II SA/Op 309/06
PostanowienieWSA w Opolu2007-03-19
Skład orzekający: Elżbieta Kmiecik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga wniesiona przez osobę fizyczną, która zmarła przed wniesieniem skargi, może zostać uznana za skuteczną i dopuszczalną?Ratio decidendi
Skarga wniesiona przez osobę fizyczną, która zmarła przed datą jej wniesienia, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 P.p.s.a. z powodu braku zdolności sądowej skarżącego. Zdolność sądowa osoby fizycznej ustaje z chwilą jej śmierci, co uniemożliwia skuteczne działanie jako strona w postępowaniu sądowym.Stan faktyczny
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu wpłynęła skarga Ł. B. na postanowienie Wojewody stwierdzające niedopuszczalność odwołania od decyzji Starosty zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę stacji telefonii komórkowej. Skarga została podpisana przez J. N. i B. J. w imieniu mieszkańców, w tym Ł. B., wskazanych na liście sprzeciwiających się budowie. Sąd wezwał skarżącą do uzupełnienia braków formalnych, jednak przesyłka wróciła z adnotacją o śmierci adresatki. Sąd ustalił, że Ł. B. zmarła przed wniesieniem skargi.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Ł. B. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...], Nr [...], w przedmiocie pozwolenia na budowę postanawia: odrzucić skargę.
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu wpłynęła skarga z dnia 28 stycznia 2006 r. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...], nr [...] stwierdzające niedopuszczalność odwołania J. M., J. N., B. J. (nazwanego zażaleniem) od decyzji Starosty [...] z dnia [...], nr [...] (nr sprawy [...]) zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej A S.A. [...], ul. [...] pozwolenia na budowę bezobsługowej stacji telefonii komórkowej systemu [...] nr [...] [...], w skład której wchodzą: wieża stalowa wysokości 40,5 m, system anten radiolinii i [...], kontener z urządzeniami teletechnicznymi oraz linia zasilająca stację zlokalizowaną w K. przy ul. [...] na działkach nr a i b). Do skargi dołączono listę, datowaną na dzień 10 marca 2005 r. mieszkańców [...] sprzeciwiających się budowie przekaźnika telefonii komórkowej usytuowanej przy ul. [...], ze wskazaniem adresów tych mieszkańców, nr dowodu osobistego i ich podpisami. Sama skarga została podpisana przez J. N. i B. J., którzy wskazali, że występują w imieniu pozostałych mieszkańców, wskazanych na liście z dnia 10 marca 2005 r. Skarga została wniesiona do tut. Sądu za pośrednictwem Wojewody [...] w dniu 30 stycznia 2006 r., jak wynika z prezentaty daty na jej oryginale.
Ze skargi tej zostały, w trybie § 26 zarządzenia Prezesa NSA z dnia 27 listopada 2003 r. w trybie ustalenia zasad biurowości w sądach administracyjnych, rozłączone sprawy poszczególnych mieszkańców wsi [...], wykazanych na liście z dnia 10 marca 2005 r. Skarga Ł. B. została zatem wyłączona do odrębnego postępowania i wpisana pod nowy numer repertorium pod sygnaturę akt II SA/Op 309/06.
W związku z tym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 26 czerwca 2006 r. wezwał skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 (sto) złotych i do uzupełnienia braków formalnych skargi przez jej podpisanie – w terminie 7 dni od doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi.
Wezwania te, wysłane w jednej przesyłce, nie zostały odebrane przez skarżąca. Przesyłka wróciła z adnotacją poczty, iż adresat zmarł. W tej sytuacji tut. Sąd zwrócił się do Urzędu Stanu Cywilnego w K. o nadesłanie odpisu aktu zgonu Ł. B., z uwagi na to, że figurowała ona na liście mieszkańców [...], załączonej do skargi, na której wskazano jej adres zamieszkania jako ul. [...], [...] [...]. Pismo to zostało przesłane postanowieniem z dnia 24 lipca 2006 r. Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w K. do Urzędu Stanu Cywilnego w O., jako właściwego, z uwagi na fakt, iż Ł. B. zmarła w dniu 24 kwietnia 2005 r. [...], co potwierdzono aktem zgonu nr [...] USC [...]. USC [...] w dniu 2 sierpnia 2006 r. (data nadania przesyłki w placówce pocztowej), przesłał do tut. Sądu odpis aktu zgonu Ł. B. o numerze, jak wyżej, w którym wskazano, że zmarła ona w dniu 24 kwietnia 2005 r. w O. Wojewódzki Sąd Administracyjny zwrócił się zatem do Wojewody [...] o wskazanie następców prawnych zmarłej skarżącej. Pismo to zostało przekazane do urzędu Gminy [...], wraz ze stosownym wnioskiem, jako następcę prawnego wskazano B. L., córkę zmarłej. Wskazano, że B. L. obecnie zamieszkała [...], ul. [...], otrzymała na podstawie aktu notarialnego 1998 r., gospodarstwo rolne po Ł. B. Wojewódzki Sąd Administracyjny wezwał zatem G. L. do wskazania, czy jest ona następcą prawnym swojej zmarłej matki, ta oświadczyła, że jest nim, ale jednocześnie podała, że posesja na ul. [...] w K. od dnia 28 grudnia 2005 r. jest własnością A. Ż.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skargę należało odrzucić.
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej. W tym temacie wypowiedziano się też w literaturze, gdzie wyjaśniono, że: "Zdolność sądowa stanowi cechę danego podmiotu, która pozawala na skuteczne przeprowadzenie ważnego postępowania przed sądem administracyjnym z jego udziałem w charakterze strony, tj: zgodnie z art. 32 P.p.s.a., skarżącego lub organu, którego działanie lub bezczynność jest przedmiotem skargi. (...) Brak zdolności sądowej danego podmiotu, w zależności od momentu jej ujawnienia, powoduje odrzucenie skargi lub wniosku (art. 58 § 1 pkt 5 P.p.s.a., także w związku z art. 64 § 3 P.p.s.a.), zawieszenie postępowania (art. 124 § 1 pkt 1 P.p.s.a.), nieważność postępowania (art. 183 § 2 pkt 2 P.p.s.a.), lub przesłankę do jego wznowienia (art. 271 pkt 2 P.p.s.a.). Uniemożliwia więc podjęcie czy też kontynuowanie postępowania lub daje podstawę do usunięcia jego skutków, jeżeli zostało zakończone. Dlatego też posiadanie zdolności sądowej przez podmioty występujące przed sądem administracyjnym jest niezbędnym warunkiem przeprowadzenia skutecznego i ważnego postępowania. Charakterystyka kategorii podmiotów, którym przysługuje zdolność sądowa przed sądami administracyjnymi, została zawarta w poszczególnych jednostkach redakcyjnych art. 25 P.p.s.a. przede wszystkim w oparciu o cywilistyczne kryteria, związane ze statusem takiego podmiotu w prawie prywatnym, głównie jego zdolnością prawną. Kolejno wymieniono bowiem, jako posiadające zdolność sądową, osoby fizyczne i osoby prawne (§ 1). Mając na uwadze art. 8 § 1 k.c. oraz art. 124 § 1 pkt 1 i art. 161 § 1 pkt 2 P.p.s.a. (...), należy stwierdzić, że osoby fizyczne posiadają zdolność sądową od chwili urodzenia do śmierci, bez względu na możliwość osobistego podejmowania czynności w postępowaniu, która wiąże się ze zdolnością procesową (zob. art. 26 P.p.s.a.)." (patrz Komentarz do art. 25 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 02.153.1270), [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze, wyd. II, 2006.).
Skarżąca Ł. B. złożyła podpis na liście z dnia 10 marca 2005 r. mieszkańców [...] sprzeciwiających się budowie przekaźnika telefonii komórkowej usytuowanej przy ul. [...], załączonej do skargi z dnia 28 stycznia 2006 r., jednakże jak wynika ze skróconego aktu zgonu zmarła ona w dniu 24 kwietnia 2005 r., a zatem przed wydaniem skarżonego postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] nr [...], stwierdzającego niedopuszczalność odwołania J. M., J. N., B. J. (nazwanego zażaleniem) od decyzji Starosty [...] z dnia [...], nr [...] (nr sprawy [...]). W związku z tym, że jak wskazano wyżej, zdolność sądowa osoby fizycznej ustaje z chwilą jej śmierci, a od jej istnienia zależy możliwość przeprowadzenia z udziałem tej osoby jako strony ważnego procesu.
Trzeba zatem stwierdzić, że Ł. B. nie mogła wnieść skargi z dnia 28 stycznia 2006 r. na postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] nr [...], ponieważ utraciła przymiot zdolności sądowej, od którego istnienia zależy możliwość skutecznego działania jako strony postępowania, w tym skutecznego wniesienia skargi, jako czynności inicjującej postępowanie.
W związku powyższym skargę należało, na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 P.p.s.a. odrzucić i orzec jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło