II SA/Op 301/14

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Anna Misiak po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 26 września 2013 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego na skutek wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy postanawia : ustanowić dla skarżącej radcę prawnego. J. M. pismem z dnia 12 maja 2014 r. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, z dnia 26 września 2013 r., nr [...], w przedmiocie zasiłku okresowego. Postanowieniem z dnia 24 października 2014 r. Sąd odrzucił powyższą skargę, z uwagi na wniesie jej po upływie przepisanego terminu. Skarżącej odpis postanowienia o odrzuceniu jej skargi został doręczony w dniu 5 listopada 2014 r., a ta w dniu 10 listopada 2014 r. (data nadania przesyłki w placówce pocztowej) wniosła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie jej prawa pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego lub adwokata i zwolnienie od kosztów sądowych. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu, zwany także w dalszej części "orzekającym", w związku z tym, że skarżąca w rubryce nr 10 wniosku zatytułowanej "Dochody", w której zgodnie z wyjaśnieniem w nawiasie należy wpisać dochody wnioskodawcy i osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, wpisała jedynie nazwisko i imię M. M. oraz jego dochody, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", wezwał ją w terminie 7 dni od dnia otrzymania niniejszego wezwania do złożenia wyjaśnień i dokumentów, tj. - wskazanie, czy tworzy gospodarstwo domowe sama, czy z innymi osobami, a jeśli z innymi to o podanie ich dochodów i majątku, - wskazania aktualnej wysokości świadczeń z pomocy społecznej i ewentualnych innych świadczeń np. z urzędu pracy, z okresu ostatnich 2 miesięcy przed złożeniem wniosku (z miesięcy wrzesień i październik 2014 r.), jej i osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, - jakie aktualnie ponosi koszty utrzymania mieszkania, poprzez przedłożenie dokumentów na tę okoliczność, takich jak kopie rachunków za gaz, wodę, prąd, itd. Wezwanie to zawierało pouczenie, że niezastosowanie się do niego w zakreślonym terminie, może być uznane za niewykazanie spełniania przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy i skutkować jego odmową oraz informację, że wskazany 7 dniowy termin może na prośbę wnioskodawcy ulec przedłużeniu. Ponadto orzekający zwrócił się z zapytaniem, czy wskazana przez nią w rubryce wniosku nr 3.2 data wydania zaskarżonego aktu, jako "2014.11.10", jest prawidłowa, a jeśli tak to o wskazanie jakiego aktu dotyczy, czy też ma być to data postanowienia o odrzuceniu jej skargi, to jest 24 października 2014 r., wydanego pod sygnaturą akt II SA/Op 301/14, którą to sygnaturę wskazała w rubryce dotyczącej numeru zaskarżonego aktu. Orzekający poinformował jednocześnie, że w dacie 10 listopada 2014 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Op 301/14, nie został wydany w sprawie żaden akt, ani dokonana przez tut. Sąd żadna czynność. J. M. odpowiedziała na wezwanie pismem z dnia 24 listopada 2014 r., wyjaśniła w nim, że we wniosku wkradła się oczywista pomyłka, która w jej ocenie nie powinna była spowodować wezwania o jej wyjaśnienie. Skarżąca stwierdziła, iż Sąd doskonale wie, że jej syn M. przebywa w domu opieki społecznej, a ona jest jego kuratorem, jako osoby częściowo ubezwłasnowolnionej. Ustosunkowując się do tego stwierdzenia skarżącej, orzekający wyjaśnia, że nawet jeśli posiada pewne informacje w przedmiocie jej sytuacji rodzinnej i materialnej, z racji jej licznych spraw toczących się w tut. Sądzie, to nie zawsze może z góry zakładać, że powodem pewnych zapisów w pismach, czy wnioskach strony, jest pomyłka. Orzekający nie może bowiem jednoznacznie stwierdzić, że w sytuacji rodzinnej, czy materialnej skarżącej nie zaszły zmiany, a zatem musi poczynić ustalenia, czy to co wskazała skarżącą jest jedynie tzw. omyłką, czy też odzwierciedla nową sytuację, przykładowo, że zamieszkała aktualnie z synem. Ponadto wbrew twierdzeniu skarżącej orzekający nie miał wątpliwości co do osoby wnioskodawcy, a jedynie co do jej dochodów, których nie wskazała w ogóle, oraz co do składu osobowego jej gospodarstwa domowego. Skarżąca wskazała w piśmie z dnia 24 listopada 2014 r., że nie ma żadnego majątku, a zamieszkuje mieszkanie socjalne, mające jedynie instalację elektryczną, pozbawionym łazienki, czy ubikacji, z zasobów Gminy [...] o powierzchni 29 m2., utrzymuje się z zasiłku okresowego w kwocie 228,04 zł przyznanego jej do 30 listopada 2014 r. oraz zasiłku celowego w kwocie 70 zł. Czynsz mieszkaniowy wynosi łącznie 64,24 zł, a za energię elektryczną płaci miesięcznie średnio 29,71 zł. Wniosek J. M. obejmuje swoim zakresem przyznanie prawa pomocy w całości, to jest poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ubiegająca się ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże ona, że nie jest wstanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy w tym miejscu wyjaśnić, że wnioskodawczyni w razie wniesienia skargi będzie korzystała z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, zgodnie bowiem z art. 239 pkt 1 lit. a P.p.s.a., strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Sytuacja taka zachodzi w sprawie, przedmiotem postępowania jest decyzja dotycząca przyznania pomocy w formie zasiłku okresowego, a zatem jeśli dojdzie do wniesienia skargi, to skarżąca będzie ustawowo zwolniona od kosztów sądowych, o jakich mowa w art. 239 pkt 1 lit. a P.p.s.a. Wobec tego należało rozpoznać jej wniosek, jako wniosek o przyznanie prawa pomocy w części. Wnioskodawczyni oświadczyła, że obecnie ma jedynie dochód z zasiłków z pomocy społecznej. W ocenie orzekającego, należy stwierdzić, że fakt kształtowania się dochodów wnioskodawczyni na poziomie około 298,04 zł miesięcznie, łącznie z tytułu zasiłku okresowego i celowego, pozwala na uznanie, że nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku swojego utrzymania koniecznego. Sytuacja materialna wnioskodawczyni uprawnia ją zatem do przyznania jej prawa pomocy w zakresie przez nią żądanym, poprzez ustanowienie dla niej radcy prawnego i zwolnienie od kosztów sądowych. Wobec powyższego, orzeczono, jak w sentencji.