnych i wytwarzanie produktu pod marką klienta. Jednakże tego typu usługi dla firm korporacyjnych świadczy wiele firm na rynku krajowym. Nie jest to zatem rozwiązanie/usługa innowacyjna rynku.
Eksperci wskazali również, że w Opinii brak zapisów wskazujących, iż wdrożenie niezależnych od siebie linii technologicznych w firmie przyniesie w efekcie innowacyjny nowy proces, czy nowy produkt w skali świata, jak i kraju. Nie wskazano też działań, rozwiązań które wskazywałyby na modyfikację, ulepszenie procesu. Projekt dotyczy bowiem zakupu urządzeń o określonej specyfikacji technicznej, dostępnych na rynku i wkomponowania ich w linię technologiczną firmy. Biorąc natomiast pod uwagę obecny park maszynowy skarżącego, rozwiązania stosowane w procesie produkcyjnym, zastosowanie opisanych w dokumentacji linii technologicznych stanowić będzie rozwiązanie innowacyjne na poziomie przedsiębiorstwa i pozwoli na osiągniecie założonych w projekcie celów. W odniesieniu do zarzutów skarżącego zawartych, w proteście, że brak jednoznacznej analizy patentowej eksperta nie pozwala na stwierdzenie, iż nie jest to innowacja eksperci zauważyli, że w o braku innowacyjności świadczy to, iż planowane do zakupu linie technologiczne są dostępne na rynku krajowym. Wnioskodawca w żaden sposób nie podważył tego argumentu. Wręcz przeciwnie, w proteście potwierdza, że zaplanowane w ramach projektu urządzenia są dostępne na rynku. Informuje dalej, że najważniejszą rolą jest odpowiednie wkomponowanie ich w linię technologiczną. Natomiast właśnie opisane w opinii o innowacyjności linie technologiczne są dostępne na rynku.
Wnioskodawca w proteście wskazuje, że cały proces technologiczny został opisany w pkt. A.1 Biznes planu natomiast urządzenia planowane do zakupu są jedynie elementami całego procesu produkcyjnego. Przywołany proces produkcyjny skarżący opisuje w następujący sposób: pierwszym krokiem jest przygotowanie surowców. Drugim krokiem jest przygotowanie opakowań do których będzie rozlewana substancja, następnie pakowana w kartonik i pakowana do opakowań zbiorczych. Ostatnia czynność to przeprowadzenie całego procesu produkcji, podczas którego pobierana jest próbka do badań kontrolnych. W przypadku, gdy nie wystąpią nieprawidłowości, produkt zostaje przekazany do sprzedaży. Mając na uwadze posiadany park maszynowy ujęty w pkt. C.4 Biznesplanu eksperci uznali, że wkomponowanie zaplanowanych w ramach projektu linii technologicznych w proces technologiczny spowoduje jego częściowe zautomatyzowanie oraz unowocześnienie, tj. w części dotyczącej napełnienia i zamknięcia opakowania, oraz zakręcania butelek wcześniej nalanych przez dozownik. Efektem będzie zwiększenie mocy produkcyjnych, dostosowanie do przepisów praw, poprawa pozycji konkurencyjnej na rynku. Realizacja projektu prowadzi do zaimplementowania rozwiązania, które charakteryzuje się innowacyjnością jedynie w skali przedsiębiorstwa. Tym samym wnioskodawca nie dowiódł, że realizacja projektu prowadzi do zastosowania innowacji na wskazanym (światowym) poziomie.
Dokonując kontroli prawidłowości stanowiska organu w świetle wyrażonej przez ekspertów oceny należy uwzględnić stosowne postanowienia Regulaminu konkursu. I tak, w załączniku nr 8 do Regulaminu konkursu - Kryteria merytoryczne szczegółowe (punktowane) pkt 6 zawarto definicję kryterium pn. "Innowacyjność produktów/usług/technologii będących rezultatem projektu", wedle której punktacja przyznawana jest w następujący sposób:
- 0 pkt - produkty/usługi/technologie będące rezultatem projektu będą innowacyjne w skali regionu (województwo);
- 2 pkt - produkty/usługi/technologie będące rezultatem projektu będą innowacyjne w skali kraju;
- 4 pkt - produkty/usługi/technologie będące rezultatem projektu będą innowacyjne w skali świata;
W tym kryterium oceniający opiera się na opinii wystawionej przez niezależnego i niezwiązanego z Wnioskodawcą eksperta (naukowca/badacza) z danej dziedziny nauki, potwierdzonej przez przedstawiciela Sektora B+R.
Sektor B+R:
Jednostki naukowe w rozumieniu ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki, które otrzymały co najmniej ocenę B, zgodnie z aktualnym komunikatem Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego, lub jednostki naukowe zagraniczne o równorzędnej ocenie. Wzór opinii stanowi załącznik do Regulaminu Konkursu.
Badając zasadność dokonanej przez organ oceny opisanego kryterium, Sąd uznał, że nie nosi ona cech dowolności, ani też nie jest oderwana od celów i kryteriów określonych w Regulaminie konkursu oraz RPO WO na lata 2014-2020. Stanowisko OCRG wynika z dokonanych przez ekspertów ocen, które zostały logicznie i przekonująco umotywowane.
Analiza treści ocen ekspertów pozwala na stwierdzenie, że wnioskodawca nie wykazał, iż planowane w projekcie rozwiązania technologiczne będą innowacyjne w skali kraju, czy też świata. Przy czym oceniający w sposób szczegółowy odnieśli się do złożonej przez skarżącego dokumentacji, w tym przeanalizowali informacje zawarte w Opinii o innowacyjności projektu oraz wyrazili stanowisko odnośnie do wszystkich istotnych zarzutów protestu.
Na podstawie przeprowadzonej oceny jednomyślnie przyjęli, z podaniem stosownych przykładów, że urządzenia, które wnioskodawca zaplanował do zautomatyzowania linii produkcyjnej są dostępne i stosowane na rynku krajowym i światowym oraz znajdują się w ofercie wielu firm. Ponadto eksperci zgodnie uznali, że wkomponowanie zaplanowanych w ramach projektu linii technologicznych w proces technologiczny spowoduje jego częściowe zautomatyzowanie oraz unowocześnienie, czego efektem będzie zwiększenie mocy produkcyjnych, dostosowanie do przepisów prawa, poprawa pozycji konkurencyjnej na rynku. Realizacja projektu prowadzi jednakże do zaimplementowania rozwiązania, które charakteryzuje się innowacyjnością jedynie w skali przedsiębiorstwa. Tym samym wnioskodawca nie dowiódł, że realizacja projektu prowadzi do zastosowania innowacji na wskazanym (światowym) poziomie.
W kontekście tak jednoznacznych ocen ekspertów nie można uznać, że projekt kwalifikuje się do przyznania punktów w ramach kryterium nr 6. W tym miejscu powtórzyć przyjdzie, że sąd administracyjny nie został wyposażony w kompetencje, aby ocenić i podważyć wiedzę fachową ekspertów dokonujących merytorycznej oceny projektu. Nie ma bowiem wiedzy specjalistycznej, przy czym w postępowaniu przed sądem administracyjnym wyłączono możliwość przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego.
Tym samym sąd administracyjny nie ma kompetencji ani też odpowiednich narzędzi procesowych, aby dokonać merytorycznej oceny projektu, co byłoby równoznaczne z niedozwolonym na gruncie Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (z nielicznymi wyjątkami), zastępowaniem organu w orzekaniu (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 10 stycznia 2018 r., sygn. akt I SA/Ol 644/17).
Dlatego w rozpoznawanej sprawie Sąd stwierdził natomiast, że ocena dokonana przez ekspertów została przeprowadzona zgodnie z opisem kryterium nr 6 zawartym w Regulaminie konkursu oraz że wskazuje ona przejrzyście przyczyny przyznania 0 pkt za "Innowacyjność produktów/usług/technologii będących rezultatem projektu". Poza tym ocena spornego kryterium posiada szczegółowe i wyczerpujące uzasadnienie zapisane na liście sprawdzającej, co stanowi o zachowaniu wymogu określonego w § 11 Regulaminu Pracy Komisji Oceny Projektów - Tryb pracy komisji oceny projektów na etapie oceny merytorycznej.
