II SA/Op 302/09

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Violetta Radecka po rozpoznaniu w dniu 26 października 2009r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. D. w przedmiocie wznowienia postępowania sądowego w sprawie przekazania akt sprawy sądowej do prokuratury wraz z oskarżeniem postanawia 1. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych 2. ustanowić skarżącemu radcę prawnego. W piśmie z dnia 24 sierpnia 2009r. R. D. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy, w sprawie z jego skargi w przedmiocie wznowienia postępowania sądowego dotyczącego przekazania akt sprawy sądowej do prokuratury wraz z oskarżeniem. W związku z powyższym, referendarz sądowy – stosownie do przepisu art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej w dalszej części w skrócie: "P.p.s.a.", zgodnie z którym wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru - przesłał skarżącemu, przy piśmie z dnia 1 października 2009r., urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz wezwał go do wypełnienia i odesłania formularza w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Skarżący zastosował się do wezwania i w zakreślonym terminie doręczył wypełniony formularz wniosku, w którym zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Uzasadniając swoje żądanie podniósł, że na przestrzeni 2008/2009 roku poniósł ogromne straty związane z powodzą oraz w związku ze zbyciem spornych w sprawie terenów. Skarżący podał, że zmuszony był dokonać remontu szklarni, a także naprawy szkód "popowodziowych". W oświadczeniu o stanie rodzinnym skarżący wymienił siebie, swoją siostrę i matkę, zaznaczając jednocześnie, iż osoby te prowadzą osobne gospodarstwo domowe. Wnioskujący podał ponadto, ze posiada nowy dom w stanie surowym o powierzchni 42 m²; 5 szklarni o powierzchni 1.250 m²; nieruchomość rolną o powierzchni 1,40 ha oraz kotłownię; posiada oszczędności w wysokości 2.000 zł. Oświadczył, że nie posiada przedmiotów wartościowych, gdyż spłacił kredyt hipoteczny w Banku [...] w B. R. D. wykazał, że uzyskuje dochody z tytułu prowadzonej działalności w zakresie działów specjalnych upraw ogrodniczych, które kształtują się na poziomie 8.700 zł brutto rocznie, a wysokość tego dochodu szacuje Urząd Skarbowy w B. Pismem z dnia 13 października 2009r. referendarz sądowy wezwał skarżącego do uzupełnienia, w terminie siedmiu dni, złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy przez przedłożenie aktualnych wyciągów z posiadanych rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych; wskazanie wysokości miesięcznych wydatków ponoszonych na swoje bieżące utrzymanie, przy uwzględnieniu wydatków związanych z utrzymaniem mieszkania (np. podatek od nieruchomości, opłaty za gaz, energię, wodę i odprowadzanie ścieków, itp.); przedłożenie zaświadczenia z właściwego urzędu o dochodowości posiadanego gospodarstwa ogrodniczego. W terminie zakreślonym do dokonania żądanych czynności, skarżący w piśmie z dnia 17 października 2009r. oświadczył, że nie posiada żadnych rachunków bankowych, gdyż posiada jedynie kredyt w wysokości 1.000 zł, który został zaciągnięty w Banku [...] w B.; nie ponosi żadnych wydatków na swoje bieżące utrzymanie, gdyż wyżywienie, opłaty za energię, wodę opłaca matka skarżącego, która uzyskuje emeryturę w wysokości 1.000 zł miesięcznie. Skarżący podał, że wraz z matką zamieszkuje w kontenerze "popowodziowym", a dochodowość jego gospodarstwa w bieżącym roku znacznie zmalała na skutek ulew i podstopień, jakie wystąpiły w czerwcu i lipcu br. Dalej podał, że na skutek tych wydarzeń ma zalane wodą kotłownie, zniszczone piece c.o. oraz zniszczone uprawy. Do akt sprawy R. D. dołączył ponadto kserokopię decyzji z dnia 20 stycznia 2009r. wydanej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w B., w sprawie wymiaru zaliczek na podatek dochodowy od dochodów z działów specjalnych produkcji za 2009r., określającej dochód roczny skarżącego na kwotę 8.081 zł. Działając na zasadzie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., zważono co następuje: W świetle art. 245 § 2 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika podatkowego. Ustanowienie pełnomocnika z urzędu stanowi uprawnienie strony do udzielenia pełnomocnictwa wyznaczonemu reprezentantowi, bez ponoszenia przez nią wynagrodzenia i wydatków adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 2 P.p.s.a.). Przesłanki przyznania prawa pomocy zostały określone w art. 246 § 1 P.p.s.a. W świetle cytowanego przepisu, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zważyć przy tym należy, iż przyznanie prawa pomocy bądź odmowa jego przyznania, muszą opierać się na kryteriach ustawowych, określanych w wyżej przywołanym art. 246 § 1 P.p.s.a i materiale dowodowym, zgromadzonym zgodnie z art. 252 P.p.s.a., w myśl którego, wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym. Jeżeli złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy na formularzu urzędowym budzi wątpliwości sądu, to powinien on skorzystać z możliwości jakie daje przepis art. 255 P.p.s.a. i wezwać skarżącego do przedłożenia dodatkowych wyjaśnień i dodatkowych dokumentów. Sytuacja taka wystąpiła w niniejszej sprawie, albowiem wobec wątpliwości co do rzeczywistego stanu majątkowego skarżącego, referendarz wezwał go do złożenia dodatkowych wyjaśnień i dokumentów. Ocena złożonego przez skarżącego wniosku o przyznanie prawa pomocy, nastąpiła zatem pod względem przesłanek określonych w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. oraz na podstawie zebranego materiału dowodowego. Referendarz zważył ponadto, że skarżący został pouczony w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy o treści art. 233 § 1 Kodeksu karnego o odpowiedzialności karnej za podanie nieprawdziwych danych lub zatajenie prawdy i uznał za wiarygodne wyjaśnienia udzielone przez R. D. Na tej podstawie ocenił, że skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych i kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru. Za takim poglądem przemawiają ograniczone dochody miesięczne jakie uzyskuje skarżący (kwota 725 zł brutto), przy konieczności ponoszenia miesięcznych wydatków utrzymania bieżącego, co do przeciętnej wysokości których referendarz posiada stosowną wiedzę. Duże znaczenie przy ocenie sytuacji materialnej skarżącego miał także stan majątku, a także aktualna sytuacja bytowa, opisana przez wnioskodawcę, tj. mieszkanie w kontenerze "popowodziowym", zmniejszenie wydajności upraw w związku z anomaliami pogodowymi, czy też zniszczenia sprzętu używanego do wykonywania zajęcia zarobkowego. W tym stanie rzeczy, referendarz sądowy uznał za uzasadnione przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym, co też orzekł, działając na zasadzie art. 258 § 1 pkt 7 P.p.s.a.