II SA/Op 306/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz po rozpoznaniu w dniu 23 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. L. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na uchwałę Rady Gminy Pawłowiczki z dnia 28 lutego 2013 r., Nr XXIV/141/13, w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia: przywrócić termin do wniesienia skargi. Postanowieniem z dnia 29 lipca 2013 r., sygn. akt II SA/Op 306/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odrzucił skargę M. L. na uchwałę Rady Gminy Pawłowiczki z dnia 28 lutego 2013 r., Nr XXIV/141/13, w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jako wniesioną po upływie ustawowego terminu. Postanowienie to zostało doręczone skarżącemu w dniu 6 sierpnia 2013 r. W dniu 12 sierpnia 2013 r. skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł za pośrednictwem organu wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu wskazał, że o uchybieniu terminu dowiedział się z chwilą otrzymania postanowienia o odrzuceniu skargi, tj. w dniu 6 sierpnia 2013 r. Podniósł, że pouczenia o terminie, sposobie i możliwości zaskarżenia nie zawierała ani skarżona uchwała Rady Gminy Pawłowiczki z dnia 28 lutego 2013 r., ani uchwała z dnia 9 maja 2013 r., Nr XXVI/157/13, w sprawie odmowy uwzględnienia wezwania strony do usunięcia naruszenia prawa. Ponadto stwierdził, że będąc na zebraniu Rady Gminy Pawłowiczki w lutym 2013 r. próbował uzyskać od organu informację o terminie i sposobie zaskarżenia przedmiotowej uchwały, ale otrzymał jedynie ogólną informację w tym zakresie. Skarżący podniósł także, że nie odebrał osobiście uchwały z dnia 9 maja 2013 r., stanowiącą odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Została ona doręczona jego matce, niebędącej domownikiem ani sąsiadem, która omyłkowo poinformowała, że odebrała przesyłkę w terminie innym niż faktycznie wynikający ze zwrotnego potwierdzenia odbioru. Z tego względu, składając skargę bezpośrednio w Sądzie w dniu 13 czerwca 2013 r., był przekonany, że czynność ta wywoła postulowany przez niego skutek prawny. Nie był wówczas reprezentowany przez fachowego pełnomocnika. Do wniosku o przywrócenie terminu dołączone zostały kserokopie zaświadczeń o miejscu zameldowania skarżącego i jego matki pod różnymi adresami, a także dwa odpisy skargi. Przesyłając powyższy wniosek do tut. Sądu Gmina Pawłowiczki wniosła o jego odrzucenie ewentualnie o oddalenie. W uzasadnieniu wywiodła, że wniosek jest spóźniony, gdyż powinien zostać złożony wraz ze skargą, tj. w dniu 13 czerwca 2013 r., a skarżący nie uprawdopodobnił żadnych okoliczności uzasadniających brak jego winy w uchybieniu terminu do złożenia skargi. Poza tym z przepisów nie wynika obowiązek pouczania strony o możliwości i terminach składania skargi na uchwały. Ponadto, twierdzenie skarżącego odnośnie braku znajomości ustawowych terminów do złożenia skargi jest nieuzasadnione, gdyż w treści skargi wskazał on m.in. przepis art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a. Odnosząc się do prawidłowości doręczenia odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, Gmina Pawłowiczki stwierdziła, że doręczenie przesyłki nastąpiło w dniu 13 maja 2013 r., gdyż było zgodne z art. 43 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., Nr 267), zwanej dalej K.p.a., bowiem matka skarżącego jest jego domownikiem i sąsiadem. Z tego względu poinformowanie skarżącego przez matkę o innym terminie odbioru jest pozbawione znaczenia prawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 P.p.s.a., sąd na wniosek strony, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, postanowi przywrócenie terminu. Natomiast w myśl art. 87 P.p.s.a., w piśmie zawierającym wniosek o przywrócenie terminu, wniesionym w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, do sądu, w którym czynność miała być dokonana (§ 1), należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2), a równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Treść powyższego przepisu oznacza, że strona, która uchybiła terminowi powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna. Podstawowymi przesłankami warunkującymi przywrócenie terminu do wniesienia skargi jest natomiast zachowanie wymogu formalnego z art. 87 § 1 P.p.s.a. oraz stwierdzenie uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego. Z rozpoznawanego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wynika, że o uchybieniu terminu skarżący dowiedział się z postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 29 lipca 2013 r., sygn. akt II SA/Op 306/13, w przedmiocie odrzucenia skargi. Odpis wskazanego postanowienia został doręczony skarżącemu w dniu 6 sierpnia 2013 r., a zatem w tym dniu ustała przyczyna uchybienia terminu. W tej sytuacji wniosek o przywrócenie terminu, złożony w dniu 12 sierpnia 2013 r., wniesiony został w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu, co uzasadnia dopuszczalność jego rozpatrzenia przez Sąd. Za koniecznością uwzględnienia zgłoszonego żądania przemawia wadliwość doręczenia skarżącemu przez doręczyciela pocztowego odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, zawartej w uchwale Nr XXVI/157/13 Rady Gminy Pawłowiczki z dnia 9 maja 2013 r. O ile nie ulega wątpliwości, że skarżący zapoznał się z treścią powyższej uchwały, co potwierdza treść wniesionej skargi, to jednak przedłożone wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu dowody i oświadczenia skarżącego świadczą, że B. L. jest zameldowana w [...] przy ul. [...], a zatem pod adresem innym niż adres skarżącego. Nie jest zatem domownikiem ani sąsiadem skarżącego. Okoliczność tę Sąd ustalił dopiero przy rozpoznawaniu wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W kontekście obowiązującego stanu prawnego, aktualnego orzecznictwa oraz w oparciu o całokształt okoliczności sprawy należy stwierdzić, że wadliwość doręczenia może stanowić pozytywną przesłankę pozwalającą na przywrócenie uchybionego terminu. W tym zakresie należy mieć na względzie, że zgodnie z art. 39 K.p.a. organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez pocztę, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy. Generalną zasadą, wynikającą z 42 § 1 K.p.a. jest tzw. doręczenie właściwe pism, dokonywane bezpośrednio do rąk adresata będącego osobą fizyczną, w jego mieszkaniu lub w miejscu pracy. Inne przewidziane w K.p.a. formy doręczenia pism, określane jako doręczenia zastępcze, mają charakter uzupełniający. Odnoszą one taki sam skutek jak doręczenie właściwe i rodzą domniemanie prawne, że pismo zostało doręczone adresatowi. Domniemanie to może zostać obalone, gdy adresat udowodni, że mimo zastosowania zastępczej formy doręczenia pismo nie zostało mu doręczone z przyczyn od niego niezależnych. Obalenie domniemania o doręczeniu pisma rodzi prawo do przywrócenia stronie terminu do dokonania określonej czynności prawnej. Jedną z form doręczenia zastępczego określa przepis art. 43 K.p.a., który stanowi, że w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania. Ustalony w powyższym przepisie sposób zastępczego doręczenia pisma opiera się zatem na domniemaniu, że osoba wskazana na potwierdzeniu odbioru pisma jako domownik adresata i która pokwitowała odbiór pisma, przyjęła je w celu oddania go adresatowi oraz że pismo to zostało mu doręczone (wyrok NSA z 14 marca 2007 r., II GSK 315/06, LEX nr 321253). Na gruncie niniejszej sprawy należy stwierdzić, że doręczenie przesyłki zawierającej odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa Gmina Pawłowiczki powierzyła operatorowi Poczta Polska. Zapisy uwidocznione na blankiecie zwrotnego potwierdzenia odbioru, jakim Gmina posłużyła się przesyłając to pismo, pozwalają jedynie ustalić, że w dniu 13 maja 2013 r. przesyłkę odebrała matka adresata – B. L., co potwierdziła swym podpisem. Brak jest natomiast adnotacji doręczyciela, że odbierająca przesyłkę jest domownikiem bądź sąsiadem adresata, jak też informacji o podjęciu się przez tę osobę doręczenia przesyłki i o sposobie poinformowania adresata o pozostawieniu pisma. Powyższe dowody pozwalają, w ocenie Sądu, na uznanie za wiarygodne wyjaśnień skarżącego, prowadzących do oceny w zakresie wadliwości doręczenia przesyłki zawierającej odpowiedź Rady Gminy na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Skarżący skutecznie podważył domniemanie doręczenia zastępczego, o którym mowa w art. 43 K.p.a., uprawdopodobnił zatem brak winy w uchybieniu terminowi, co uzasadniało przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Z tych względów, na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.