II SA/Op 304/05
WyrokWSA w Opolu2005-12-20
Skład orzekający: Jerzy Krupiński, Daria Sachanbińska, Grażyna Jeżewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy może rozpatrzyć środek odwoławczy wniesiony z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, a tym samym wydać decyzję utrzymującą w mocy decyzję ostateczną?Ratio decidendi
Rozpatrzenie środka odwoławczego wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa, skutkujące nieważnością decyzji organu odwoławczego. Organ odwoławczy nie może orzekać w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, jeśli nie zastosowano procedury przywrócenia terminu.Stan faktyczny
Skarżący D. M. kwestionował decyzję Dyrektora Delegatury ABW w O., która utrzymała w mocy decyzję organu I instancji dotyczącą zaliczenia okresu służby do wysługi lat przy ustalaniu uposażenia i nagród jubileuszowych. Skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego i nierespektowanie prawomocnych wyroków sądowych. Domagał się zaliczenia do wysługi lat okresu od wypowiedzenia stosunku służbowego do momentu ponownego podjęcia czynności służbowych. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, uznając, że skarżący nie domagał się zaliczenia okresu zatrudnienia poza ABW.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji i określono, że nie podlega ona wykonaniu w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Krupiński Sędziowie: sędzia WSA Daria Sachanbińska asesor sądowy Grażyna Jeżewska - spraw. Protokolant: sekretarz sądowy Dorota Rak po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2005r. na rozprawie sprawy ze skargi D. M. na decyzję Dyrektora Delegatury Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w O. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie funkcjonariusza Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego 1) stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, 2) określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...], Nr [...] Dyrektor Delegatury Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w O. wydaną na podstawie art. 138 § l pkt l ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071- zwaną dalej kpa) oraz art. 116 ust. 2, art. 126 ust. l ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (Dz. U. nr 74 poz. 676 z 2002 r.) oraz § l, § 2 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 7 października 2002 r. w sprawie zasad i trybu zaliczania okresów służby, pracy i innych okresów do wysługi uwzględniającej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, § l rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 25 listopada 2002 r. w sprawie okresów wliczanych do okresu służby, od którego zależy nabycie prawa do nagrody jubileuszowej oraz zasad jej obliczania i wypłacania funkcjonariuszom Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz § 2 ust. 3 pkt 3 Zarządzenia Nr 27 Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia 17 lipca 2002 r. w sprawie właściwości przełożonych w niektórych sprawach osobowych - utrzymał w mocy swoją poprzednią decyzję z dnia [...], Nr [...], którą to decyzją, w oparciu o ww. przepisy ustawy o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu i powołanych rozporządzeń - ustalono i zaliczono D. M. wysługę lat przy ustalaniu wzrostu uposażenia oraz nagród jubileuszowych.
Skarżący z decyzją organu I instancji zapoznał się w dniu 11 marca 2005r. W decyzji tej pouczono D. M. o możliwości zwrócenia się do tego organu w terminie 14 dni z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podano, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku D. M. z dnia 25 maja 2005 r. o zaliczenie do wysługi lat okresu od dnia 1 lipca 2002 r. do dnia 12 grudnia 2004 r., bowiem z przedłożonych dokumentów wynika, iż w okresie od dnia zwolnienia ze służby w ABW, wywołanego przez rozkaz personalny Szefa ABW nr [...] z dnia 29 czerwca 2002 r. do dnia podjęcia przez niego służby w Delegaturze ABW w O., tj. 3 grudnia 2004 r., był zatrudniony na stałe i pobierał wynagrodzenie i inne świadczenia pieniężne. Okres ten nie może być uznany za równorzędny ze służbą w ABW i tym samym nie może być wliczony w poczet wysługi lat.
