II SA/Op 293/13

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Anna Misiak po rozpoznaniu w dniu 17 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. K. na postanowienie Opolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu z dnia 19 kwietnia 2013 r., nr [...], w przedmiocie opinii w sprawie licencji pracownika ochrony fizycznej wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy: postanawia: 1. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżącego adwokata. W. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na postanowienie Opolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu z dnia 19 kwietnia 2013 r., nr [...], w przedmiocie opinii w sprawie licencji pracownika ochrony fizycznej. W związku ze skargą W. K. został wezwany na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 27 czerwca 2013 r. do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł. W odpowiedzi na wezwanie o wpis, odebrane w dniu 9 lipca 2013 r., skarżący złożył w dniu 15 lipca 2013 r. (data stempla pocztowego), wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika. Uzasadniając wniosek podniósł, iż znajduje się w bardzo trudnej sytuacji materialnej, zdrowotnej i rodzinnej. Nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, bez uszczerbku swojego niezbędnego utrzymania, dysponuje bardzo skromnym dochodem wynoszącym 1600 zł brutto, z czego komornik zajmuje 60 %, a resztę pochłaniają bieżące wydatki. Nie posiada on żadnych oszczędności, nie był w stanie przygotować się na opłatę i koszty sądowe, nie stać go też na adwokata. Ma zadłużenie alimentacyjne wraz z odsetkami, korzysta z pomocy OPS. Podniósł, że konflikt z byłą żoną, spowodował pozbawienie go wszystkiego co miał, rodziny, majątku, rzeczy osobistych, dokumentów, został wymeldowany z mieszkania w którym mieszkał, znalazł się bez środków do życia. Brak zameldowania spowodował, że nikt nie chciał go zatrudnić, stan ten trwał ponad 10 lat, przez co powstały zadłużenia alimentacyjne, wynoszą one wraz z odsetkami około 500 tys. zł. Skarżący podał, że jego dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę wynosi 1600 zł brutto miesięcznie, W związku z tym zgodnie z art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania., poprzez złożenie wyjaśnień i dokumentów, tj. - przedłożenia wyciągów z posiadanych przez niego rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z ostatnich 2 miesięcy, tj. za czerwiec i lipiec 2013 r., - zaświadczenia o aktualnej wysokości jego zarobków (nie musiał go przesyłać, jeśli wysokość wynagrodzenia potwierdzą nadesłane wydruki z rachunków bankowych), - dokumentu potwierdzającego zajęcia komornicze 60 % wynagrodzenia (nie musiał go przesyłać, jeśli wysokość zajęcia komorniczego potwierdzą nadesłane wydruki z rachunków bankowych), - form i wysokości kwot pomocy z opieki społecznej otrzymanych w ostatnich dwóch miesiącach tj. w czerwcu i lipcu 2013 r., - dokumentów potwierdzających zadłużenie względem OPS, - wskazania wysokości wydatków związanych z utrzymaniem mieszkania tj. czynsz, opłaty za energię, wodę gaz, itp. poprzez nadesłanie rachunków lub złożenie oświadczenia co do ich wysokości. Wezwanie to zawierało pouczenie, że niezastosowanie się do niego w zakreślonym terminie, może być uznane za niewykazanie spełniania przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy i skutkować jego odmową. Skarżący odpowiedział na wezwanie w terminie, składając w dniu 10 września 2013 r. (data stempla pocztowego), pismo z dnia 7 września 2013 r. wraz z załączonymi do niego decyzją OPS w Nysie z dnia 13 maja 2013 r. o przyznaniu pomocy w formie niedopłatnych posiłków od 13 maja 2013 r. do 31 lipca 2013 r., oraz kopie przelewów z tytułu wynagrodzenia za pracę za czerwiec i lipiec 2013 r., oba na kwoty po 476,88 zł. W piśmie z 7 września 2013 r. powtórzył argumenty za przyznaniem prawa pomocy przedstawione już we wniosku. Wskazał, że nie ma żadnych pieniędzy na kontach bankowych, nie posiada żadnych lokat dewizowych, komornik ściąga od niego zadłużenie z tytułu alimentów. Podał, że wydatki związane z utrzymaniem mieszkania są różne, zależnie do pory roku, za zeszły okres zimowy skarżący wydał ponad 500 zł na prąd, oprócz tego musiał kupić butlę na gaz i ją napełniać. Zakupił tez piecyk do ogrzewania na gaz, zaciągnął dług, który dalej spłaca. Wydał zatem ponad 1000 zł na samo ogrzanie mieszkania, jest to lokal socjalny, zaadaptowany ze źle ocieplonego strychu, co powoduje zamarzanie wody, pękanie rur i zalewnie mieszkania jego i sąsiadów, Musi też ponosić związane z tym koszty napraw. Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., zważono, co następuje: Zgodnie z art. 245 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane: - w zakresie całkowitym, obejmującym ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego oraz zwolnienie od kosztów sądowych, które stosownie do art. 211 P.p.s.a. obejmują opłaty sądowe (jakimi na zasadzie art. 212 § 1 w związku z art. 234 § 2 P.p.s.a. są wpis i opłata kancelaryjna) i zwrot wydatków lub w zakresie częściowym, obejmującym tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, przy czym częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej kwoty pieniężnej. Ustawodawca w art. 246 § 1 P.p.s.a., określił przesłanki udzielenia prawa pomocy osobie fizycznej, stanowiąc w § 1, że przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w według § 2 przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, następuje wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Sytuacja skarżącego wynikająca ze złożonego oświadczenia, które przyjęto za wiarygodne, uzasadnia ocenę, że nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a zatem spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Za poglądem takim przemawia analiza złożonego we wniosku oświadczenia oraz przedłożone przez skarżącego kserokopie dokumentów. Wynika z nich, że skarżący otrzymuje wynagrodzenie w kwocie brutto 1600 zł, jednocześnie z kwoty tej po odjęciu zadłużeń alimentacyjnych pozostaje mu na życie 476,88 zł. Skarżący zamieszkuje w mieszkaniu socjalnym z przerobionego strychu, które z powodu źle wykonanego ocieplenia wymagało znacznych nakładów finansowych na zapewnienie ogrzewania, a zimą generuje duże wydatki na opał. Skarżący nie przesłał wprawdzie szczegółowych dokumentów odnośnie swojego zadłużenia, ale biorąc pod uwagę wykazaną kwotę jaka jest mu wypłacana z zarobków, ponadto przedstawioną przez niego decyzję o przyznaniu mu pomocy społecznej w formie posiłków, referendarz sądowy uznał, że wykazał on, iż spełnia wyżej opisaną przesłankę przyznania mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Należy przy tym podkreślić, że fakt korzystania przez skarżącego z pomocy społecznej, wskazuje na to, że jest on osobą ubogą. Nie można oczywiście stwierdzić, że powoduje on automatycznie przyznanie mu prawa pomocy, ale potwierdzona wysokość uzyskiwanych przez niego środków z wynagrodzenia, a także wynikającego z jego oświadczeń fakty odnośnie trudnych warunków mieszkaniowych, generujących dodatkowo koszty w sezonie grzewczym, w połączeniu z klasyfikowaniem się skarżącego do pomocy społecznej, prowadzą do wniosku, że nie jest on w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania. Za takim stanowiskiem referendarza przemawia też, nadal aktualne orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 2002 r., sygn. akt OZ 862/04, dostępne na stronie internetowej https://cbois.nsa.gov.pl/cbois), według, którego przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym powinno mieć charakter wyjątkowy i być stosowane do osób charakteryzujących się ubóstwem, przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia. Strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe, w szczególności posiada stały miesięczny dochód przewyższający ustalone minimalne wynagrodzenie za pracę. Minimalne wynagrodzenie za pracę, na rok 2013 r. ustalono w kwocie brutto 1600 zł (patrz: rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 września 2012 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2013 r. (Dz. U. poz. 1026), co daje kwotę netto 1181,38 zł. Skarżący wprawdzie ze stosunku pracy otrzymuje minimalne wynagrodzenie za pracę, ale z powodu zadłużeń alimentacyjnych, pozostaje mu na życie kwota 476,88 zł. Jest ona zatem niższa od kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę. Zasadne zatem jest udzielenie skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym, czyli obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych i przyznanie adwokata z urzędu Wobec powyższego, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.