II SA/Op 295/12

PostanowienieWSA w Opolu2012-08-02

Skład orzekający: Anna Misiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania koniecznego, co uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Skarżący wykazał, że jego obecne dochody są niskie, ponosi straty w działalności gospodarczej, ma na utrzymaniu syna, liczne zadłużenia oraz wymaga leczenia. Te okoliczności uzasadniają przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, mimo nieprzedłożenia wszystkich żądanych przez referendarza informacji.
Stan faktyczny
Skarżący B. M. złożył skargę na decyzję Wojewody Opolskiego odmawiającą umorzenia należności z tytułu zwrotu refundacji wyposażenia stanowiska pracy osoby bezrobotnej. W związku z tym został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi. Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, wskazując na trudną sytuację finansową, straty w działalności gospodarczej, zadłużenia i utrzymanie syna. Po kilku wezwaniach do uzupełnienia dokumentacji, referendarz sądowy rozpoznał wniosek.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu Anna Misiak po rozpoznaniu w dniu 2 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi B. M. na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia 4 kwietnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu zwrotu refundacji wyposażenia stanowiska pracy osoby bezrobotnej wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych. B. M. wniósł do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Opolu, skargę na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia 4 kwietnia 2012 r., nr [...] o odmowie umorzenia należności z tytułu zwrotu refundacji wyposażenia stanowiska pracy osoby bezrobotnej. W związku z tym skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 400 zł. Wezwanie to B. M. odebrał w dniu 6 czerwca 2012 r. i w odpowiedzi na nie w dniu 11 czerwca 2012 r. (data nadania w placówce pocztowej), złożył urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Wskazał w nim, że zamieszkuje wraz z żoną i synem, który jest bezrobotny. Oboje z żoną prowadzą działalność gospodarczą, przy czym jej miesięczny dochód wynosi 1050,50 zł miesięcznie, a jego 141,60 zł miesięcznie. Mają majątek w postaci mieszkania o powierzchni 60m2 i lokal gastronomiczny. Uzasadniając wniosek skarżący podniósł, że wnosi o umorzenie zwrotu środków na dofinansowanie stanowiska pracy, które zgodnie z umową utrzymywał przez rok. Obecnie ma bardzo trudną sytuację finansową, jego działalność przynosi straty, a w związku z utratą płynności finansowej toczą się wobec niego egzekucje komornicze. Ma też na utrzymaniu nie pracującego, pełnoletniego syna. Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, Wydział II, w związku ze złożonym urzędowym formularzem wniosku o przyznanie prawa pomocy, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej P.p.s.a., wezwał skarżącego pismem z dnia 14 czerwca 2012 r., do uzupełnienia danych zawartych w urzędowym formularzu wniosku PPF, poprzez nadesłanie: - szczegółowej informacji na temat ponoszonych przez niego wraz z małżonką kosztów na bieżące utrzymanie tj. z wyodrębnieniem na poszczególne pozycje, w tym pozycje dotyczące kosztów utrzymania domu i utrzymania osobistego, - wykazanie, że wymaga on leczenia w związku z chorobą serca (zaświadczenie lekarskie, orzeczenie lekarskie itp.) - przedłożenie wyciągów z posiadanych przez wszystkich członków gospodarstwa domowego wnioskodawcy rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z ostatnich trzech miesięcy, - nadesłanie jego zeznania podatkowego za rok 2011 potwierdzonego, że zostało złożone w Urzędzie Skarbowym lub innego zaświadczenia o wysokości dochodów za ten okres, - nadesłanie zeznania podatkowego małżonki za rok 2011 potwierdzonego, że zostało złożone w Urzędzie Skarbowym lub innego zaświadczenia o wysokości dochodów za ten okres, - potwierdzenie prowadzonej wobec niego egzekucji komorniczej i zaległości w składkach ZUS, - zaświadczenie z urzędu pracy o statusie bezrobotnego syna P. M. Wezwanie zawierało pouczenie, że niezastosowanie się do niego w terminie 7 dni od dnia jego otrzymania, może być uznane za niewykazanie spełniania przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy i skutkować oddaleniem wniosku. Skarżący odpowiedział na wezwanie w terminie w dniu 26 czerwca 2012 r. (data nadania w placówce pocztowej) przesyłając następujące dokumenty: 1. zaświadczenie z 26 czerwca 2012 r. o zarejestrowaniu P. M. w dniu 24 listopada 2011 r., jako bezrobotnego bez prawa do zasiłku, 2. zaświadczenie z 25 czerwca 2012 r. Banku [...] w [...], że skarżący ma zadłużenie z tytułu kredytu inwestycyjnego w kwocie 14319 zł, ostateczny termin spłaty 31 grudnia 2015 r., 3. PIT – B załącznik do PIT-36 za rok 2011 r., zawierający informację o dochodzie skarżącego, wynoszącym 1681,74 zł, oraz 4. PIT 36 za rok 2011 r. skarżącego, wynika z nich obu, że skarżący osiągnął przychód w kwocie 99723,63 zł, a koszty jego uzyskania wyniosły 98041,89 zł, 5. zestawienie obrotów z grudnia, za cały rok 2011 r., z restauracji skarżącego "[...]" i "[...]" z datą 25 marca 2011 r., 6. orzeczenie lekarza z ZUS z dnia 27 kwietnia 2012 r. o uznaniu skarżącego za trwale niezdolnego do pracy i przyznania mu świadczenia rehabilitacyjnego na okres 2 miesięcy, licząc od daty wyczerpania zasiłku chorobowego, 7. kartę wypisową ze szpitala z dnia 17 stycznia 2012 r., z leczenia pooperacyjnego serca, 8. kartę informacyjną leczenia szpitalnego z dnia 21 czerwca 2012 r., potwierdzającą leczenie farmakologiczne z powodu nawracających problemów kardiologicznych, 9. zeznanie podatkowe D. M. - żony skarżącego PIT-36 z załącznikiem PIT-B, za rok 2011 r. z prowadzonej przez nią działalności polegającej na handlu detalicznym, określającej przychód skarżącej na 60984,81 zł, koszty jego uzyskania 47074,97 zł i dochód 13909,84 zł. 10. tytuł wykonawczy z dnia 10 stycznia 2012 r., za niezapłacony podatek od nieruchomości w kwocie 3150 zł, z naliczeniem odsetek od dnia 16 listopada 2011 r., w kwocie 68 zł, upomnienie z dnia 10 października 2011 r. wzywające skarżącego do zapłaty tego podatku, Skarżący wobec tych wyjaśnień, został wezwany ponownie w oparciu o art. 255 P.p.s.a., do uzupełnienia danych potrzebnych do rozpoznania jego wniosku o przyznanie prawa pomocy, poprzez nadesłanie: - szczegółowej informacji na temat ponoszonych przez niego wraz z małżonką kosztów na bieżące utrzymanie tj. z wyodrębnieniem na poszczególne pozycje, w tym pozycje dotyczące miesięcznych kosztów utrzymania mieszkania, jak czynsz, opłaty za wodę, energię elektryczną, gaz, wywóz nieczystości itp. i utrzymania osobistego, np. koszty lekarstw- wówczas z rachunkami za ostanie dwa miesiące tj. maj i czerwiec 2012 r., - przedłożenie wyciągów z posiadanych przez wszystkich członków gospodarstwa domowego wnioskodawcy rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z ostatnich dwóch miesięcy, tj. maja i czerwca 2012 r., - nadesłania dokumentu potwierdzającego okres pobierania i wysokość pobieranego zasiłku chorobowego oraz świadczenia rehabilitacyjnego, - wskazanie jakich dokładnie nieruchomości jest on i jego małżonka właścicielem, - wskazanie czy on i jego małżonka, syn są właścicielami pojazdu samochodowego, a jeżeli tak to o podanie jego marki i rocznika, ewentualnie szacowanej wartości rynkowej. Wezwanie to, tak jak poprzednie zawierało pouczenie, że niezastosowanie się do niego w zakreślonym terminie, może być uznane za niewskazanie spełniania przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy i skutkować jego odmową. Skarżący odpowiedział na wezwanie w dniu 23 lipca 2012 r. (data nadania przesyłki), przesłał: 1. zaświadczenie z 19 lipca 2012 r., z Banku [...] w [...], że małżonka skarżącego na posiadanym w nim rachunku bankowym w okresie od 1 maja 2012 r. do 30 czerwca 2012 r. nie miała żadnych środków finansowych, 2. oświadczenia z 20 lipca 2012 r. syna skarżącego, żony skarżącego i skarżącego, że nie posiadają w żadnym banku konta walutowego, 3. naliczenie czynszu z 15 czerwca 2012 r. na kwotę 571,80 zł miesięcznie, 4. potwierdzenie zapłaty rachunku za gaz z 