II SA/Op 32/20
WyrokWSA w Opolu2020-05-18
Skład orzekający: Ewa Janowska, Elżbieta Kmiecik, Jerzy Krupiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie stwierdzające obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla zmiany sposobu użytkowania toru doskonalenia jazdy, w tym wydłużenia czasu eksploatacji, jest zasadne w sytuacji, gdy istnieją rozbieżności w pomiarach hałasu i wątpliwości co do jego znaczącego wpływu na środowisko?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy prawidłowo zakwalifikowały planowane przedsięwzięcie jako mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, co uzasadnia nałożenie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Nawet potencjalne ryzyko negatywnego oddziaływania na środowisko, zwłaszcza w zakresie klimatu akustycznego, uzasadnia zastosowanie zasady przezorności i wymaga przeprowadzenia szczegółowej analizy w raporcie, w tym oceny skumulowanego oddziaływania z innymi instalacjami.Stan faktyczny
Spółka A Sp. z o.o. Sp. k. wniosła o zmianę decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na wydłużeniu czasu eksploatacji toru doskonalenia jazdy. Burmistrz Gogolina, po uzyskaniu opinii RDOŚ i PPIS, postanowieniem stwierdził obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i określił zakres raportu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędną kwalifikację przedsięwzięcia jako mogącego znacząco oddziaływać na środowisko oraz wadliwość przeprowadzonych pomiarów hałasu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Janowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędzia NSA Jerzy Krupiński po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 maja 2020 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. Sp. k. w [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 30 września 2019 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oddala skargę.
Przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie stanowi postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 30 września 2019 r., nr [...], wydane po rozpatrzeniu zażalenia wniesionego przez A Sp. z o.o. Spółka komandytowa z siedzibą w [...] (dalej zwana skarżącą lub Spółką) na postanowienie Burmistrza Gogolina z dnia 18 czerwca 2019 r., nr [...], stwierdzające obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia pod nazwą "[...]" i ustalające zakres raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.
Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym:
Wnioskiem z dnia 26 maja 2014 r. Spółka zwróciła się do Burmistrza Gogolina o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia pod nazwą "[...]", planowanego na działce nr a, z k.m. [...], obręb [...].
Decyzją z dnia 6 lipca 2015 r., nr [...], Burmistrz Gogolina, po przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, orzekł o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji ww. przedsięwzięcia. Orzekając w zakresie warunków odnoszących się do "fazy eksploatacji przedsięwzięcia" ustalono m.in., że:
1) funkcjonowanie przedsięwzięcia należy ograniczyć wyłącznie do pory dziennej (tj. godziny 6:00 do 22:00);
2) maksymalny okres ciągłej eksploatacji toru jazdy - w warunkach normalnych (tj. poza organizacją sportowych wyścigów samochodowych), nie może przekroczyć 4 godzin w ciągu dnia; jednorazowe obciążenie toru, w trakcie jego eksploatacji, nie może przekroczyć 30 pojazdów;
3) maksymalny okres eksploatacji toru jazdy w warunkach zawodów sportowych należy ograniczyć do maksymalnie 2 godzin w ciągu dnia (pkt 2.2 lit. e-h).
Z kolei, w pkt 7.2 nałożono na inwestora obowiązek przedstawienia analizy porealizacyjnej w zakresie wpływu przedmiotowego przedsięwzięcia na stan klimatu akustycznego na terenach prawnie chronionych przed hałasem.
Następnie, wnioskiem z dnia 5 stycznia 2018 r. Spółka zwróciła się do Burmistrza Gogolina o zmianę obowiązującej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z dnia 31 lipca 2014 r., wskazując, że zmiana sposobu użytkowania dotyczy warunków wykorzystania terenu w fazie eksploatacji przedsięwzięcia określonych w pkt 2.2, tj.:
- wykorzystanie toru przez samochody i motocykle;
- wydłużenie maksymalnego okresu ciągłej eksploatacji toru jazdy przez samochody i motocykle w warunkach normalnych (poza imprezami sportowymi) do 8-10 godzin dziennie;
- wydłużenie maksymalnego okresu ciągłej eksploatacji toru jazdy przez samochody i motocykle w warunkach imprez sportowych, w tym imprez pucharowych z udziałem publiczności, do 8 godzin dziennie.
Wskazując na zakres proponowanych zmian warunków eksploatacji toru doskonalenia jazdy [...], a także na wyniki przeprowadzonych badań hałasu, uwzględniających strukturę ruchu pojazdów i zwiększony czas eksploatacji toru (odpowiadających zakresem wnioskowanej zmianie decyzji środowiskowej), Spółka wnosiła jednocześnie o wydanie przez organ postanowienia o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Do wniosku dołączono (m.in.) kartę informacyjną przedsięwzięcia.
W dniu 22 stycznia 2018 r. organ uzupełnił akta sprawy o protokół z Zebrania Wiejskiego Sołectwa [...] z dnia 26 września 2017 r., nr [...], oraz uchwałę Zebrania Wiejskiego Sołectwa [...] z dnia 29 września 2017 r., nr [...], które dotyczyły uciążliwości hałasu powodowanego przez tor w [...].
W dniu 20 marca 2018 r. Spółka przedłożyła do akt sprawy analizę akustyczną dotyczącą skuteczności ekranów akustycznych dla celów ograniczenia emisji hałasu toru doskonalenia jazdy w [...] z marca 2018 r.
Zawiadomieniem z dnia 10 kwietnia 2018 r. Burmistrz Gogolina poinformował strony o wszczęciu postępowania w sprawie. Następnie organ ten zwrócił się do: Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] (dalej w skrócie: RDOŚ), Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] (dalej w skrócie: PPIS) oraz Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie - o wyrażenie opinii co do potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a także co do zakresu raportu o oddziaływaniu na środowisko.
W opinii sanitarnej z dnia 19 kwietnia 2018 r., nr [...], PPIS w [...] - odnosząc się do przedmiotowej inwestycji - stwierdził potrzebę przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko ww. przedsięwzięcia, określając, że raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko winien zawierać informacje, o których mowa w art. 66 ust. 1 i 6 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. W uzasadnieniu organ opiniujący podkreślił, że uwzględniając zwiększoną intensywność użytkowania obiektu, a tym samym mogące wystąpić w fazie eksploatacji wzrosty emisji hałasu i emisji zanieczyszczeń powietrza, istnieje potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.
Dyrektor Zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w opinii z dnia 23 kwietnia 2018 r., nr [...], stwierdził brak obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Również RDOŚ w [...] wyraził opinię o braku potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia (pismo z dnia 11 maja 2018 r., nr [...]).
W piśmie z dnia 10 maja 2018 r. Spółka poinformowała organ, że rzeczywistym przedmiotem wniosku z dnia 5 stycznia 2018 r. jest zmiana warunków eksploatacji toru doskonalenia jazdy przy lotnisku [...], rozumiana w zakresie wynikającym z zapisów § 3 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.
Postanowieniem z dnia 22 czerwca 2018 r., nr [...], Burmistrz Gogolina orzekł o nałożeniu obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, a także określił zakres raportu o oddziaływaniu przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko.
W wyniku rozpoznania zażalenia wniesionego przez Spółkę na powyższe postanowienie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu postanowieniem z dnia 31 stycznia 2019 r., nr [...], uchyliło zaskarżone postanowienie z dnia 22 czerwca 2018 r. w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
Ponownie rozpoznając sprawę, Burmistrz Gogolina wezwał Spółkę do złożenia wyjaśnień dotyczących wniosku o zmianę uwarunkowań określonych w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Powyższy obowiązek Spółka wypełniła w piśmie z dnia 26 kwietnia 2019 r.
W toku prowadzonego postępowania organ włączył do akt sprawy: sprawozdanie z dnia 28 września 2019 r., nr [...] z pomiarów hałasu emitowanego do środowiska podczas jazd pojazdami motocyklowymi na torze wyścigowym w [...] (tor wyścigowy [...] w [...]), wykonanych w dniu 23 września 2018 r. przez B Sp. z o.o. [...] w [...] oraz dokumenty dotyczące kontroli przeprowadzonej przez Burmistrza Gogolina w zakresie przestrzegania przez Spółkę A warunków i wymagań określonych w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z dnia 6 lipca 2015 r. Opierając się o ww. wyniki pomiarów hałasu, stwierdzono przekroczenie poziomu hałasu w punkcie pomiarowym zlokalizowanym w miejscowości [...] na terenie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej oraz pismo z dnia 11 października 2018 r., nr [...], którym Burmistrz Gogolina wezwał Spółkę A do realizacji warunków wynikających z ww. decyzji, tj. w fazie eksploatacji przedsięwzięcia - maksymalny okres ciągłej eksploatacji toru jazdy - w warunkach normalnych (tj. poza organizacją sportowych wyścigów samochodowych) nie może przekroczyć 4 godzin w ciągu dnia; jednorazowe obciążenie toru, w trakcie jego eksploatacji, nie może przekroczyć 30 pojazdów.
W dalszej kolejności Burmistrz Gogolina zwrócił się do: RDOŚ w [...], PPIS w [...] oraz Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie - o ponowne wyrażenie opinii co do potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a także co do zakresu raportu o oddziaływaniu na środowisko.
Zastępca Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie - w opinii z dnia 27 maja 2019 r., nr [...], stwierdził, że wnioskowane zmiany uwarunkowań określonych w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia nie wymagają przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. W uzasadnieniu ww. organ skonkludował, że planowana inwestycja nie wpłynie negatywnie na możliwość osiągnięcia celów środowiskowych zawartych w "Planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza [...]".
Z kolei, RDOŚ w [...] w piśmie z dnia 5 czerwca 2019 r., nr [...], wyraził opinię, że dla przedsięwzięcia pn. "[...]" - istnieje potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Jednocześnie organ opiniujący ustalił, że zakres raportu o oddziaływaniu przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko, należy sporządzić zgodnie z art. 66 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, ze szczególnym uwzględnieniem oddziaływania przedsięwzięcia na klimat akustyczny najbliższych terenów chronionych przed hałasem i możliwości ograniczenia tego oddziaływania. RDOŚ wskazał, że zwiększona intensywność użytkowania toru doskonalenia jazdy spowoduje wzrost emisji zanieczyszczeń do powietrza atmosferycznego. Zaznaczył, iż w raporcie należy ocenić oddziaływanie planowanego przedsięwzięcia na stan powietrza atmosferycznego przy uwzględnieniu wszystkich źródeł emisji zanieczyszczeń do powietrza atmosferycznego, w tym - oddziaływań skumulowanych. Podkreślił, że przedsięwzięcie będzie zlokalizowane w obszarze przekroczeń poziomów dopuszczalnych pyłu PM10 oraz poziomu docelowego benzo(a)pirenu. Program ochrony powietrza dla strefy opolskiej precyzuje możliwe do podjęcia działania mające na celu poprawę jakości powietrza, w tym obniżające emisję pyłu PM10, PM2,5 oraz benzo(a)pirenu. Z programu wynika, że głównym źródłem emisji ww. zanieczyszczeń jest tzw. niska emisja (emisja powierzchniowa). Działania redukujące niską emisję uznano za podstawowe. Redukcja emisji liniowej pochodzącej ze spalania paliw w pojazdach będzie polegała m.in. na wprowadzaniu na rynek coraz bardziej nowoczesnych pojazdów spełniających standardy Euro 4 i wyższe. Biorąc pod uwagę charakter i zakres przedsięwzięcia, organ stwierdził jednak, że nie będzie ono miało istotnego negatywnego wpływu na jakość powietrza atmosferycznego. Dalej RDOŚ zauważył, że w związku ze zwiększoną intensywnością użytkowania toru doskonalenia jazdy - wystąpi wzrost oddziaływania akustycznego. Zwrócił uwagę, że w celu oceny rzeczywistego wpływu inwestycji na klimat akustyczny otoczenia w okresie wrzesień-październik 2017 r. opracowano analizę porealizacyjną użytkowania toru doskonalenia jazdy. Badania hałasu, odpowiadające rzeczywistemu poziomowi wykorzystania toru (przeprowadzone zostały w okresie maksymalnego wykorzystania toru [...]) wykazały, iż w trakcie jego użytkowania przez pojazdy samochodowe i motocykle w ciągu 8 najbardziej niekorzystnych, kolejno po sobie następujących godzin - nie wystąpiły przekroczenia dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku, w żadnych z 6 punktów pomiarowych. Odwołując się do pomiarów hałasu emitowanego do środowiska wykonanych na zlecenie organu w dniu 23 września 2019 r. przez akredytowane B w [...], RDOŚ zauważył że w punkcie pomiarowym zlokalizowanym na terenie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej w miejscowości [...], wystąpiło nieznaczne przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu, określonego w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych wartości poziomów hałasu w środowisku, a otrzymany wynik mieści się w granicach błędu pomiarowego, gdyż niepewność ww. pomiarów wyniosła +/- 1,8 dB. W ocenie RDOŚ, uzyskane wyniki pomiarów poziomu hałasu wskazują na konieczność szczegółowego przeanalizowania planowanych zmian sposobu eksploatacji toru (zwiększenie ilości pojazdów, zmiana ich rodzajów oraz zwiększenie czasu eksploatacji toru) na klimat akustyczny terenów chronionych w otoczeniu inwestycji. Ponadto, należy ocenić skumulowane oddziaływanie z innymi instalacjami o podobnym charakterze, znajdującymi się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia, a także w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia lub których oddziaływania mieszczą się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia - w zakresie, w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem. Jednocześnie RDOŚ w [...] zauważył, że w czasie eksploatacji inwestycji powstawać będą ścieki bytowe, które na dotychczasowych zasadach odprowadzane będą do kanalizacji sanitarnej. Z kolei, wytwarzane odpady stałe będą odbierane przez wyspecjalizowane jednostki gminne i zewnętrzne. Wzrost ilości wytwarzanych odpadów będzie nieznaczny, a wobec przyjętego modelu zagospodarowania odpadów, nie spowoduje on istotnego zwiększenia obciążeń środowiskowych. W dalszej kolejności, RDOŚ zwrócił uwagę, że przedmiotowy tor doskonalenia jazdy zlokalizowany jest w granicach obszaru mającego znaczenie dla Wspólnoty [...], dla którego terenu sporządzono plan zadań ochronnych (zarządzenie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia 28 marca 2014 r. w sprawie ustanowienia planu zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 [...]). W ww. akcie zidentyfikowano istniejące i potencjalne zagrożenia dla zachowania właściwego stanu ochrony siedlisk gatunków będących przedmiotem ochrony oraz zintensyfikowano cele działań ochronnych. Organ opiniujący zauważył również, że charakter zmian dotyczy wyłącznie sposobu wykorzystania obecnie istniejącego toru (bez jego modyfikacji, poszerzenia, zmiany trasy itp.).
Reasumując stwierdził, z uwagi na charakter przedmiotowego przedsięwzięcia, jego potencjalny wpływ na środowisko oraz w związku ze stwierdzeniem przekroczeń poziomu hałasu w punkcie pomiarowym zlokalizowanym na terenie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej - wyraża opinię o potrzebie przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.
Do treści powyższej opinii odniosła się Spółka A w piśmie z dnia 11 czerwca 2019 r. podnosząc, że uwzględnienie wyniku pomiaru z 2018 r. jako podstawy do analizy oddziaływania akustycznego, w tym w kontekście możliwości ograniczenia tego oddziaływania, stanowi zbędne narażenie inwestora na dodatkowe koszty realizacji nieuzasadnionych zabezpieczeń akustycznych. Wskazała, że argumentację taką podziela również RDOŚ w [...] w piśmie z dnia 11 maja 2018 r. Odnosząc się do kwestii oddziaływań skumulowanych, zaakcentowała merytoryczną i metodyczną niemożliwość ich uwzględnienia. Zaznaczyła też, że podnoszona przez mieszkańców wsi [...] uciążliwość akustyczna funkcjonującego toru (uchwała Zebrania Wiejskiego Sołectwa [...] z dnia 29 września 2017 r., nr [...]) - nie znalazła potwierdzenia w przeprowadzonych pomiarach.
W dniu 13 czerwca 2019 r. do Burmistrza Gogolina wpłynęło pismo pełnomocnika C Sp. z o.o. z siedzibą w [...] z dnia 10 czerwca 2019 r., wzywające organ do podjęcia czynności w celu przywrócenia stanu zgodnego z przepisami ustawy Prawo ochrony środowiska na terenie [...] (działka nr b). W piśmie tym zwrócono m.in. uwagę, na bardzo uciążliwy hałas generowany z toru doskonalenia jazdy [...].
W tak ustalonym stanie faktycznym, postanowieniem z dnia 18 czerwca 2019 r., nr [...], Burmistrz Gogolina, na podstawie art. 63 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 3 października 2018 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2018 r. poz. 2081, z późn. zm. - zwanej dalej ustawą), orzekł o nałożeniu na Spółkę obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia pn.: "[...]", lokalizacja: działki nr c i d, obręb [...], a także określił zakres raportu o oddziaływaniu przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko, który - zgodnie z rozstrzygnięciem organu należy sporządzić:
1) w zakresie zgodnym z art. 66 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko;
2) ze szczególnym uwzględnieniem, zgodnie z art. 68 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy:
a) oddziaływania przedsięwzięcia na klimat akustyczny najbliższych terenów chronionych przed hałasem i możliwości ograniczenia tego oddziaływania;
b) propozycji monitoringu oddziaływania akustycznego przedsięwzięcia na etapie jego eksploatacji, określając zakres i termin tego monitoringu oraz obowiązki przedstawienia informacji o jego wynikach.
W uzasadnieniu postanowienia organ zrelacjonował stan faktyczny sprawy oraz przywołał stanowiska organów opiniujących. Zwrócił uwagę, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy PPIS w [...] nie wydał opinii w przepisanym 14-dniowym terminie, co należy traktować jako brak zastrzeżeń. Podał, że przedmiotowe przedsięwzięcie zakwalifikowane zostało zgodnie z § 3 ust. 3 (przedsięwzięcie niezwiązane z przebudową rozbudową lub montażem realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia, powodujące potrzebę zmiany uwarunkowań określonych w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach) w związku z § 3 ust. 1 pkt 74 (tory wyścigowe lub próbne dla pojazdów mechanicznych) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r. poz. 71 - zwane dalej rozporządzeniem) - do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Wskazał, że planowana inwestycja znajduje się na terenie oznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego terenu byłego lotniska w [...] - symbolem 1KL(PS) - tereny urządzeń komunikacji lotniczej z przeznaczeniem na lotnisko, zakład remontowy samolotów i helikopterów itp. z towarzyszącymi obiektami, urządzeniami i zielenią. Alternatywnie na tym terenie dopuszczono funkcję produkcyjno-składową z możliwością lokalizacji zakładów: produkcyjnych, produkcyjno-usługowych, budowlanych, usług transportowych, samochodowych, technicznych, hurtowni itp. z obiektami, urządzeniami i zielenią towarzyszącą. Organ pierwszej instancji zwrócił uwagę, że zgodnie z wymogiem zawartym w decyzji środowiskowej z dnia 6 lipca 2015 r., nr [...], w zachodniej części terenu inwestycji wykonano wał ziemny o wysokości 3 m, który stanowi element ograniczający propagację hałasu na kierunku zachodnim, w stronę zabudowań miejscowości [...] i [...]. Ponadto w północnym narożniku terenu przedsięwzięcia wykonano dodatkowy wał ziemny o podobnej wysokości jak wał zachodni - w kształcie litery "L" - ograniczający emisję hałasu w kierunku zabudowy [...]. Podjęto też inne dodatkowe działania mające na celu ograniczenie emisji hałasu, a mianowicie: wprowadzono obowiązkowe badania poziomu hałasu dla pojazdów wjeżdżających na tor; w otoczeniu toru ustawiono baloty słomy w osłonach foliowych (poza zwiększeniem bezpieczeństwa na torze - pełnią też funkcję ekranującą); za odcinkami, na których następuje szczególnie duża emisja hałasu, zrealizowano bilbordy reklamowe, pełniące rolę ekranów akustycznych. Organ wskazał, że zwiększona intensywność użytkowania toru doskonalenia jazdy spowoduje wzrost emisji zanieczyszczeń do powietrza atmosferycznego. Dlatego w raporcie należy ocenić oddziaływanie planowanego przedsięwzięcia na stan powietrza atmosferycznego przy uwzględnieniu wszystkich źródeł emisji zanieczyszczeń do powietrza atmosferycznego, w tym oddziaływań skumulowanych. Zauważył, że przedsięwzięcie będzie zlokalizowane w obszarze przekroczeń poziomów dopuszczalnych pyłu PM10, pyłu PM2,5 oraz benzo(a)pirenu, jednak biorąc pod uwagę charakter i zakres przedsięwzięcia - stwierdzono, że nie będzie to miało istotnego negatywnego wpływu na jakość powietrza atmosferycznego. Dalej organ pierwszej instancji wskazał, że w związku ze zwiększoną intensywnością użytkowania toru doskonalenia jazdy - wystąpi wzrost oddziaływania akustycznego. W tym względzie odwołał się w pierwszej kolejności do opracowanej w okresie od września do października 2017 r. analizy porealizacyjnej użytkowania toru doskonalenia jazdy. Podał, że przeprowadzone wówczas badania hałasu, odpowiadające rzeczywistemu poziomowi wykorzystania toru - wykazały, iż w trakcie jego użytkowania przez pojazdy samochodowe i motocykle w ciągu 8 najniekorzystniejszych, kolejno po sobie następujących godzin, nie wystąpiły przekroczenia dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku, w punktach pomiarowych zlokalizowanych na terenach chronionych przed hałasem. Następnie organ pierwszej instancji wskazał, że niezależnie od ww. analizy porealizacyjnej, w dniu 23 września 2018 r. na zlecenie Gminy Gogolin - w ramach kontroli wykonania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach - przeprowadzono pomiary hałasu emitowanego do środowiska podczas wyścigów motorowych. Organ przybliżył szczegóły dotyczące przeprowadzonej kontroli oraz wykonanych pomiarów, konkludując, iż czynności te wykazały, że w punkcie pomiarowym zlokalizowanym na terenie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej w miejscowości [...], wystąpiło nieznaczne przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu. Zauważył też, iż otrzymany wynik mieści się w granicach błędu pomiarowego. W tym względzie Burmistrz Gogolina zaznaczył, że uzyskane wyniki pomiarów poziomu hałasu wskazują na konieczność szczegółowego przeanalizowania planowanych zmian sposobu eksploatacji toru (zmiana w zakresie rodzajów pojazdów oraz zwiększenie czasu eksploatacji toru) na klimat akustyczny terenów chronionych w otoczeniu inwestycji. Organ pierwszej instancji skonstatował, że w związku ze stwierdzeniem przekroczeń poziomu hałasu - na etapie sporządzenia raportu należy przeanalizować wpływ planowanej inwestycji na klimat akustyczny na najbliższych terenach chronionych oraz określić możliwości ograniczenia tego oddziaływania tak, żeby dotrzymane zostały standardy akustyczne na terenach prawnie chronionych przed hałasem. Za Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska - organ pierwszej instancji powtórzył też, że należy ocenić skumulowane oddziaływanie z innymi instalacjami o podobnym charakterze, znajdującymi się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia oraz w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia, lub których oddziaływania mieszczą się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia - w zakresie, w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem. Organ pierwszej instancji zauważył ponadto, że tor doskonalenia jazdy zlokalizowany jest w granicach obszaru mającego znaczenie dla Wspólnoty [...], dla którego sporządzono plan zadań ochronnych. W dalszej kolejności, odnosząc się do uwag i zastrzeżeń zgłoszonych przez Spółkę w odniesieniu do opinii RDOŚ w [...] z dnia 5 czerwca 2019 r., organ stwierdził, iż nie podziela argumentacji wnioskodawcy. Zwrócił uwagę, że naruszenie standardów jakości środowiska przez wnioskodawcę stanowi przedmiot odrębnego postępowania, a dodatkowe koszty wynikające z potrzeby zastosowania rozwiązań dostosowujących oddziaływanie przedsięwzięcia do wymaganego poziomu - nie mogą stanowić kryterium oceny środowiskowej. Zaznaczył też, że analiza oddziaływań skumulowanych - stanowi wymóg ustawowy, od którego inwestor nie może zostać zwolniony. Dalej Burmistrz Gogolina stwierdził, że po zapoznaniu się z przedłożoną dokumentacją - analizując cechy przedmiotowego przedsięwzięcia - doszedł do przekonania, że charakter i zakres planowanej inwestycji może znacząco negatywnie oddziaływać na stan klimatu akustycznego na terenach chronionych ze względu na hałas, a tym samym na zdrowie ludzi. W związku z powyższym, dostrzegł potrzebę przeprowadzenia oceny oddziaływania zmiany warunków eksploatacji przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko. Wskazał, że podstawą do nałożenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia są przesłanki wynikające z art. 63 ustawy, który określa uwarunkowania konieczne do uwzględnienia przy stwierdzeniu obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania inwestycji na środowisko. Mając zatem na uwadze charakter przedmiotowego przedsięwzięcia, jego potencjalny wpływ na środowisko, a także w związku ze stwierdzeniem przekroczeń poziomu hałasu w punkcie pomiarowym zlokalizowanym na terenie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, Burmistrz Gogolina postanowił o nałożeniu obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, ustalając zarazem zakres raportu. Odnosząc się do opinii Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, wyrażonej w piśmie z dnia 27 maja 2019 r., organ pierwszej instancji stwierdził, że pozostaje ona bez wpływu na podjęte rozstrzygnięcie z powodu oddziaływania akustycznego przedsięwzięcia.
Postanowieniem z dnia 18 czerwca 2019 r., nr [...], na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., w związku z art. 63 ust. 5 i ust. 6 ustawy, Burmistrz Gogolina zawiesił postępowanie w sprawie zmiany uwarunkowań określonych w decyzji środowiskowej - do czasu przedłożenia przez wnioskodawcę raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.
Zażalenie na postanowienie Burmistrza Gogolina z dnia 18 czerwca 2019 r. wniosła Spółka, reprezentowana przez prokurenta (prokura samoistna) A. M., przywołując zarzuty i argumenty podnoszone w toku prowadzonego postępowania. Nadto Spółka podniosła, że w świetle zaistniałych okoliczności należy uznać, że kolejne zobowiązanie jej do przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko w ustalonym zakresie - w istocie nie doprowadzi do ustalenia rzeczywistego oddziaływania obiektu na otoczenie i ustalenia dopuszczalnych, opartych na faktach, warunków użytkowania obiektu. Skarżąca Spółka zarzuciła, że przedmiotowe postanowienie narusza obowiązujące przepisy, co jej zdaniem, jest konsekwencją posiłkowania się przez organ pierwszej instancji - opinią RDOŚ w [...] z dnia 5 czerwca 2019 r. oraz wynikami pomiarów akustycznych przeprowadzonych we wrześniu 2018 r., co do których zgłosiła zastrzeżenia. Zaznaczyła, że w omawianym stanie faktycznym źródłem wyższych wartości hałasu mogą być inne operacje akustyczne, niezwiązane z funkcjonowaniem toru doskonalenia jazdy, co przy minimalnym przekroczeniu normy jest kwestią bardzo istotną dla ustalenia stanu faktycznego. Zarazem stwierdziła, że tak niskie - na granicy błędu pomiarowego - przekroczenia dopuszczalnego poziomu hałasu – w powszechnej praktyce organów kontrolnych nie są uznawane za naruszenie standardów jakości środowiska, a o braku istotności potencjalnego przekroczenia wskazanego w pomiarach B świadczyć może również fakt, iż za przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu w przedziale od 0 do 1 dB - nie nalicza się kar. Spółka podkreśliła przy tym, że obowiązkiem organu administracji jest ustalenie rzeczywistego stanu faktycznego sprawy i właściwa ocena wszystkich dowodów zebranych w sprawie. Powtórzyła argumentację przedstawioną w piśmie z dnia 26 czerwca 2019 r., wskazując na brak możliwości określenia skumulowanego oddziaływania akustycznego w przedmiotowej sprawie.
W toku postępowania odwoławczego skarżąca Spółka przedłożyła do akt sprawy sprawozdanie z pomiarów hałasu nr [...], emitowanego do środowiska z terenu toru wyścigowego [...] w [...], wykonane przez akredytowane D s.c. w [...]. Z dokumentu tego wynika, że pomiary przeprowadzono w dniu 25 sierpnia 2019 r. w punkcie pomiarowym znajdującym się na granicy zabudowy mieszkalnej w [...], położonym w kierunku północnozachodnim od badanego obiektu, tj. toru wyścigowego [...], na którym w tym dniu odbywały się jazdy treningowe motocykli (4 grupy motocyklistów - maksymalnie 30 motocykli na grupę). Spółka podkreśliła, że wyniki pomiarów wskazują, iż nie przekroczono obowiązujących norm akustycznych. Zarzuciła ponadto, że badanie przeprowadzone przez B w [...] na zlecenie organu we wrześniu 2019 r. zostało przeprowadzone nieprawidłowo.
W wyniku rozpoznania zażalenia, opisanym na wstępie postanowieniem z dnia 30 września 2019 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Uzasadniając swoje stanowisko Kolegium zrelacjonowało stan faktyczny sprawy i wskazało na zmianę przepisów w związku z nowelizacją ustawy dokonaną ustawą z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw. Podkreśliło, iż z mocy art. 4 ust. 1 ustawy zmieniającej do spraw wszczętych na podstawie ustawy i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy zastosowanie znajdują przepisy dotychczasowe, z wyjątkiem art. 63, art. 64 ust. 1 i 3a, art. 65, art. 74 ust. 3b3h, art. 84 ust. 1 i 11 oraz art. 86 ustawy, które, zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy nowelizującej stosuje się w brzmieniu nadanym nowelizacją. Dodało również, że z mocy art. 4 ust. 3 ustawy zmieniającej pozostają w mocy czynności dokonane przed dniem wejścia w życie omawianej ustawy zmieniającej przez organ właściwy w dniu wszczęcia postępowania, a organem właściwym pozostaje organ, który decyzję wydał (art. 4 ust. 4). W dalszej kolejności Kolegium przypomniało, że prowadzone przed Burmistrzem Gogolina postępowanie dotyczy zmiany decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania z dnia 6 lipca 2015 r. dla przedsięwzięcia polegającego na zmianie sposobu zagospodarowania terenu w związku z realizacją toru doskonalenia jazdy przy lotnisku [...]. Odwołując się do art. 71 ust. 1 i ust. 2 ustawy oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko Kolegium podkreśliło, że przedsięwzięcie inwestycyjne, którego dotyczy postępowanie definiowane jest jako przedsięwzięcie niezwiązane z przebudową rozbudową lub montażem realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia, powodujące potrzebę zmiany uwarunkowań określonych w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach - ze wskazaniem, że dotyczy ono kategorii określonej jako tory wyścigowe lub próbne dla pojazdów mechanicznych (§ 3 ust. 3 w związku z § 3 ust. 1 pkt 74 rozporządzenia). Dodało, że postępowanie w sprawie wydania decyzji środowiskowej wszczyna się na wniosek podmiotu planującego podjęcie realizacji przedsięwzięcia, w ramach którego przeprowadza się ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Zgodnie z art. 59 ust. 1 pkt 2 ustawy, realizacja planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, jeżeli obowiązek jej przeprowadzenia został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1, czyli w drodze postanowienia, które wydaje organ właściwy do wydania decyzji środowiskowej, uwzględniając łącznie enumeratywnie wyliczone uwarunkowania. W postanowieniu tym określa się jednocześnie zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (art. 63 ust. 4). Postanowienie, o którym mowa w art. 63 ust. 1 ustawy, wydaje się po zasięgnięciu opinii regionalnego dyrektora ochrony środowiska (art. 64 ust. 1 pkt 1), organu właściwego do wydania oceny wodnoprawnej, o której mowa w przepisach ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (art. 64 ust. 1 pkt 4), a w pewnych przypadkach - także właściwego organu Państwowej Inspekcji Sanitarnej (art. 64 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 78). Zgodnie z art. 87 ustawy przywołane wyżej przepisy stosuje się odpowiednio w przypadku zmiany decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Przepis art. 155 k.p.a. stosuje się odpowiednio, z zastrzeżeniem, że zgodę wyraża wyłącznie strona, która złożyła wniosek o wydanie decyzji środowiskowych uwarunkowaniach, lub podmiot, na którego została przeniesiona decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach. Przechodząc do oceny zaskarżonego postanowienia Kolegium podzieliło stanowisko organu pierwszej instancji co do konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia. W ocenie Kolegium, wydane w sprawie opinie oraz informacje przedstawione w sporządzonej przez inwestora karcie informacyjnej przedsięwzięcia, a także w pozostałych materiałach zgromadzonych w sprawie, nie pozwalają jednoznacznie stwierdzić, że nie wystąpi prawdopodobieństwo znaczącego oddziaływania inwestycji na poszczególne komponenty środowiska. Kierując się zatem zasadą prewencji, zasadnie organ pierwszej instancji nałożył obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i trafnie ustalił zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko zgodnie z art. 66 ustawy, ze szczególnym uwzględnieniem oddziaływania przedsięwzięcia na klimat akustyczny najbliższych terenów chronionych przed hałasem i możliwości ograniczenia tego oddziaływania, a także - kwestii monitoringu oddziaływania akustycznego przedsięwzięcia na etapie jego eksploatacji (określenie zakresu i terminu tego monitoringu oraz obowiązku przedstawienia informacji o jego wynikach). Kolegium podkreśliło, że nałożenie na inwestora obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania inwestycji na środowisko ma na celu przeprowadzenie w możliwe najpełniejszy sposób procedury zmierzającej do wydania decyzji środowiskowej (w przedmiotowej sprawie - decyzji zmieniającej decyzję środowiskową). Postanowienie w tym przedmiocie nie powinno zaś być postrzegane jako swoiste utrudnienie na drodze do uzyskania wnioskowanej decyzji przez inwestora, albowiem poprzez jego wydanie organ zmierza do zbadania wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności - przy uwzględnieniu szczególnej doniosłości omawianego zagadnienia dla zdrowia ludzi.
W skardze na powyższe postanowienie, Spółka reprezentowana przez pełnomocnika, podniosła zarzut naruszenia prawa procesowego i materialnego. W zakresie zarzutu naruszenia prawa procesowego wskazała na:
1) art. 77 § 1, art. 80, art. 81 a, art. 107 § 3, art. 126 i art. 140 k.p.a., poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, skutkujący także poczynieniem nieprawidłowych ustaleń w kwestii udowodnienia znaczących dla sprawy okoliczności, w tym na skutek rozstrzygania sprzeczności i wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy w sposób niekorzystny dla skarżącej, a w konsekwencji skutkujący błędnym i niepełnym uzasadnieniem faktycznym postanowienia poprzez:
a) brak przeprowadzenia postępowania dowodowego w celu ustalenia faktycznego poziomu hałasu i błędnym przyjęciu wyników pomiarów akustycznych, przeprowadzonych przez B Sp. z o.o. [...] w [...] we wrześniu 2018 r., podczas gdy skarżąca wskazała na ich niezgodność z obowiązującą referencyjną metodyką pomiarów, jak i na minimalne przekroczenie wartości dopuszczalnych hałasu, mieszczącego się jednak w granicach błędu pomiarowego, przy jednoczesnym wykazaniu przez skarżącą poprzez złożenie w ramach postępowania dowodu w postaci Sprawozdania z pomiarów hałasu emitowanego do środowiska opracowanego przez D s.c., nr [...], z którego wynika, że dzienny poziom hałasu nie jest przekraczany;
b) oparcie ustaleń faktycznych uzasadnienia na błędnie przeprowadzonych badaniach, bez jednoznacznego wyjaśnienia, dlaczego organ przyznał im moc dowodową a odmówił mocy dowodowej badaniom przedstawionym przez Spółkę;
c) przyjęcie błędnego ustalenia faktycznego, że przedmiotowe przedsięwzięcie jest przedsięwzięciem mogącym znacząco oddziaływać na środowisko, bez wyjaśnienia, dlaczego oddziaływanie przedsięwzięcia skarżącej na środowisko może być znaczące;
d) brak odniesienia się przez organ do opinii RDOŚ w [...] stwierdzającej obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko wydanej w sprawie;
2) art. 7 i art. 8 w zw. z art. 77 § 1 oraz 80 i art. 81a k.p.a. poprzez:
a) brak podjęcia przez organ wszelkich możliwych czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w konsekwencji zmierzających do załatwienia sprawy, zwłaszcza w świetle powstałych wątpliwości co do prawidłowości i metodyk badań przyjętych za podstawę orzekania, w tym nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego sądowego z zakresu akustyki ewentualnie innej specjalności celem usunięcia tych wątpliwości, w tym na okoliczność ustalenia faktycznego poziomu emisji, czego skutkiem było dokonanie nieprawidłowych ustaleń i oceny stanu faktycznego sprawy, sprzecznych z dokumentacją znajdującą się w aktach sprawy, w wyniku czego, ustalenie przez organ okoliczności istotnej w sprawie odbyło się na podstawie dowodu, który w sposób oczywisty i jednoznaczny takiej okoliczności nie potwierdza, a nadto był przeprowadzony wadliwie, przy jednoczesnym nie zakwestionowaniu przez organ tej dokumentacji;
b) brak wyjaśnienia okoliczności sprawy co do prawidłowości metodyk zastosowanych do badań przeprowadzonych na zlecenie organu, stanowiących podstawę orzekania i sprzeczności wyników tych badań z badaniami złożonymi w postępowaniu przez Spółkę (różnice w ustaleniach poziomu hałasu) i rozstrzygnięcie tych wątpliwości i sprzeczności na niekorzyść strony;
c) będącą skutkiem powyższych naruszeń dowolność organu w ocenie materiału dowodowego;
d) brak zastosowania zasady pogłębiania zaufania obywateli do działania administracji publicznej wskazanej w art. 8 k.p.a. poprzez podjęcie w oparciu o ten sam stan faktyczny sprawy orzeczenia odmiennego od raz już w sprawie wydanego w oparciu o ten sam stan faktyczny z jednoczesnym naruszeniem art. 81 a § 1 i art. 7 k.p.a., tj. bez uwzględnienia słusznego interesu prywatnego.
3) art. 7a k.p.a. poprzez dokonanie interpretacji art. 59 w zw. art. 63 ust. 1 ustawy w sposób niekorzystny dla skarżącej, pomimo braku przesłanek uznania planowanego przedsięwzięcia za mogące znacząco oddziaływać na środowisko, a przynajmniej istnienia wątpliwości interpretacyjnych w tym zakresie.
W zakresie zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego, skarżąca wskazała na:
1) art. 59 w zw. art. 63 ust. 1 ustawy poprzez jego błędną wykładnię i zastosowanie wobec przedsięwzięcia jako mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, podczas gdy takie znaczące oddziaływanie przedsięwzięcia nie zachodzi, co wynika wprost z przeprowadzonych w toku postępowania badań, a w konsekwencji nałożenie na skarżącą obowiązku przeprowadzenia oceny odziaływania przedsięwzięcia na środowisko mimo braku ustawowych przesłanek jej wykonania;
2) art. 77 §1 oraz art. 80 w zw. z art. 81a w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 126 w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, brak przeprowadzenia postępowania dowodowego w celu ustalenia faktycznego poziomu hałasu i błędnym przyjęciu wyników pomiarów akustycznych przeprowadzonych przez B Sp. z o.o. [...] w [...].
W związku z tak postawionymi zarzutami, Spółka wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez stwierdzenie, na podstawie art. 63 ust. 1 ustawy, braku obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia polegającego na zmianie sposobu zagospodarowania terenu polegającego na wykonywaniu toru doskonalenia jazdy przy lotnisku [...], zlokalizowanego na działkach nr c i d, obręb [...], ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W motywach skargi skarżąca podniosła, że zmiana obowiązującej decyzji środowiskowej wywołana została potrzebą jej dostosowania do realnej struktury użytkowania i dotyczyła określonego w pkt 2.2. decyzji środowiskowej warunku wykorzystania toru w fazie eksploatacji przedsięwzięcia, tj.: 1) dopuszczenia wykorzystywania toru przez samochody i motocykle, 2) wydłużenia maksymalnego okresu ciągłej eksploatacji toru jazdy przez samochody i motocykle w warunkach normalnych (poza imprezami sportowymi) do 8-10 godzin dziennie, 3) wydłużenia maksymalnego okresu ciągłej eksploatacji toru jazdy przez samochody i motocykle w warunkach imprez sportowych, w tym imprez pucharowych z udziałem publiczności, do 8 godzin dziennie. Wymagana w karcie informacyjnej charakterystyka rodzajów negatywnych oddziaływań wykazała, że głównym źródłem uciążliwości może być emisja hałasu, wywołana przejazdami samochodów i motocykli. Sporządzona na tym etapie analiza uciążliwości akustycznej i propagacji hałasu przeprowadzona została w oparciu o rzeczywiste pomiary akustyczne, zrealizowane w okresie wrzesień - październik 2017 r. na torze [...], w ramach analizy porealizacyjnej użytkowania toru doskonalenia jazdy. Obejmowała ona badania hałasu, odpowiadające rzeczywistemu poziomowi wykorzystania toru w trakcie jego użytkowania przez pojazdy samochodowe i motocykle, zgodnie z obowiązującą metodyką referencyjną w ciągu 8 najniekorzystniejszych, kolejno po sobie następujących godzin, w 6 punktach pomiarowych na obszarach chronionych akustycznie w miejscowościach [...], [...] i [...], wskazanych w obowiązującej decyzji środowiskowej. Warunki eksploatacyjne w zakresie czasu eksploatacji toru, struktury pojazdów i ich ilości w pełni odpowiadały warunkom, o które wnosi skarżąca w ramach procedury zmiany obowiązującej decyzji środowiskowej. Spółka akcentowała, że pomiary przeprowadzone w okresie maksymalnego wykorzystania toru [...], nie wykazały w żadnym z punktów kontrolnych wskazanych w obowiązującej decyzji środowiskowej przekroczenia dopuszczalnego poziomu hałasu. Oznacza to, że także w przyszłości nie będą występować naruszenia standardów akustycznych na terenach chronionych przed hałasem. W ocenie skarżącej, o poprawności i rzetelności przeprowadzonych pomiarów i analizy porealizacyjnej świadczy również pozytywne stanowisko organu ds. ochrony środowiska - RDOŚ w [...] z dnia 4 grudnia 2017 r., który w piśmie z dnia 11 maja 2018 r. stwierdził brak konieczności realizacji zabezpieczeń ochronnych w postaci ekranów akustycznych. Dodał nadto, iż toku prowadzonego postępowania uzupełniła kartę informacyjną o informacje w zakresie: powiązania z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań realizowanych i zrealizowanych, znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia lub których oddziaływania mieszczą się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia w zakresie, w jakim to oddziaływania mogą prowadzić do skumulowanych oddziaływań, rodzaju, cech i skali możliwego oddziaływania akustycznego przedsięwzięcia wynikającego z zasięgu oddziaływania, charakteru, wielkości, intensywności i złożoności oddziaływania, czasu trwania i częstotliwości oddziaływania, możliwości ograniczenia oddziaływania, w związku z nieadekwatnością analizowanych przez inwestora rozwiązań dotyczących ekranów akustycznych, w stosunku do rozmiarów inwestycji, uwzględnienia w analizach wyników przeprowadzonych na zlecenie gminy pomiarów akustycznych, przeprowadzonych w dniu 23 września 2018 r., niewykazujących przekroczenia norm hałasu poza granicę błędu pomiarowego. Tymczasem organy obu instancji oparły swoje rozstrzygnięcie na wynikach pomiarów zleconych przez Burmistrza Gogolina firmie B Sp. z o.o. [...] w [...], które to badania, zdaniem skarżącej, zostały przeprowadzone niezgodnie z obowiązującymi metodami referencyjnymi. Dodała, że brak przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego sądowego z zakresu akustyki spowodował przyjęcia błędnego wniosku o minimalnym (w granicach błędu pomiarowego), przekroczeniu norm dopuszczalnych (o 0,2 dB/A/). Skarżąca wskazała również na niemożliwość przeprowadzenia badań akustycznych dla oddziaływania skumulowanego, ze względu na inne metodologię tych badań dla konkretnych