Wywiedziono, że w okresie od wydania rozkazu o zwolnieniu ze służby w ABW do czasu ogłoszenia przez WSA w Warszawie wyroku z dnia 23 września 2004 r. (sygn. akt. II SA/Wa 883/04) o uchyleniu tej decyzji stosunek służbowy D. M. nie istniał, zatem brak jest podstaw prawnych do zaliczenia do wysługi lat żądanego okresu zatrudnienia.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w u D. M. zarzucił rażące naruszenie powołanego przez organ w zaskarżonej decyzji prawa materialnego oraz nierespektowanie prawomocnych wyroków sądu administracyjnego i Trybunału Konstytucyjnego, jak i konstytucyjnej zasady równości wobec prawa, polegające na przyjęciu, że okres, w którym skarżący pozbawiony był możliwości wykonywania czynności służbowych w ABW skutkiem wydanych bezprawnie decyzji o wydaleniu go ze służby, nie podlega uwzględnieniu w zakresie zaliczenia go do wysługi lat w ABW oraz przyznania skarżącemu wszystkich stosownych należnych świadczeń pieniężnych. Wniósł o nakazanie organowi administracyjnemu zaliczenia do wysługi lat w ABW wnioskowanego okresu. Podniósł, iż wbrew zaprezentowanemu stanowisku organu nie domagał się zaliczenia do wysługi lat okresu zatrudnienia poza ABW i uznania go za równorzędny ze służbą, wnosił o zaliczenie do wysługi lat w ABW okresu od wypowiedzenia stosunku służbowego do momentu ponownego podjęcia czynności służbowych.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Delegatury Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w O. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Podczas rozprawy sądowej D. M. poparł swoją skargę oraz wnioski w niej zawarte oświadczając, iż pismo z dnia 25 maja 2005 r. nie stanowiło wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, gdyż zdawał sobie sprawę o obowiązującym terminie do złożenia takiego wniosku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w u zważył, co następuje:
zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwości między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowania wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi w myśl art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 - zwaną dalej Prawo o postępowaniu) następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W myśl art. 145 § 1 pkt 2, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Z zasady legalności, wynika konsekwencja, iż administracyjny sąd wojewódzki ocenia, czy wydana decyzja jest zgodna z prawem obowiązującym w dacie jej wydania (wyrok NSA z dn. 14 stycznia 1999 r., sygn. akt III SA 4731/97 - LEX nr 37180).
Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednak z innych przyczyn niż w niej wywiedziono. Treść art. 134 § l Prawo o postępowaniu stanowi, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co pozwala i obliguje do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa. Taka sytuacja występuje w sprawie niniejszej, gdzie podstawę rozstrzygnięcia stanowi okoliczność, którą sąd winien wziąć pod uwagę z urzędu.
Przeprowadzona kontrola zaskarżonej decyzji wykazała, iż nie odpowiada ona wymogom prawa, przy czym waga i rodzaj popełnionego naruszenia przesądziły o konieczności stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji.
Jak wynika z lektury akt decyzja Dyrektora Delegatury ABW w O. jako organu pierwszoinstancyjnego została wydana [...] Skarżący zapoznał się z nią w dniu 11 marca 2005 r.
Od 12 marca 2005 r. rozpoczął się, zatem bieg 14-dniowego terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji do organu drugiej instancji. Termin ten upłynął z dniem 25 marca 2005 r., a ponieważ do tego dnia nie został wniesiony wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, uzyskała ona przymiot decyzji ostatecznej (art. 16 § 1 kpa).
W świetle takich ustaleń pismo D. M. z dnia 25 maja 2005 r. nie mogło być uznane przez organ za wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji z dnia [...], ta bowiem, jak wykazano wyżej, stała się ostateczna najpóźniej z dniem 25 marca 2005 r., a zatem nie mogła być przedmiotem postępowania odwoławczego bez zastosowania procedury określonej w art. 58 kpa. W piśmie z dnia 25 maja 2005 r. skarżący nie wnosił o przywrócenie terminu do złożenia wniosku, bowiem nie traktował tego pisma, jak oświadczył na rozprawie jako "odwołania", oznacza to, że w dacie wydania decyzji w drugiej instancji, tj. w dniu [...] Dyrektor Delegatury ABW w O. nie mógł orzekać w przedmiotowej sprawie, jako organ odwoławczy. Wynika to z faktu, że tylko wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wniesiony przez uprawnioną stronę z zachowaniem terminu określonego w art. 129 § 2 kpa, wywołuje skutek w postaci przeniesienia kompetencji do rozpatrzenia sprawy na organ wyższego stopnia.
Jeżeli więc organ właściwy do działania jako organ II instancji prowadzi postępowanie odwoławcze w wyniku pisma uznanego jako "odwołanie" i wniesionego z uchybieniem terminu określonego w art. 129 § 2 kpa bez przywrócenia terminu do jego wniesienia, dopuszcza się rażącego naruszenia art. 16 § 1 kpa, gdyż orzeka w sprawie zakończonej decyzją ostateczną nawet wówczas, gdy orzeka "o utrzymaniu w mocy" decyzji ostatecznej.
Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem doktryny i orzecznictwa, rozpatrzenie środka odwoławczego wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa - określone w art. 156 § 1 pkt 2 kpa.
W konsekwencji powyższych uchybień prawnych stwierdzić trzeba, iż zaskarżona decyzja Dyrektora Delegatury ABW w O. dotknięta jest wadą nieważności.
W sytuacji wystąpienia opisanego naruszenia, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu, należało stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji.
Rozstrzygnięcia w punkcie drugim wyroku dokonano na podstawie art. 152 Prawo o postępowaniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło