II SA/Op 306/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grażyna Jeżewska po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi L. S. na pismo Wójta Gminy Branice z dnia [...], nr [...] w przedmiocie informacji o zadłużeniu z tytułu czynszu postanawia: odrzucić skargę. W dniu 10 sierpnia 2009 r. L. S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na pismo Wójta Gminy Branice z dnia [...], nr [...], stanowiące odpowiedź na zapytanie skarżącej o stan zadłużenia wobec Gminy z tytułu czynszu i określające jego wysokość. Skarżąca podniosła zarzut biurokratycznego załatwienie jej sprawy. Nie zgadzając się z treścią informacji o wysokości zadłużenia wskazała na naruszenie praworządności, jak również naruszenie jej interesów. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy Branice uznając skargę za niezasadną wskazał, że skarżąca otrzymała zaświadczenie o zadłużeniu na dzień 27 lipca 2009 r. wraz z opisem rozliczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. W myśl art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.)- zwanej P.p.s.a., Sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Stosownie do art. 3 § 2 P.p.s.a. właściwość rzeczowa sądów administracyjnych obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Ponadto jak stanowi art. 3 § 3 P.p.s.a. do właściwości sądów administracyjnych należy także orzekanie w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę. Zgodnie zaś z art. 4 P.p.s.a., o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, sądy administracyjne są właściwe również do rozstrzygania sporów o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi oraz sporów kompetencyjnych między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Mając na uwadze zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych dostrzec przyjdzie, iż obejmuje ona jedynie sprawy z zakresu stosunków administracyjnoprawnych chyba, że ustawa szczególna przewiduje kontrolę sądów administracyjnych także w innych sprawach. Oznacza to, iż w braku w tym zakresie szczególnych uregulowań ustawowych, sądy administracyjne nie są uprawnione do orzekania w sprawach wynikających z innych niż administracyjny stosunków prawnych. Istota stosunku administracyjnoprawnego polega na tym, iż jedną z jego stron zawsze jest organ administracji publicznej, bądź organ administracji państwowej czy też inny podmiot powołany do realizacji zadań administracji publicznej, który z mocy przepisów prawa jest zobowiązany i uprawniony do władczego rozstrzygania o prawach i obowiązkach drugiej strony, regulowanych przez przepisy prawa administracyjnego. Wykonując swoje uprawnienia i obowiązki jest on przy tym wyposażony, z mocy przepisów prawa, w atrybut władzy państwowej w postaci m.in. środków przymusu państwowego, służący do zabezpieczenia realizacji uprawnień i obowiązków administracyjnoprawnych. Odmiennie zatem niż w przypadku stosunków cywilnoprawnych, gdzie strony będące partnerami mają równorzędną pozycję i w oparciu o przepisy prawa według własnego uznania, kształtują treść łączącego je stosunku prawnego, w stosunkach administracyjnoprawnych organ administracji publicznej jest obowiązany i uprawniony do władczego kształtowania, sytuacji prawnej drugiej strony. Nie wszystkie jednak stosunki prawne, w których jedną ze stron jest organ administracji publicznej, mają charakter administracyjnoprawny. W przypadku bowiem gdy, obie strony korzystają z wyznaczonej granicami prawa swobody w ustalaniu treści łączącego je stosunku prawnego, a przepisy prawa nie ustalają dla jednego z nich kompetencji do władczego rozstrzygania o treści uprawnień i obowiązków, przyjąć należy, iż stosunek ten nie ma charakteru administracyjnoprawnego. Mając na uwadze powyższe, stwierdzić przyjdzie, że jeżeli przepisy ustaw szczególnych nie stanowią inaczej, sądy administracyjne uprawnione są do kontroli legalności działań bądź bezczynności organów administracji publicznej, o których mowa w art. 3 P.p.s.a., wynikających z takich stosunków prawnych, w zakresie których organ administracji publicznej z mocy prawa uprawniony jest do władczego kształtowania treści tego stosunku prawnego. W niniejszej sprawie, nie można uznać, że kwestionowana przez skarżącą czynność organu w postaci wystosowania do niej pisma podjęta została na skutek działania z zakresu administracji publicznej. Stosunek prawny stanowiący podstawę ustalenia zadłużenia skarżącej, jest bowiem stosunkiem wynikającym z cywilnoprawnej umowy najmu, której kontrola nie mieści się w kognicji sądów administracyjnych. O cywilnoprawnym charakterze przedstawionego przez skarżącą sporu, rozstrzyga zatem cywilny charakter stosunku najmu, który jest stosunkiem z zakresu prawa cywilnego. Powstaje on na podstawie umowy i normowany jest przez kodeks cywilny. Wprawdzie szczególne uregulowania dotyczące najmu lokali mieszkalnych należących do gminnego zasobu mieszkaniowego zawiera ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266 ze zm.), niemniej jednak powstały w oparciu o przepisy tej ustawy stosunek najmu również jest stosunkiem cywilnoprawnym, który stosownie do art. 5 tej ustawy nawiązywany jest na podstawie umowy. Istota najmu, w rozumieniu wskazanej ustawy, jest zaś tożsama, z pojęciem najmu uregulowanym w art. 659 K.c. Skoro zatem, podstawę ewentualnych sporów dotyczących zadłużenia najemcy wobec wynajmującego, którego to zadłużenia dotyczy kwestionowane przez skarżącą pismo, stanowi cywilnoprawny stosunek najmu stwierdzić należy, iż sprawa ze skargi na pismo organu gminy w tym przedmiocie nie mieści się w zakresie właściwości sądu administracyjnego. Jak stanowi bowiem art. 2 K.p.c., do rozpoznawania spraw cywilnych powołane są sądy powszechne, o ile sprawy te nie należą do właściwości sądów szczególnych, oraz Sąd Najwyższy. W myśl natomiast przepisów art. 1 – 4 P.p.s.a., sprawy ze stosunku najmu lokali mieszkalnych, nie należą do właściwości sądów administracyjnych. Przepisy ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie Kodeksu cywilnego, jak i innym ustaw również nie przewidują w tym zakresie właściwości sądów administracyjnych. Mając na uwadze powyższe, wobec tego, że skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie mieści się w zakresie właściwości rzeczowej sądów administracyjnych uznać należało, iż w niniejszej sprawie zaistniała przesłanka odrzucenia skargi, o której mowa w art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Z tego też powodu orzeczono jak na wstępie.