II SA/Op 314/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Cisyk (spr.) Sędzia WSA Grażyna Jeżewska Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Krupiński po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 września 2017 r. sprawy ze skargi A S.A. z siedzibą w [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 10 maja 2017 r., nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji odmawiającej uchylenia, we wznowionym postępowaniu, decyzji określającej środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia postanawia odrzucić skargę. Przedmiotem skargi, wniesionej przez A S.A. z siedzibą w [...] (zwanej dalej Spółką), jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 10 maja 2017 r., nr [...], którym przywrócono A. T. termin do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Zdzieszowic z dnia 30 grudnia 2016 r. Zaskarżone postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym: Decyzją z dnia 30 grudnia 2016 r., nr [...], po wznowieniu postępowania, Burmistrz Zdzieszowic odmówił uchylenia ostatecznej decyzji z dnia 15 kwietnia 2014 r., nr [...], ustalającej na rzecz Spółki środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie biogazowni rolniczej o mocy 999 kW w [...]. Decyzja ta została doręczona stronom, w tym A. T. w dniu 5 stycznia 2017 r. W dniu 25 stycznia 2017 r. A. T. złożyła odwołanie od decyzji Burmistrza Zdzieszowic z dnia 30 grudnia 2016 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. We wniosku podniosła min., że z uwagi na "zeszłotygodniową chorobę nie było możliwe przygotowanie i wniesienie odwołania w 14 - dniowym terminie". W toku postępowania odwoławczego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu zwróciło się do A. T. o wyjaśnienie podanych we wniosku okoliczności, mających uzasadnić przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, wskazując jednocześnie na treść art. 58 § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 23, z późn. zm., [obecnie Dz. U. z 2017 r. poz. 1259 - dopisek Sądu]), zwanej dalej K.p.a., Kolegium wyjaśniło, że strona, która uchybiła terminowi powinna uprawdopodobnić, stosowną argumentacją, swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda w dochowaniu terminu do wniesienia odwołania była od niej niezależna. Kolegium wskazało, że brak winy w uchybieniu terminu występuje wtedy, gdy zainteresowany nie był w stanie pokonać przeszkody przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych. Dodało ponadto, że wskazanie choroby, jako okoliczności uzasadniającej brak winy w uchybieniu terminu, wymaga również uprawdopodobnienia jej nagłości, wystąpienia rodzaju niedyspozycji uniemożliwiającej podjęcie stosownych działań oraz braku możliwości wyręczenia się inną osobą. Stosownie do art. 58 § 2 K.p.a. konieczne jest także podanie okresu, w jakim strona chorowała. A. T. wyjaśniła, ustosunkowując się do wezwania Kolegium, że w okresie od 16 stycznia do 23 stycznia 2017 r. chorowała na ostre spastyczne zapalenie oskrzeli, co wiązało się z koniecznością przebywania w domu, a zarazem trudnościami w sporządzeniu odwołania w terminie. Dodatkowo wskazała, że w tym samym czasie zachorował również jej małżonek, zatem nie miała możliwości wyręczenia się inną osobą w załatwieniu spraw urzędowych. W załączeniu przedłożyła zaświadczenie lekarskie z dnia 18 kwietnia 2017 r., z treści którego wynika, że w okresie od 16 stycznia do 23 stycznia 2017 r. chorowała na prawostronne zapalenie płuc i w tym okresie była obłożnie chora. Z akt sprawy wynika ponadto, że małżonek skarżącej – A. T., w okresie od 16 stycznia 2017 r. do 23 stycznia 2017 r. także był obłożnie chory (zaświadczenie lekarskie z dnia 18 kwietnia 2017 r.). Przywołanym na wstępie postanowieniem z dnia 10 maja 2017 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu, działając na podstawie art. 59 § 2 w związku z art. 58 § 1 i § 2 K.p.a., przywróciło A. T. termin do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Zdzieszowic z dnia 30 grudnia 2016 r. Kolegium stwierdziło, że A. T. uprawdopodobniła, iż uchybienie terminu do wniesienia odwołania miało charakter niezawiniony albowiem determinowane było chorobą uniemożliwiającą jej podjęcie stosownych czynności. W ocenie Kolegium, strona uprawdopodobniła również, że nie miała możliwości wyręczenia się inną osobą w podjęciu czynności zmierzających do wniesienia odwołania, a wniosek o przywrócenie terminu wraz z odwołaniem złożyła, z zachowaniem terminu określonego w art. 58 § 2 K.p.a. Kolegium argumentowało, że przeszkodą w terminowym zaskarżeniu decyzji była niedyspozycyjność wynikająca z choroby, co potwierdza złożone przez stronę zaświadczenie lekarskie. Ponadto A. T. nie mogła wyręczyć się w zakresie sporządzenia oraz złożenia odwołania osobą swojego małżonka, albowiem on również był obłożenie chory w tym samym czasie. W tych okolicznościach Kolegium uznało, że zostały spełnione przesłanki do uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Spółka zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu opisane wyżej postanowienie zarzucając, iż zostało ono wydane z naruszenie art. 58 § 1 i § 2 K.p.a. Skarżąca domagała się uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz wniosła o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Odwołując się do orzecznictwa sądowoadministracyjnego, Spółka wywodziła, że okoliczności na jakie powoływała się A. T. nie świadczą o uprawdopodobnieniu braku winy w uchybieniu terminu do złożenia odwołania. Zdaniem skarżącej, w przedmiotowej sprawie Kolegium nie było uprawnione do wezwania A. T. do złożenia wyjaśnień, a zatem złożone dodatkowe wyjaśniania oraz zaświadczenie lekarskie z 18 kwietnia 2017 r., nie powinny podlegać uwzględnieniu. Jednocześnie Spółka zwróciła uwagę na okoliczność, iż A. T. - przed zachorowaniem - miała 11 dni na złożenie odwołania oraz nie wykazała w sposób dostateczny, że jej choroba była na tyle poważna, że nie mogła osobiści sporządzić i złożyć odwołania w terminie, jak również nie mogła skorzystać z pomocy osób trzecich, w tych z pomocy profesjonalnego pełnomocnika. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Na wstępie wskazać należy, że przed dokonaniem oceny merytorycznej zasadności skargi Sąd z urzędu bada w pierwszej kolejności dopuszczalność skargi. W tym zakresie ustala, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych w art. 58 § 1 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.) zwanej dalej P.p.s.a. Zgodnie z art. 58 § 1 P.p.s.a., Sąd odrzuca skargę: 1) jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego; 2) wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia; 3) gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi; 4) jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona; 5) jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie; 5a) jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego; 6) jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Ustalając, czy ze względu na przedmiot zaskarżenia, poddana kontroli sądu, sprawa podlega rozpoznaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym uwzględnić należy m.in przepis art. 3 § 2 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują kontrolę administracji publicznej poprzez rozpatrywanie skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. W świetle tej regulacji prawnej dostrzec trzeba, że nie każde postanowienie organu wydane w postępowaniu administracyjnym może być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego. Skarga przysługuje tylko na postanowienia wymienione rodzajowo w art. 3 § 2 pkt 2 P.p.s.a., do których nie należy jednak postanowienie o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania, będące przedmiotem skargi w niniejszej sprawie. Zwrócić należy uwagę, iż postanowienie o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania jest aktem wydawanym w postępowaniu administracyjnym, gdyż podstawą jego wydania są przepisy art. 58 § 1 i art. 59 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r. poz. 1259), zwanej nadal K.p.a. Stosownie zatem do art. 3 § 2 pkt 2 P.p.s.a., skarga do sądu administracyjnego na powyższe postanowienie przysługiwałaby tylko wtedy, gdyby było postanowieniem, na które służy zażalenie, kończącym postępowanie lub rozstrzygającym sprawę co do istoty. Tymczasem w orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, że postanowienie o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania nie należy do żadnej kategorii ww. postanowień. Nie jest bowiem postanowieniem, na które służy zażalenie, gdyż w myśl art. 59 § 1 (zdanie drugie) K.p.a., zażalenie służy tylko na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu, ponadto stosownie do art. 59 § 2 K.p.a., o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpoznania odwołania. Postanowienie o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania nie jest też postanowieniem kończącym postępowanie, gdyż umożliwia przeprowadzenie postępowania przed organem odwoławczym. Ponadto, nie jest również postanowieniem rozstrzygającym sprawę co do istoty, albowiem rozstrzyga kwestię proceduralną, której skutkiem jest umożliwienie przeprowadzenia postępowania odwoławczego, w którym może być wydana decyzja załatwiająca sprawę co do jej istoty (por. postanowienie: NSA z dnia 27 stycznia 2017 r., sygn. akt II OSK 1121/15; WSA w Białymstoku z dnia 27 października 2016 r., sygn. akt II SA/Bk 558/16 - dostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W świetle powyższego, stwierdzić należy, że skoro na postanowienie o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania zażalenie nie przysługuje i nie jest ono jednocześnie postanowieniem kończącym postępowanie administracyjne, ani rozstrzygającym sprawę administracyjną co do istoty, skarga wniesiona do sądu administracyjnego na tego rodzaju postanowienie organu administracji publicznej, wydane w toku indywidualnego postępowania administracyjnego, podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 3 § 2 pkt 2 P.p.s.a. Dodać jedynie można, iż stosownie do art. 142 K.p.a., kontrola takiego postanowienia możne nastąpić przy okazji rozpoznania skargi sądowoadministracyjnej na decyzję organu drugiej instancji rozpoznającej odwołanie, po przywróceniu terminu do jego wniesienia. Oznacza to, że skarżąca Spółka będzie mogła wnieść skargę na decyzję wydaną przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu, na skutek postanowienia o przywróceniu terminu, podnosząc zarzut, że postanowienie to zostało wydane z naruszeniem prawa. Wskazać również należy, iż bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, stanowił fakt niewłaściwego pouczenia o możliwości zaskarżania postanowienia o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania, zawarte w postanowieniu organu odwoławczego. Niewątpliwie organ odwoławczy niewłaściwie pouczył skarżącą, informując ją wadliwie o prawie wniesienia skargi do sądu administracyjnego, jednak wadliwość ta nie może dezawuować rygorów płynących z bezwzględnie obowiązujących przepisów ustawy P.p.s.a. Raz jeszcze powtórzyć przyjdzie, że w świetle regulacji art. 3 § 2 pkt 2 P.p.s.a. nie każde postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym może być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego. Przedmiotem skargi do sądu administracyjnego nie jest pozytywne postanowienie organu odwoławczego przywracające stronie termin do wniesienia odwołania (art. 58 § 1 i art. 59 § 2 K.p.a. oraz art. 3 § 2 pkt 2 P.p.s.a.). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 3 § 2 pkt 2 P.p.s.a, orzeczono jak w sentencji.