II SA/Op 310/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. H. o zwrot kosztów przejazdu w sprawie ze skargi S. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia z dnia [...], nr [...], w przedmiocie zasiłku okresowego postanawia: oddalić wniosek. W dniu 19 kwietnia 2010 r. S. H. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...], nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku okresowego. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 5 lipca 2010 r., skarżącej przyznane zostało prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata. Pismem z dnia 20 sierpnia 2010 r. pełnomocnik skarżącej został zawiadomiony przez Sąd o terminie rozprawy, wyznaczonym na dzień 26 października 2010 r. Powyższe zawiadomienie zostało doręczone pełnomocnikowi w dniu 24 sierpnia 2010 r. za pisemnym pokwitowaniem. Wyrokiem z dnia 26 października 2010 r., sygn. akt II SA/Op 310/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę. Jak wynika z protokołu rozprawy, w dniu 26 października 2010 r. na rozprawie obecny był substytut pełnomocnika skarżącej, natomiast skarżąca stawiła się dopiero na ogłoszenie wyroku, co miało miejsce bezpośrednio po zamknięciu rozprawy. Po ogłoszeniu wyroku oraz podaniu przez przewodniczącego jego ustnych motywów, skarżąca złożyła wniosek o zwrot kosztów przejazdu z N. do Opola w kwocie 2 × 8,60 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Na zasadzie art. 200 P.p.s.a., w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Definicję niezbędnych kosztów postępowania zawiera przepis art. 205 P.p.s.a., który w § 1 przewiduje, że do niezbędnych kosztów postępowania prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem lub radcą prawnym, zalicza się poniesione przez stronę koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub pełnomocnika oraz równowartość zarobku utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie. Natomiast w myśl art. 205 § 2 P.p.s.a. do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Zestawiając treść art. 205 § 1 i § 2 P.p.s.a. zauważyć należy, że w drugim z tych przepisów ustawodawca odmiennie określił katalog niezbędnych kosztów postępowania dla stron reprezentowanych przez profesjonalnego pełnomocnika. W takich sytuacjach, jak wskazano wyraźnie, zwrot kosztów przejazdów należy się stronie jedynie wówczas, gdy stawiennictwo to było nakazane przez sąd. W myśl art. 91 § 3 P.p.s.a., w celu dokładniejszego wyjaśnienia sprawy sąd może zarządzić stawienie się stron lub jednej z nich osobiście albo przez pełnomocnika. Uregulowanie powyższe wynika z zasady, że sąd administracyjny pierwszej instancji wydaje wyrok na podstawie akt sprawy i w jej granicach, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 133 § 1 i art. 134 § 1 P.p.s.a.) i tylko wyjątkowo może przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów (art. 106 § 3 P.p.s.a.). Reasumując, w wypadku postępowania, w którym strona reprezentowana jest przez fachowego pełnomocnika, niezbędne koszty postępowania stanowi – po pierwsze – ich wynagrodzenie według stawek opłat, wynikających z odrębnych przepisów (przy czym bez względu na liczbę profesjonalnych pełnomocników występujących w imieniu strony ma ona prawo jedynie do zwrotu wydatków jednego pełnomocnika), po drugie – koszty sądowe (art. 211-213 P.p.s.a.), a po trzecie – koszty nakazanego przez sąd stawiennictwa strony (art. 91 § 3 P.p.s.a.). Ponadto, z przywołanego na wstępie przepisu art. 200 P.p.s.a. jednoznacznie wynika, że możliwość uwzględnienia wniosku o zwrot kosztów postępowania istnieje wówczas, gdy skarżący uzyskuje korzystne dla siebie rozstrzygnięcie Sądu. W niniejszej sprawie sytuacja taka nie miała jednak miejsca, ponieważ zapadł wyrok oddalający skargę. Marginalnie już tylko wskazać należy, że stosownie do art. 210 § 1 P.p.s.a. strona traci uprawnienie do żądania zwrotu kosztów, jeżeli najpóźniej przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia nie zgłosi wniosku o przyznanie należnych jej kosztów. W przedmiotowej sprawie skarżąca była reprezentowana przez fachowego pełnomocnika ustanowionego z urzędu, który uczestniczył w rozprawie, przy czym Sąd nie skorzystał z możliwości wezwania strony ani jej pełnomocnika do osobistego stawiennictwa. Zgodnie z art. 91 § 2 P.p.s.a. pismem z dnia 29 sierpnia 2010 r. zawiadomiono o terminie rozprawy, informując jednocześnie, że obecność na niej nie jest obowiązkowa. Pomijając już nawet spóźnione złożenie wniosku o przyznanie zwrotu kosztów przejazdu skarżącej na rozprawę, należy stwierdzić, że nawet gdyby w rozpoznawanej sprawie skarga została uwzględniona przez Sąd, to wniosek skarżącej o zwrot kosztów przejazdu podlegałby oddaleniu. Z przedstawionych względów, na podstawie art. 199, art. 200 i art. 160 P.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.