II SA/Op 30/12

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Violetta Radecka po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2012r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. S. na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia 30 listopada 2011r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania na skutek wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy postanawia 1. zwolnić skarżącą A. S. od kosztów sądowych w części, obejmującej wpis od skargi w wysokości 100 (sto) złotych, 2. w pozostałym zakresie, niewymienionym w pkt 1, wniosek oddalić. A. S., wniosła pismem z dnia 27 grudnia 2011r., skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia 30 listopada 2011r., nr [...], uchylającą rozstrzygnięcie organu I instancji o wymeldowaniu skarżącej wraz z dziećmi, z miejsca pobytu stałego. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II z dnia 26 stycznia 2012r., wezwano skarżącą do uiszczenia wpisu od skargi, w wysokości 100 zł, w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie powyższe odebrała osobiście skarżąca w dniu 30 stycznia 2012r., a następnie za pośrednictwem poczty, w dniu 3 lutego 2012r. (data nadania przesyłki pocztowej), nadesłała wniosek o przyznanie prawa pomocy, w którym zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając swoje żądanie wskazała, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, która powoduje niemożność uiszczenia wpisu od skargi. W oświadczeniu o stanie rodzinnym wykazała, ze pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z dwoma niepełnoletnimi synami (14 i 6 lat), a miesięcznymi źródłami dochodu są alimenty zasądzone na dzieci w wysokości 1.000 zł łącznie i wynagrodzenie z tytułu wynagrodzenia skarżącej w wysokości 1.351,39 zł. (razem dochód: 2.351,39 zł). Wezwaniem z dnia 13 lutego 2012r. referendarz sądowy zobowiązał wnioskodawczynię do uzupełnienia wniosku, przez przedłożenie stosownych dokumentów oraz złożenie dodatkowych wyjaśnień. Odpowiadając na wezwanie, skarżąca w piśmie z dnia 22 lutego 2012r. oświadczyła, że ponosi wydatki na miesięczne utrzymanie mieszkania w wysokości 930 zł (czynsz: 674 zł, opłata za gaz: ok. 168 zł, za dostawę energii elektrycznej: 88 zł). Przedstawiła także specyfikację ponoszonych wydatków na miesięczne utrzymanie siebie i dzieci, z której wynika, że ok. 400 zł ponosi rodzina na wyżywienie, 80 zł za przedszkole młodszego syna, ok. 50 zł – lekarstwa i wedle potrzeb, zakup odzieży. Wnioskodawczyni oświadczyła także, że w utrzymaniu mieszkania i rodziny nie partycypują osoby trzecie; nie korzysta także ze świadczeń z pomocy społecznej, poza wypłatą przez Ośrodek Pomocy Społecznej w [...], alimentów zasądzonych przez sąd. Na potwierdzenie swoich twierdzeń przedłożyła do akt sądowych: kserokopię wyroku z dnia 26 listopada 2010r. w przedmiocie zasądzonych alimentów, zaświadczenie od pracodawcy z dnia 23 lutego 2012r. o wysokości przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia uzyskiwanego przez skarżącą, tj. 1.915,20 zł (netto: 1.400,89 zł) oraz kserokopię decyzji OPS w [...] z dnia 7 września 2011r. o przyznaniu świadczenia z funduszu alimentacyjnego dla synów skarżącej. Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dale w skrócie: "P.p.s.a." zważono, co następuje: A. S. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych, zatem winna wykazać, że w myśl art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego dla siebie i rodziny. Przy czym, za uszczerbek koniecznego utrzymania uważa się zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie NSA z dnia 12 stycznia 2005r., sygn. akt FZ 424/04, niepublikowane). Oceniając zatem zasadność przyznania wnioskodawczyni prawa pomocy w tym zakresie, należy odnieść jej sytuację majątkową do wysokości opłat, które jest zobowiązana ponieść w postępowaniu sądowym. Porównanie takie jest konieczne dla oceny możliwości finansowych partycypowania przez stronę w tych opłatach. Uwzględniając powyższe wskazać należy, że w niniejszym postępowaniu w celu skutecznego jego przebiegu, skarżąca zobowiązana jest uiścić w początkowej jego fazie, wpis od skargi w wysokości 100 zł (§ 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) . Następnie, w przypadku oddalenia przez Sąd skargi wnioskodawczyni i podjęciu przez nią decyzji o dalszym procedowaniu – opłatę kancelaryjną w wysokości 100 zł (§ 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych – Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) za odpis zapadłego w sprawie orzeczenia wraz z uzasadnieniem, a także wpis od skargi kasacyjnej, który w sprawie wyniósłby 100 zł (§ 3 rozporządzenia w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu ...). Referendarz dał wiarę przedstawionej przez wnioskodawczynię kalkulacji kosztów utrzymania członków jej gospodarstwa domowego i mieszkania, mając na uwadze, że skarżąca została pouczona w formularzu wniosku, o treści art. 233 § 1 Kodeksu karnego o odpowiedzialności karnej za podanie nieprawdziwych danych lub zatajenie prawdy. I pomimo nie przedłożenia przez skarżącą wyciągów z rachunków bankowych i niewyjaśnienia przyczyny niezastosowania się do wezwania referendarza w tym zakresie, uznał o konieczności zwolnienia skarżącej od kosztów sądowych, w części. Skarżąca przedłożyła bowiem do akt sprawy inne żądane dokumenty, a to: zaświadczenie o wysokości jej wynagrodzenia, odpis wyroku o zasądzonych alimentach, a także kserokopię decyzji ośrodka pomocy społecznej o przyznanym świadczeniu z funduszu alimentacyjnego. Przyjmując więc podane przez wnioskodawczynię koszty niezbędnego utrzymania członków jej rodziny i gospodarstwa domowego, uznać należy, że kształtują się na poziomie ok. 1.460 zł miesięcznie. Dochód natomiast stanowi kwotę rzędu ok. 2.400 zł netto miesięcznie. Po odjęciu od tak ustalonej kwoty dochodu, wykazanych wydatków, do dyspozycji skarżącej pozostaje kwota ok. 1.000 zł miesięcznie. Kwota ta stwarza możliwość poniesienia przez skarżącą wymaganych w tym procesie kosztów sądowych. Z drugiej jednak strony referendarz zauważył, iż wśród wymienionych przez wnioskodawczynię niezbędnych kosztów utrzymania brak jest tych, związanych z zakupem środków czystości i higieny osobistej, czy wydatków na edukację starszego syna. Referendarz kierując się swoim doświadczeniem życiowym, nie ma natomiast wątpliwości, że wydatki te są niezbędne w koniecznym utrzymaniu, a skarżąca wydatki tego rodzaju ponosić przecież musi i to z uzyskiwanego przez nią dochodu. Oświadczyła bowiem, że inne osoby w partycypacji kosztów utrzymania jej rodziny, nie uczestniczą. Uwzględniając przedstawione okoliczności sprawy, rozpoznający wniosek uznał zatem o konieczności zwolnienia wnioskodawczyni od części kosztów sądowych, a to od wpisu od skargi (100 zł). W ocenie referendarza, zakres pomocy udzielonej skarżącej niniejszym postanowieniem, daje gwarancję ochrony jej prawa do sądu i nie stanowi ograniczenia tej gwarancji. Nieuiszczenie wpisu od skargi spowodowałoby bowiem jej odrzucenie już w fazie początkowej postępowania. Zwolnienie skarżącej od opłaty wymaganej na wstępie postępowania, umożliwi natomiast powzięcie działań zmierzających do zgromadzenia środków finansowych na pokrycie opłat sądowych wymaganych w dalszej części postępowania. Wydatek na ewentualne opłacenie opłaty kancelaryjnej za odpis zapadłego w sprawie orzeczenia w wysokości 100 zł oraz ewentualny wpis od skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł, jest bowiem możliwy do uiszczenia i nie wpłynie, co wykazano wyżej, na pogorszenie sytuacji bytowej wnioskodawczyni. Wobec powyższego, na podstawie art. 258 § 1 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.