W konsekwencji powyższych ustaleń Sąd uznał za nieuzasadniony zarzut skarżącego, że organ dokonując ponownej oceny projektu nie był uprawniony do odwołania się do ocen ekspertów dla poparcia swojego stanowiska. Jak wykazano powyżej, ocena ekspertów została przeprowadzona w sposób prawidłowy i rzetelny oraz nie nosi ona cech dowolności. Wynika z niej również w sposób jednoznaczny, dlaczego projekt nie otrzymał punktów w ramach kryterium nr 6.
Tym samym organ mógł oprzeć swoje stanowisko na treści list sprawdzających i nie świadczy to, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, o wadliwości przeprowadzonej przez OCRG ponownej oceny merytorycznej projektu skarżącego.
Dostrzec jeszcze warto, że zgodnie z § 10 - Zespoły oceniające/Członek KOP pkt 7 w przypadku konkursów organizowanych przez Instytucję Pośredniczącą OCRG, IOK określa rolę eksperta w wyborze projektów do dofinansowania. Natomiast rola ta może mieć, obok charakteru oceniającego również charakter wiążący - oznaczający związanie właściwej instytucji lub członków KOP i w konsekwencji uwzględnienie werdyktu eksperta odnośnie do spełnienia albo niespełnienia danego kryterium lub przyznania danej liczby punktów, a także sporządzonym uzasadnieniem powyższej oceny. Ekspert powoływany jest z wykazu kandydatów na ekspertów obejmującego działania/poddziałania/dziedziny wskazane w załączniku nr 8 do niniejszego Regulaminu. Wchodzi w skład KOP i jest członkiem Zespołu/Zespołów oceniającego/ych/Członkiem KOP dokonującym oceny. Podkreślenia również wymaga, że organ w piśmie informującym z dnia 18 czerwca 2018 r. - wbrew zarzutom skargi - wyjaśnił, że projekt w ramach kwestionowanego kryterium otrzymał 0 pkt.
W ocenie Sądu, nie potwierdziły się również zarzuty skarżącego dotyczące dokonania ponownej oceny przez tych samych ekspertów, którzy pierwszy raz ocenili projekt. W tej kwestii zauważyć trzeba, że z akt sprawy wynika, iż pierwotna ocena merytoryczna projektu przeprowadzona została w dniu 14 grudnia 2017 r. przez ekspertów w osobach: D. J.-S. i A. J. Natomiast dokonana w dniu 4 czerwca 2018 r. ponowna ocena merytoryczna projektu została sporządzona przez ekspertów w osobach: I. M. i A. G., które w dniu 27 kwietnia 2018 r. złożyły stosowne oświadczenia o ich poufności i bezstronności. Powyższe oznacza, że w ocenianym postępowaniu konkursowym spełnione zostały wymogi ustawowe określone w art. 60 ustawy, zgodnie z którym w rozpatrywaniu protestu, w weryfikacji, o której mowa w art. 56 ust. 2, a także w ponownej ocenie, o której mowa w art. 58 ust. 3, nie mogą brać udziału osoby, które były zaangażowane w przygotowanie projektu lub jego ocenę.
Zdaniem Sądu, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy brak było zatem podstaw do zakwestionowania ponownej oceny merytorycznej organu w omówionym zakresie. Również zarzuty zawarte w skardze nie podważają tej oceny. Sąd nie stwierdził, aby w sprawie doszło do naruszenia przez OCRG wymogu przejrzystości i rzetelności oceny projektu, ponieważ organ dokonał oceny w sposób zgodny ustalonymi kryteriami oceny projektów oraz przeprowadził postępowanie w sposób odpowiadający prawu. Natomiast stosownie do postanowień Załącznika nr 1 do Regulaminu konkursu, zawartych w pkt 4 Etap III - ocena merytoryczna (obligatoryjna), nieuzyskanie przez projekt 50% maksymalnej liczby punktów możliwej do osiągniecia - co niewątpliwie miało miejsce w niniejszej sprawie - wyklucza projekt z możliwości otrzymania dofinansowania.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 2 ustawy, Sąd oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło