II SA/Op 3/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Cisyk Sędzia WSA Ewa Janowska Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Jeżewska - spr. Protokolant Sekretarz sądowy Agnieszka Jurek po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2009 r. na rozprawie sprawy ze skargi [...] Centrum Ratownictwa Medycznego w O. na decyzję Państwowej Inspekcji Pracy, Okręgowego Inspektora Pracy w Opolu z dnia [...], nr [...] w przedmiocie nakazu wypłaty wynagrodzenia postanawia: zwrócić [...] Centrum Ratownictwa Medycznego w O. z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu kwotę 496 (słownie: czterysta dziewięćdziesiąt sześć) złotych, tytułem nienależnie pobranego wpisu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyrokiem z dnia 23 lipca 2007 r., o sygn. akt II SA/Op 194/07, po rozpoznaniu sprawy ze skargi [...] Centrum Ratownictwa Medycznego w O. na decyzję Państwowej Inspekcji Pracy, Okręgowego Inspektora Pracy w Opolu z dnia [...]., nr [...] w przedmiocie nakazu wypłaty wynagrodzenia w pkt 1 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzający ją nakaz Inspektora Pracy z dnia [...], Nr [...], w pkt 2 określił, że zaskarżona decyzja w całości nie podlega wykonaniu oraz w pkt 3 zasądził od Okręgowego Inspektora Pracy w Opolu na rzecz [...] Centrum Ratownictwa Medycznego w O. kwotę 696 zł (sześćset dziewięćdziesiąt sześć złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadniając zasądzenie przyznanych kosztów postępowania Sąd podniósł, że stronie skarżącej reprezentowanej przez radcę prawnego należy się ich zwrot z mocy art. 200 i 205 § 2 przy zastrzeżeniu uregulowania z art. 210 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.) stwierdzając, że skarżący wykazał w sprawie koszty w postaci wpisu stosunkowego (696 zł). Wpis ten uznał za prawidłowy z mocy § 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 - zwanego dalej rozporządzeniem). Jednocześnie Sąd odnotował, iż uprawnienie do należnych kosztów zastępstwa procesowego wygasło przed Sądem I instancji, gdyż pełnomocnik tej strony nie zgłosił wniosku o ich przyznanie przed zamknięciem rozprawy. W wyniku złożonej skargi kasacyjnej przez Okręgowego Inspektora Pracy w Opolu od wyżej omówionego wyroku, w której m. in. zarzucono naruszenie przez Sąd I instancji przepisów o kosztach postępowania poprzez zasądzenie wpisu stosunkowego, gdy należało pobrać wpis stały, zgodnie z § 2 ust. 2 cyt. rozporządzenia, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok w pkt 3 i w tym zakresie przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Opolu do ponownego rozpoznania, zaś w pozostałej części skargę oddalił. W uzasadnieniu wyroku, przedstawiając motywy zapadłego rozstrzygnięcia NSA podniósł, iż Sąd pierwszej instancji nieprawidłowo pobrał wpis stosunkowy, gdyż przedmiot postępowania nie dotyczy należności pieniężnej. Wydanie przez organ inspekcji pracy nakazu skierowanego do pracodawcy, zobowiązującego do wypłaty pracownikom należnego wynagrodzenia dotyczy zachowania się pracodawcy, stąd w niniejszej sprawie należało pobrać wpis stały na podstawie § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w kwocie 200 zł. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził również, że nieprawidłowe ustalenie wpisu od skargi przez tut. Sąd spowodowało błędne ustalenie kosztów postępowania. Sąd drugiej instancji podkreślił, iż zasądzając te koszty nie w pełni uwzględniono treść art. 210 § 2 P.p.s.a., bowiem przyjęto że przepis ten odnosi się jedynie do zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, a nie niezbędnych kosztów postępowania określonych w art. 205 § 2 P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy zauważyć, iż na podstawie art. 190 P.p.s.a. Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Zatem, jak wynika z brzmienia tego przepisu Sąd, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, nie ma całkowitej swobody przy wydawaniu nowego orzeczenia. Sąd ten jest związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Związanie dokonaną przez ten Sąd wykładnią ma szeroki zasięg, nie można bowiem oprzeć skargi kasacyjnej - od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy - na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wykładnia prawa obejmuje zarówno prawo materialne, jak i prawo procesowe, przy czym z określenia "związany jest wykładnią prawa" należy wyprowadzić wniosek, że wojewódzki sąd administracyjny nie jest związany oceną Naczelnego Sadu Administracyjnego co do stanu faktycznego sprawy, albowiem ocena ta nie jest wykładnią przepisów prawa (por. wyrok NSA z dnia z dnia 14 grudnia 2005 r., sygn. akt II OSK 342/05). Zgodnie z obowiązującym § 1 i § 2 cyt. rozporządzenia od skarg na decyzje administracyjne pobiera się wpis stosunkowy albo stały. W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji pobrał wpis stosunkowy, ale jak słusznie podnosi Naczelny Sąd Administracyjny przedmiot postępowania nie dotyczy należności pieniężnych albo praw majątkowych, których wartość została określona w postępowaniu administracyjnym. Stosownie do treści § 2 ust.1 pkt 2 rozporządzenia wpis stały bez względu na przedmiot zaskarżonego aktu lub czynności wynosi w sprawach ze skarg na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa - 200 zł. Zgodzić się trzeba także, że tut. Sąd niekonsekwentnie przyjął, iż do kosztów postępowania podlegających zwrotowi należy zaliczyć wyłącznie pobrany wpis od skargi. Tymczasem po myśli art. 205 § 2 P.p.s.a. "Do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony". Skoro zatem Sąd orzekł o zwrocie kosztów postępowania, to powinien do nich zaliczyć również wynagrodzenie radcy prawnego w przewidzianej stawce. Jednakże w niniejszej sprawie należy mieć na uwadze, iż pełnomocnik skarżącego radca prawny nie zgłosił wniosku o zwrot kosztów postępowania sądowego. W postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obowiązującym od dnia 1 stycznia 2004 r., ograniczono zakres oficjalności w działaniu sądów. Wyrazem tego jest przyjęcie w art. 210 P.p.s.a., że o zwrocie kosztów postępowania sąd orzeka nie z urzędu, lecz na wniosek strony. Wniosek strona może złożyć zarówno w skardze, jak i w piśmie procesowym kierowanym do sądu po wniesieniu skargi, a także ustnie do protokołu na rozprawie. Pod rygorem utraty uprawnienia do złożenia żądania o zwrot kosztów, stosowny wniosek musi być złożony najpóźniej do zamknięcia rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia. O przysługującym stronie uprawnieniu i warunkach jego realizacji wojewódzki sąd administracyjny ma obowiązek pouczyć stronę, tj. skarżącego i organ, w każdym wypadku, gdy nie jest reprezentowana przez adwokata lub radcę prawnego. Przyjęte rozwiązanie odzwierciedla zasadę udzielania pomocy stronom, o której mowa w art. 6 P.p.s.a. Wyjątek od tej zasady działania na wniosek przy zasądzaniu zwrotu kosztów postępowania przewidziano w § 2 art. 210 P.p.s.a., gdy sąd z urzędu rozstrzyga o zwrocie kosztów, wydając niektóre z orzeczeń na posiedzeniu niejawnym, a strona nie jest reprezentowana przez adwokata lub radcę prawnego. Jak już wyżej odnotowano pełnomocnik skarżącego radca prawny ani w skardze skierowanej do tut. Sądu, ani w odrębnym piśmie procesowym, jak też ustnie do protokołu na rozprawie nie złożył stosownego wniosku o przyznanie należnych kosztów postępowania sądowego, stąd brak jest podstaw do ich przyznania. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd postanowił jedynie o zwrocie kwoty 496 zł z tytułu nienależnie pobranego wpisu. Nieprzyznanie kosztów postępowania sądowego skarżącemu uzasadnia treść art. 210 § 1 P.p.s.a.