4 lipca 2012 r., na kwotę 51,02 zł, 5. rachunki za energię elektryczną wynoszące od 128,80 zł do 132,80 zł z potwierdzeniem zapłaty w miesiącu lipcu kwoty 128,80 zł, 6. zajęcie z dnia 5 lipca 2012 r., na wniosek wierzyciela [...] wynagrodzenia za pracę i zasiłku chorobowego skarżącego, do 50 % tych kwot, należność główna do wyegzekwowania to 11049 zł, odsetki 5007,48 zł, z informacji o zajęciu nie wynika, jaka jest kwota zasiłku chorobowego skarżącego, 7. zestawianie obrotów z działalności skarżącego za okres maj i czerwiec 2012 r., z którego wynika, że obecnie ma on stratę w kwocie 1087,79 zł. Skarżący wniósł o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych w całości. Przyznanie prawa pomocy w części może obejmować, zgodnie z art. 245 § 3 P.p.s.a., zwolnienie tylko z opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanka przyznania prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym jest podana w art. 246 1 pkt 2 P.p.s.a., stanowiącym, że przyznanie prawa pomocy następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i swojej rodziny. Wykazanie okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, z punktu widzenia tej regulacji, należy do obowiązku podmiotu ubiegającego się o przyznanie tego prawa. Strona zobligowana jest zatem wykazać, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania lub ich części albo, że nie ma adekwatnych środków na poniesienie tych kosztów. Sąd natomiast zobowiązany jest podać powody, dla których uznał, że żądanie strony zasługuje bądź nie zasługuje na uwzględnienie. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy z jednej strony uwzględnić wysokość kosztów postępowania, jakie strona musi ponieść, a z drugiej ocenić jej sytuację finansową, na którą składają się przede wszystkim uzyskiwane przez stronę dochody. Informację niezbędne dla oceny zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy strona ma obowiązek przedstawić w urzędowym formularzu wniosku, wykazując tym samym, że spełnia przesłanki wynikające z art. 246 P.p.s.a. Zasadą bowiem jest, że wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru (art. 252 § 2 P.p.s.a.). Skarżący wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych czyli stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., o prawo pomocy w zakresie częściowym powinien wykazać, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów sądowych bez uszczerbku dla swojego utrzymania koniecznego. Dokonując oceny sytuacji materialnej skarżącego pod względem wyżej podanej przesłanki ustawowej, referendarz sądowy wziął pod uwagę dane zawarte w przesłanym wniosku oraz znajdujących się w aktach dokumentach i stwierdził, że skarżący wykazał w sposób dostateczny, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez spowodowania zachwiania w zaspokojeniu swoich podstawowych potrzeb życiowych. Obecnie skarżący ponosi straty w działalności gospodarczej, a przedstawione przez niego dokumenty potwierdzają, że jego dochód w 2011 r. kształtował się na poziomie 141,60 zł miesięcznie. Dokumenty te potwierdzają zatem, że dochód skarżącego i jego żony to miesięcznie około 1233,17 zł, składają się na niego dochód żony 1050,50 zł miesięcznie i skarżącego 141,60 zł miesięcznie. Na ich utrzymaniu pozostaje pełnoletni, bezrobotny syn. Rodzina skarżącego ma liczne zadłużenia, w tym czynszowe, a stan zdrowia skarżącego wymaga leczenia. Patrząc zatem, że obecnie dochody rodziny skarżącego są niskie, co zapewne implikowało powstanie licznych zadłużeń, należy ocenić, że skarżący jest osobą na tyle ubogą, że zasługuje na przyznanie mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Biorąc zatem pod uwagę przedstawione dane odnośnie stanu majątkowego skarżącego, pomimo nie przesłania przez niego pewnych informacji żądanych przez referendarza sądowego, jak np. co do własności nieruchomości czy posiadania pojazdów samochodowych, uznano, że B. M. kwalifikuje się do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wobec powyższego, na podstawie art. 258 § 1 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło