II SA/Op 306/15

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Violetta Radecka po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 23 kwietnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zezwolenia na zbieranie odpadów na skutek wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy postanawia: oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. E. Ś. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 23 kwietnia 2015 r., nr [...]. Wpis od skargi został ustalony w wysokości 200 zł, co wynika z zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II z dnia 27 lipca 2015 r. (por.: k-9 akt sądowych). Uzasadniając wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych skarżąca podała, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów z uwagi na załamanie notowań cen miedzi na rynkach światowych, które nastąpiło w miesiącu maju br. i trwa nadal. Załamanie to spowodowało negatywne skutki dla prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej, a w konsekwencji kłopoty finansowe przejawiające się niemożnością wypłaty wynagrodzeń pracownikom oraz pokrycia kosztów związanych z prowadzoną firmą. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, skarżąca podała, że tworzy wspólne gospodarstwo domowe z mężem, a dochód tego gospodarstwa pochodzi z wynagrodzenia małżonków i kształtuje się w skali miesiąca w wysokości łącznie 8.819,63 zł. Ponadto, skarżąca oświadczyła, że posiada kredyt obrotowy w wysokości 100.000 zł, ponosi wydatki z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości 10.500 zł miesięcznie, a z tytułu wydatków mieszkaniowych – 800 zł. Pismem z dnia 8 października 2015 r., referendarz sądowy wezwał skarżącą do uzupełnienia wniosku przez nadesłanie: kopii pełnej dokumentacji księgowej działalności gospodarczej prowadzonej przez wnioskodawczynię; kopii deklaracji podatkowych wnioskodawczyni i jej męża za 2014 r. wraz z potwierdzeniem złożenia ich we właściwym urzędzie skarbowym; wyciągów z posiadanych przez wnioskodawczynię i jej męża rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z ostatnich trzech miesięcy. Referendarz zobowiązał także do przedłożenia szczegółowej pisemnej informacji na temat kosztów ponoszonych w skali miesiąca przez wnioskodawczynię i jej małżonka na bieżące utrzymanie wraz dokumentami potwierdzającymi fakt i wysokość poniesienia tych kosztów. W odpowiedzi na wezwanie, skarżąca nadesłała specyfikację kosztów utrzymania mieszkania, z której wynika, że ponosi koszty czynszu w wysokości 447,98 zł, opłatę za wodę – 90,90 zł, opłatę za energię – 104,49 zł, za gaz – 85,25 zł (uśredniono w skali miesiąca), z tytułu wyżywienia i innych potrzeb – 1.500 zł. Do akt sprawy dołączyła także wyciągi bankowe, zeznania podatkowe i zapisy księgowe za okres od 1 stycznia 2015 r. do dnia 30 września 2015 r. Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) – zwanej dale w skrócie: "P.p.s.a." referendarz sądowy zważył, co następuje: Skarżąca zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych, a zatem stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., powinna wykazać, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny. Przywołane przepisy prawa wskazują, że prawidłowe rozpoznanie wniosku polega na ocenie możliwości uiszczenia kosztów sądowych przez skarżącą, w oparciu o czynniki mające wpływ na ten potencjał, tj. jej sytuację materialną i wysokość wymaganych w niniejszym postępowaniu opłat sądowych. Na tym etapie postępowania skarżąca jest zobowiązana do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 200 zł (§ 2 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 221, poz. 2193 z późn. zm.), a w przypadku dalszego procedowania – opłatę za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, doręczonego na skutek wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w wysokości 100 zł (podstawa prawna: § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych w sprawach sądowoadministracyjnych - Dz.U. Nr 221, poz. 2192 z późn. zm.) oraz wpis od skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł (§ 3 wyżej podanego rozporządzenia w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi), co daje łączną kwotę: 400 zł. W ocenie referendarza, E. Ś. jest w stanie ponieść przedstawione koszty bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i małżonka. Pogląd ten, referendarz oparł na danych wynikających z przedłożonych przez skarżącą dokumentów, określających jej płynność finansową. Skarżąca wraz z mężem uzyskują (co oświadczyła we wniosku) comiesięczne dochody z tytułu wynagrodzenia w wysokości łącznej 8.819,63 zł netto, przy miesięcznych wydatkach na utrzymanie mieszkania i siebie, w łącznej wysokości 2.251,40 zł. Wolna kwota do dyspozycji małżonków, którą mogą przeznaczyć na inne, dodatkowe wydatki, powstała z różnicy pomiędzy podanymi dochodami, a wskazanymi, niezbędnymi wydatkami wynosi zatem ok. 6.500 zł miesięcznie i nie jest kwotą małą, jak na warunki polskich rodzin. Wyciągi bankowe z rachunku osobistego małżonków również pokazują, że małżonkowie na bieżąco realizują swoje zobowiązania, a końcowe salda miesięczne rachunku są dodatnie (miesiąc: lipiec, sierpień i wrzesień 2015 r.) i brak jest informacji świadczących o zachwianiu ich płynności finansowej, np. przez postępowania egzekucyjne, czy inne działania wierzycieli. Odnosząc się do kondycji firmy skarżącej należy wskazać, że utrzymuje się ona z działalności gospodarczej w zakresie zbierania odpadów innych, niż niebezpieczne i w roku podatkowym 2014 uzyskała z tytułu tej działalności przychód w wysokości 1.141.375,26 zł, dochód – 73.212,98 zł, przy kosztach uzyskania przychodu – 1.068.162,28 zł (wynika to z zeznania podatkowego za 2014 rok). W 2015 r. skarżąca, w okresie od stycznia do końca września, uzyskała przychód w wysokości 1.001.323,40 zł, zakupiła towar i materiały na kwotę 778.382,41 zł, poniosła wydatki na wynagrodzenie w gotówce i w naturze – 30.921,97 zł, przy łącznych wydatkach: 87.442,50 zł (dane pochodzą z zapisów w buforze za okres od dnia 2015-01-01 do 2015-09-30). Deklarowana przez skarżącą podstawa opodatkowania w deklaracjach VAT-7 w 2015 r. wynosiła w styczniu – 126.206 zł, w lutym – 69.966 zł, w marcu – 205.489 zł, w kwietniu – 152.367 zł, w maju – 118.298 zł, w czerwcu – 114.668 zł, w lipcu – 73.894 zł, w sierpniu – 98.371 zł, we wrześniu – 68.438 zł. W ocenie referendarza, podane okoliczności, a także analiza wyciągów bankowych wskazują na fakt, że działalność gospodarcza jest prowadzona w sposób ciągły i świadczą o dobrej kondycji finansowej firmy skarżącej. Skarżąca twierdzi, że posiada obecnie jeden kredyt obrotowy w wysokości 100.000 zł, w rachunku firmowym, lecz nie podała kosztów jego obsługi. Wyciągi z tego rachunku w skali roku, złożone do akt pokazują, że jedynie w miesiącu lipcu 2015 r. skarżąca opłaciła prowizję za odnowienie kredytu w wysokości 2.000 zł, a co miesiąc jest obciążana opłatą za niewykorzystany limit i dla przykładu: w miesiącu sierpniu kwota ta wyniosła - 98 zł, we wrześniu – 129,60 zł, a w październiku – 104,87 zł. Treść wyciągów bankowych z rachunku firmowego pokazuje także, że zobowiązania skarżącej wobec ZUS, urzędu skarbowego i kontrahentów były uiszczane regularnie, a rachunek nie jest obciążony zajęciami komorniczymi. Natomiast, sam fakt zaciągnięcia przez skarżącą kredytu w wysokości 100.000 zł również wskazuje, zdaniem referendarza na korzystną sytuację finansową przedsiębiorstwa skarżącej. Niewątpliwie w procedurze poprzedzającej udzielenie kredytów banki badały sytuację majątkową skarżącej i uznały ją za stabilną, skoro kredyty w tej wysokości zostały jej udzielone. Ponadto okoliczność, że skarżąca jest przedsiębiorcą, czyli prowadzi samodzielną działalność gospodarczą na własny rachunek, wiąże się z ryzykiem ponoszenia wszystkich związanych z nią konsekwencji, co jest istotą takiej działalności, w tym różnego rodzaju wydatków, do których zaliczyć należy koszty sądowe (por. postanowienie NSA z dnia 6 października 2004 r., GZ 71/04, ONSAiWSA 2005/1/8). Wydatki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej nie mogą mieć pierwszeństwa zaspokojenia przed zobowiązaniami publicznoprawnymi, a do takich zalicza się koszty sądowe. Brak jest podstaw do uznania, że istnieją przesłanki przemawiające za obciążeniem Skarbu Państwa kosztami prowadzonego przez skarżącą postępowania sądowoadministracyjnego. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że nie można uznawać wszelkich kosztów działalności gospodarczej za priorytetowe wobec kosztów prowadzonego postępowania sądowego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 listopada 2011 r., sygn. akt I FZ 344/11 – dostępne na stronie internetowej: www.nsa.orzeczenia.gov.pl). Z uwagi na całokształt powyżej wskazanych okoliczności referendarz sądowy uznał, że wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, nie zasługuje na uwzględnienie. Sytuacja finansowa skarżącej pozwala jej bowiem na uiszczenie kosztów sądowych, wymaganych w tej sprawie, a zwłaszcza wpisu od skargi wynoszącego 200 zł, którego uiszczenie jest wymagane na obecnym etapie sprawy i jest niezbędne w celu skutecznego wszczęcia postępowania sądowego. Wobec tego, działając na zasadzie art. 258 § 2 pkt 7, referendarz sądowy orzekł jak w sentencji.