II SA/Op 308/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Janowska Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędziowie Sędzia WSA Daria Sachanbińska – spr. Protokolant Sekretarz sądowy Mariola Górska po rozpoznaniu w dniu 9 września 2010 r. na rozprawie sprawy ze skargi G. W. na pismo Starosty Kędzierzyńsko-Kozielskiego z dnia [...], nr [...], w części dotyczącej pojazdu [...] o nr rej. [...] w przedmiocie opłaty za kartę pojazdu postanawia : 1) odrzucić skargę, 2) nakazać Kasie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu zwrot z urzędu skarżącemu G. W. kwoty 100 (sto) złotych ze środków budżetowych Skarbu Państwa. Pismem z dnia 29 stycznia 2010 r., zatytułowanym "Wniosek" i skierowanym do Wydziału Komunikacji i Transportu Starostwa Powiatowego w Kędzierzynie-Koźlu, G. W. - powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r., sygn. akt U 6/04 - wystąpił o zwrot kwoty 7.225,00 zł za wydanie karty pojazdu dla 17 samochodów zarejestrowanych w Starostwie, w tym samochodu marki [...] o nr rej. [...]. Wskazując, że żądana kwota stanowi siedemnastokrotność różnicy pomiędzy kwotą zapłaconą wynoszącą 500 zł, a kwotą opłaty należną wynoszącą 75 zł, podał, że powołane orzeczenie Trybunału stwierdza, iż przepis § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 137, poz. 1310) jest niezgodny z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) oraz z art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji RP. W odpowiedzi na powyższy wniosek Starosta Kędzierzyńsko-Kozielski pismem z dnia [...], nr [...], doręczonym G. W. w dniu 12 lutego 2010 r. za pisemnym pokwitowaniem, odmówił zwrotu żądanej kwoty, argumentując, że opłata w wysokości 500 zł została pobrana w oparciu o obowiązujące w dacie wydania karty przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 137, poz. 1310). Jednocześnie wyjaśnił, że w powołanym przez wnioskodawcę wyroku Trybunału Konstytucyjnego orzeczono, iż przepis § 1 ust. 1 w/w rozporządzenia traci moc z dniem 1 maja 2006 r. Natomiast nowe przepisy obowiązujące w tym zakresie, tj. rozporządzenie Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 28 marca 2006 r. weszło w życie z dniem 15 kwietnia 2006 r., a zatem do tego dnia opłata za wydanie karty pojazdu pobierana była w wysokości 500 zł. Nawiązując do powyższego pisma organu, G. W. w piśmie z dnia 22 lutego 2010 r. zakwestionował wyrażone w nim stanowisko, ponownie wnosząc o zwrot nadpłaty za poszczególne pojazdy, w tym opłaty za kartę pojazdu dla samochodu marki [...] o nr rej. [...], wraz z należnymi odsetkami. Wywodził, że powołane przez organ przepisy nie stanowią podstawy do odmowy zwrotu nienależnie pobranej opłaty. Pismem z dnia 12 marca 2010 r., nr [...], Starosta Kędzierzyńsko-Kozielski poinformował G. W., że podtrzymuje stanowisko zawarte w piśmie z dnia [...]. G. W., nie zgadzając się ze stanowiskiem Starosty Kędzierzyńsko- Kozielskiego, pismem z dnia 13 kwietnia 2010 r. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, wnosząc o uchylenie aktu Starosty z dnia [...] w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący podniósł zarzut naruszenia art. 77 ust. 4 pkt 2 i art. 77 ust. 5 Prawa o ruchu drogowym oraz art. 91 i art. 217 Konstytucji, a także art. 6 K.p.a., w zakresie, w jakim Starosta nie uwzględnił wyroku Trybunału Konstytucyjnego i wydał akt na podstawie przepisów uznanych przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodne z Konstytucją i z ustawą Prawo o ruchu drogowym. Skarga została wniesiona przez skarżącego za pośrednictwem Starosty, poprzez osobiste złożenie jej w organie w dniu 15 kwietnia 2010 r., co potwierdza data prezentaty oraz zamieszczona na niej adnotacja. Sprawa ze skargi G. W. została zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Op 293/10. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 17 maja 2010 r., ze sprawy o sygn. akt II SA/Op 293/09 wyłączono do odrębnego rozpoznania sprawy o zwrot opłaty za kartę pojazdu dla poszczególnych samochodów. Sprawa ze skargi na odmowę zwrotu opłaty za kartę pojazdu wydaną dla samochodu [...] o nr rej. [...], została zarejestrowana w repertorium sądowym pod sygn. akt II SA/Op 308/10 i stanowi przedmiot niniejszego postępowania. W odpowiedzi na skargę Starosta Kędzierzyńsko-Kozielski wniósł o jej odrzucenie z uwagi na brak wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa w terminie określonym w art. 52 § 3 P.p.s.a. Alternatywnie organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. W piśmie procesowym z dnia 27 maja 2010 r. skarżący - zobowiązany na mocy zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II tut. Sądu z dnia 17 maja 2010 r., do wykazania, że w trybie art. 52 § 3 P.p.s.a. wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa - wyjaśnił, że za takie wezwanie uważa skierowane do organu pismo z dnia 22 lutego 2010 r., którego kopię dołączył. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II z dnia 1 czerwca 2010 r., w zakreślonym przez Sąd terminie skarżący uiścił w dniu 11 czerwca 2010 r. wymagany wpis od skargi w wysokości 100 zł, co potwierdza dowód księgowy (k. 26 akt sądowych). Na wezwanie Sądu, Starosta Kędzierzyńsko-Kozielski w piśmie procesowym z dnia 23 czerwca 2010 r. podał, że na pismo skarżącego z dnia 22 lutego 2010 r. udzielił odpowiedzi pismem z dnia 12 marca 2010 r., które zostało doręczone G. W. w dniu 15 marca 2010 r. Do pisma dołączono kserokopię pocztowego zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki. Odpis powyższego pisma procesowego został przesłany skarżącemu, który jednocześnie został przez Sąd zobowiązany do oświadczenia, czy złożona przez niego skarga została wniesiona osobiście. W piśmie procesowym z dnia 8 lipca 2010 r. skarżący potwierdził, że skargę złożył osobiście w siedzibie Starostwa w dniu 15 kwietnia 2010 r. W wykonaniu zarządzenia sędziego, Starosta Kędzierzyńsko-Kozielski w piśmie z dnia 4 sierpnia 2010 r. oświadczył, że pismo skarżącego z dnia 22 lutego 2010 r. zostało złożone w Kancelarii Starostwa w dniu 10 marca 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jednakże w trybie i na zasadach określonych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na inne niż decyzja lub postanowienie akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Wniesiona w rozpatrywanej sprawie skarga dotyczy zwrotu części opłaty pobranej za wydanie karty pojazdu, należy więc do spraw z zakresu administracji publicznej, gdyż odnosi się do obowiązku publicznoprawnego wynikającego z przepisu prawa. Stanowi zatem czynność w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., na którą przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 52 § 1 i 2 P.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich, a przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Jeżeli natomiast ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, a taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 P.p.s.a.). Stosownie zaś do treści art. 53 § 2 P.p.s.a., w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Z kolei w myśl art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a., sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. W rozpatrywanej sprawie jednym z warunków dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego na czynność Starosty Kędzierzyńsko-Kozielskiego z dnia [...] o odmowie zwrotu żądanej opłaty, po doręczeniu tego pisma, było wystąpienie przez skarżącego do organu w terminie czternastu dni z pisemnym wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Zdaniem Sądu, wbrew stanowisku organu wyrażonemu w odpowiedzi na skargę, skarżący czynności tej dopełnił, wnosząc pismo z dnia 22 lutego 2010 r. Treść tego pisma, skierowanego do organu, nie tylko wyraźnie nawiązuje do stanowiska zawartego w piśmie Starosty z dnia [...] i zawiera obszerną polemikę z przedstawioną tam argumentacją, ale ponadto zawiera ponowne żądanie wypłaty dochodzonej kwoty nadpłaty. Wobec powyższego, pomimo iż przedmiotowe pismo nie zostało przez skarżącego określone jako wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, to w istocie stanowi takie wezwanie. W doktrynie zauważalna jest bowiem tendencja do odformalizowanego traktowania wezwania do usunięcia naruszenia prawa, m.in. uznaje się za takie wezwanie skargę złożoną w trybie skarg i wniosków (tak M. Jaśkowiak, Akty i czynności z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 16 ust. 1 pkt 4 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (w:) Polski model sądownictwa administracyjnego, red. J. Stelmasiak, J. Niczyporuk, S. Fundowicz, Lublin 2003, s. 171; L. Żukowski, glosa do postanowienia NSA z dnia 12 marca 1998 r., II SA 1247/97, OSP 1999, z. 2, poz. 25). Jednocześnie uznać należało, iż skierowane do organu wezwanie do usunięcia naruszenia prawa złożone zostało po upływie czternastodniowego terminu określonego w art. 52 § 3 P.p.s.a. Jak wynika z materiału dokumentacyjnego sprawy, Starosta Kędzierzyńsko - Kozielski pismem z dnia [...], doręczonym skarżącemu w dniu 12 lutego 2010 r. odmówił zwrotu nadpłaty za wydaną kartę pojazdu. Przyjmując, iż skarżący o dokonanej przez organ czynności dowiedział się w dniu 12 lutego 2010 r., termin do wezwania Starosty do usunięcia naruszenia prawa upływał w dniu 26 lutego 2010 r. Tymczasem skarżący wezwał Starostę pismem opatrzonym datą 22 lutego 2010 r., które jednak zostało złożone w Kancelarii Starostwa dopiero w dniu 10 marca 2010 r., a więc po upływie czternastodniowego terminu określonego w art. 52 § 3 P.p.s.a. W tym stanie rzeczy, skoro skarżący nie wezwał organu do usunięcia naruszenia prawa w ustawowym terminie, skargę jako niedopuszczalną należało odrzucić, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. Poza powyższym należy wskazać, iż kolejnym warunkiem dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego było wniesienie jej z zachowaniem trzydziestodniowego terminu określonego w art. 53 § 2 P.p.s.a. Zważywszy na to, że pismem z dnia 12 marca 2010 r. organ udzielił odpowiedzi na wezwanie skarżącego do usunięcia naruszenia prawa, termin ten winien być liczony od dnia doręczenia powyższego pisma skarżącemu, co - jak wynika z zapisów uwidocznionych na pocztowym zwrotnym potwierdzeniu odbioru - nastąpiło w dniu 15 marca 2010 r. Fakt doręczenia przesyłki skarżący potwierdził własnoręcznym podpisem. Wobec tego należało przyjąć, że określony w art. 53 § 2 P.p.s.a. trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi rozpoczął bieg w dniu 16 marca 2010 r. i upłynął z dniem 14 kwietnia 2010 r. (środa). Skoro zatem skarga, poprzez osobiste złożenie jej przez skarżącego w siedzibie organu, została wniesiona w dniu 15 kwietnia 2010 r., na co bezspornie wskazuje treść prezentaty i wyjaśnienie organu, jak i skarżącego, to trzeba uznać, że czynności wniesienia skargi dokonano z jednodniowym uchybieniem wymaganego terminu. Zauważyć również należy, że wskazany w art. 53 § 2 P.p.s.a. termin do wniesienia skargi jest terminem ustawowym, a więc niedopuszczalne jest jego skrócenie lub przedłużenie. Termin ten jest również terminem prekluzyjnym, w tym znaczeniu, że jego upływ sąd uwzględnia z urzędu i z tej przyczyny odrzuca skargę. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i 2 P.p.s.a. orzeczono, jak w punkcie 1 sentencji postanowienia. Orzeczenie w punkcie 2 postanowienia, o zwrocie uiszczonego wpisu, uzasadnia przepis art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a., zgodnie z którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego.