II SA/Op 30/11

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Violetta Radecka po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2011r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. J. i R. J. na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia [...] , Nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość nabytą z mocy prawa przez Skarb Państwa na skutek wniosku J. J. o przyznanie prawa pomocy postanawia 1. zwolnić skarżącego J. J. od kosztów sądowych w części, obejmującej wpis od skargi w wysokości 200 (dwieście) złotych, 2. w pozostałym zakresie, niewymienionym w pkt 1, wniosek oddalić. Małżonkowie J. J. i R. J., wnieśli pismem z dnia 3 grudnia 2010r., skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia [...] dotyczącą odmowy ustalenia i wypłaty odszkodowania. Pismami z dnia 13 stycznia 2011r. zostali wezwani do uiszczenia solidarnie wpisu od skargi, w wysokości 200 zł, w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwania powyższe odebrał osobiście skarżący J. J., w dniach: 17 stycznia 2011r. (wezwanie skierowane do R. J.) i dnia 18 stycznia 2011r. (wezwanie skierowane do J. J.), co potwierdzają załączone do akt sprawy pocztowe potwierdzenia odbioru przesyłek. W dniu 20 stycznia 2011r. (data nadania przesyłki pocztowej) J. J. złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy, w którym zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając swoje żądanie przyznania pomocy wskazał, że jest siedemdziesięcioletnim, schorowanym emerytem, który na lekarstwa wydaje miesięcznie 600 zł. Tworzy wspólne gospodarstwo domowe wraz z małżonką, która od dwudziestu lat choruje i na wydatki związane z kupnem lekarstw ponosi 400 zł miesięcznie. Ponadto małżonkowie ponoszą koszty za użytkowanie mediów w domu, w którym mieszkają, z tytułu służebności do końca życia. W dalszej części wniosku J. J. podniósł, że źródłami dochodów rodziny są emerytury jego i małżonki w wysokości odpowiednio: 1.926,69 zł brutto i 706,29 zł brutto (łącznie: 2.632,98 zł). Wezwaniem z dnia 27 stycznia 2011r. referendarz sądowy zobowiązał wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku, przez przedłożenie stosownych dokumentów oraz złożenie dodatkowych wyjaśnień. Wnioskodawca zastosował się do wezwania, udzielając odpowiedzi na powyższe w piśmie z dnia 3 lutego 2011r. Przedłożył także do akt sprawy kserokopie żądanych dokumentów. Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dale w skrócie: "P.p.s.a." zważono, co następuje: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwana dalej P..p.s.a.), osobie fizycznej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, a zatem wnioskowanym przez skarżącego, jeżeli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Wykazanie okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, z punktu widzenia treści art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. należy do obowiązku podmiotu ubiegającego się o przyznanie tego prawa. Strona winna zatem wykazać, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania lub ich części albo że nie ma adekwatnych środków na poniesienie tych kosztów. Sąd (referendarz sądowy) natomiast rozpoznając wniosek zobowiązany jest wskazać z jakich względów uznał, że żądanie strony zasługuje bądź nie zasługuje na uwzględnienie. Z jednej strony uwzględnia więc wysokość kosztów postępowania, jakie strona musi ponieść, a z drugiej jej sytuację finansową, na którą składają się przede wszystkim uzyskiwane przez stronę dochody. Informacje niezbędne dla oceny zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy strona postępowania ma obowiązek przedstawić w urzędowym formularzu wniosku, wykazując tym samym, że spełnia przesłanki przyznania jej prawa pomocy wynikające z art. 246 P.p.s.a. Zasadą bowiem jest, że wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru (art. 252 § 2 P.p.s.a.). Dodatkowo, w niniejszej sprawie referendarz sądowy oparł swoje stanowisko w sprawie sytuacji materialnej skarżącego na podstawie materiału dowodowego, zebranego w trybie art. 255 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku jest niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, strona ta jest zobowiązana złożyć na wezwanie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowe, dochodów lub stanu rodzinnego. Rozpoznając wniosek J. J. zważono zatem w pierwszej kolejności, że skarżący zobowiązany jest do opłacenia: wymaganego na obecnym etapie postępowania wpisu od skargi w wysokości 200 zł (podstawa prawna: § 2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.), następnie - w przypadku dalszego procesowania – opłaty kancelaryjnej za sporządzenie odpisu zapadłego w sprawie orzeczenia wraz z uzasadnieniem w wysokości 100,00 zł (§ 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych – Dz.U. Nr 221, poz. 2192) i wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 100,00 zł. (§ 3 rozporządzenia w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad...). Po uwzględnieniu powyższych okoliczności, orzekający nie znalazł podstaw do całkowitego zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych, w szczególności z uwagi na fakt, iż uzyskuje on wraz z małżonką comiesięczne dochody, i to mające charakter źródeł stałych (tj. świadczenia z ZUS). Wysokość dochodu na jednego członka rodziny wynosi 1.316,49 zł brutto (1.109,50 zł netto) i nie jest to dochód niski, biorąc pod uwagę, że najniższe krajowe świadczenie emerytalne kształtuje się na poziomie 706,29 zł brutto (dane podane na podstawie Komunikatu Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 15 lutego 2010r. w sprawie kwoty najniższej emerytury i renty, dodatku pielęgnacyjnego i dodatku dla sierot zupełnych oraz kwot maksymalnych zmniejszeń emerytur i rent – opublikowany w Monitorze Polskim z 2010r. Nr 10, poz. 110). Ponadto, zgodnie z oświadczeniem skarżącego, posiada on nieruchomość mieszkalną. Posiada zatem zapewnione warunki mieszkaniowe, a wykazane miesięczne wydatki za opłaty lokalowe w łącznej wysokości 647,75 zł w stosunku do uzyskiwanego dochodu miesięcznego (2.219,00 zł netto) pokazują, iż członkowie jego gospodarstwa domowego są również w stanie ponieść ich ciężar. Obliczając koszty miesięcznego utrzymania mieszkania, zsumowano na podstawie przedłożonych rachunków i faktur, opłaty za telefon, wywóz śmieci, energię, wodę i kanalizację, a także podane przez skarżącego opłaty za gaz i średniomiesięczne wydatki na opał. Po odliczeniu wymienionych wydatków do dyspozycji rodziny skarżącego pozostaje kwota ok. 1.570 zł miesięcznie, która gwarantuje im, w ocenie referendarza, pokrycie wydatków na żywność i inne potrzeby osobiste, a także do poniesienia kosztów sądowych, przynajmniej w określonym zakresie. Nie można jednakże nie uwzględnić okoliczności, iż skarżący i jego małżonka są osobami schorowanymi, co potwierdzone zostało stosownymi dokumentami. Stąd zmuszeni są do ponoszenia dodatkowych obciążeń finansowych z tytułu zakupu lekarstw, które według oświadczenia skarżącego z dnia 3 lutego 2011r., wynoszą ok. 800 zł miesięcznie. Nie bez znaczenia jest także okoliczność, że skarżący i jego żona są emerytami oraz osobami schorowanymi, a to wskazuje na brak zdolności zarobkowania i zdobycia dodatkowych funduszy. Ponadto, jako osoby schorowane, muszą mieć zabezpieczone środki na zakup lekarstw i koszty leczenia, które to wydatki są wydatkami często nagłymi i nieprzewidywalnymi. Z powyższych względów referendarz orzekł o częściowym zwolnieniu wnioskodawcy od kosztów sądowych, obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi w wysokości 200 zł. Przyznaną pomoc, uznał za adekwatną do aktualnej sytuacji materialnej skarżącego i dającą mu możliwość dalszego procedowania. Biorąc pod uwagę wysokość kosztów w stosunku do jego ogólnej sytuacji i zakresu udzielonej niniejszym postanowieniem pomocy, stwierdzić można, że konieczność poniesienia pozostałej części należnych kosztów sądowych nie naraża skarżącego na pogorszenie jego warunków bytowych, a także odpowiada celowi instytucji prawa pomocy, która powinna być zagwarantowana tylko najbardziej potrzebującym. Wskazać w tym miejscu także warto, iż postanowienie niniejsze nie pozbawia skarżącego możliwości ubiegania się w dalszej części postępowania sądowego o przyznanie pomocy, w przypadku zmiany okoliczności sprawy. A zatem, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., referendarz orzekł jak w sentencji postanowienia.