przedsięwzięć. Skarżąca zwróciła również uwagę na fakt, że w niniejszej sprawie zarówno RDOŚ (pismo z dnia 11 maja 2018 r.), jak i Kolegium (postanowienie z dnia 31 stycznia 2019 r.), w odniesieniu do tego samego stanu faktycznego stwierdziły brak potrzeby przeprowadzenia oceny odziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia skarżącej. Ponadto organy oby instancji, wbrew literalnemu brzmieniu art. 59 w związku z art. 63 ust. 1 ustawy zakwalifikowały przedsięwzięcie skarżącej jako mogące znacząco oddziaływać na środowisko, podczas gdy takiego znaczącego oddziaływania w niniejszej sprawie nie ma, czemu przeczą zarówno wyniki badań przedstawionych w toku postępowania przez skarżącą, jak również wyniki wadliwych badań zleconych przez organ pierwszej instancji. Z pomiarów organu wynika jedno przekroczenie w jednym na 6 punktów pomiarowych o wartości nieprzekraczającej granicy dopuszczalnego błędu pomiarowego. Jednocześnie organ nie wskazał na jakiekolwiek inne kwalifikatory, które uzasadniałyby uznanie przedsięwzięcia skarżącej za mogące znacząco oddziaływać na środowisko. Dla takiej kwalifikacji nie jest wystarczające wskazanie na jakikolwiek wpływ na środowisko, lecz musi to być wpływ znaczący, czego organy obu instancji w żaden sposób nie wykazały.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167, z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325), zwanej p.p.s.a. sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do uregulowania art. 151 p.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi w całości lub w części, sąd skargę oddala w całości lub w części.
W ocenie Sądu, w stanie faktycznym niniejszej sprawy organy prowadzące postępowanie nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mającym wpływ na rozstrzygnięcie, co mogłoby uzasadniać uwzględnienie skargi i uchylenie kwestionowanych postanowień.
Przedmiotem kontroli legalności w niniejszym postępowaniu jest postanowienie, wydane na podstawie art. 63 ust. 1 i ust. 4 cyt. powyżej ustawy z dnia 3 października 2018 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko - zwanej nadal ustawą, nakładające na Spółkę A obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, w związku ze złożonym wnioskiem o zmianę uwarunkowań określonych w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia pod nazwą "[...]", na działkach o numerze ewidencyjnym c i d, obręb [...], a także określające zakres raportu o oddziaływaniu przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko w zakresie zgodnym z art. 66 ustawy, ze szczególnym uwzględnieniem, zgodnie z art. 68 ust. 2 pkt 2 tej ustawy:
1) oddziaływania przedsięwzięcia na klimat akustyczny najbliższych terenów chronionych przed hałasem i możliwości ograniczenia tego oddziaływania oraz 2) propozycji monitoringu oddziaływania akustycznego przedsięwzięcia na etapie jego eksploatacji, określając zakres i termin tego monitoringu oraz obowiązki przedstawienia informacji o jego wynikach.
W toku postępowania administracyjnego oraz w skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca Spółka kwestionowała zasadność nałożonego na nią obowiązku sporządzenia raportu oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko. W ocenie skarżącej, organy dokonały błędnej kwalifikacji przedsięwzięcie skarżącej jako mogące znacząco oddziaływać na środowisko, podczas gdy takie znaczące oddziaływania nie zachodzi, czemu - zdaniem Spółki - przeczą zarówno wyniki badań przedstawionych przez skarżącą, jak również wyniki wadliwych badań zleconych przez organ pierwszej instancji.
W związku z powyższym wyjaśnić należy, iż zgodnie z art. 59 ust. 1 ustawy przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko (pkt 1) oraz przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (pkt 2), jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Postanowienie wydaje się również, jeżeli organ nie stwierdzi potrzeby przeprowadzenia oceny (art. 63 ust. 2). W postanowieniu stwierdzającym obowiązek przeprowadzenia oceny organ określa jednocześnie zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (art. 63 ust. 4). Postanowienia, o których mowa w art. 63 ust. 1 i 2 ustawy, wydaje się po zasięgnięciu opinii regionalnego dyrektora ochrony środowiska (art. 64 ust. 1 pkt 1), organu właściwego do wydania oceny wodnoprawnej (art. 64 ust. 1 pkt 4), a w pewnych przypadkach - także właściwego organu Państwowej Inspekcji Sanitarnej (art. 64 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 78). Stosownie do art. 87 ustawy ww. przepisy stosuje się odpowiednio w przypadkach zmiany decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
W ocenie Sądu, prawidłowo na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 2 ustawy. zakwalifikowane zostało planowane przedsięwzięcie jako mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 77 (tory wyścigowe lub próbne dla pojazdów mechanicznych) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko - zwanego nadal rozporządzeniem. Dostrzec przyjdzie, że Kolegium podzieliło w tym zakresie stanowisko organu wyspecjalizowanego, tj. Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...]. Stąd, w przekonaniu Sądu, prawidłowe jest stanowisko Kolegium, że zmiana sposobu użytkowania dotycząca warunków wykorzystania terenu w fazie eksploatacji przedsięwzięcia, określonych w pkt 2.2, decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z dnia 6 lipca 2015 r., tj.: wykorzystanie toru przez samochody i motocykle; wydłużenie maksymalnego okresu ciągłej eksploatacji toru jazdy przez samochody i motocykle w warunkach normalnych (poza imprezami sportowymi) do 8-10 godzin dziennie; wydłużenie maksymalnego okresu ciągłej eksploatacji toru jazdy przez samochody i motocykle w warunkach imprez sportowych, w tym imprez pucharowych z udziałem publiczności, do 8 godzin dziennie, wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Rozpatrując zatem zasadność nałożenia obowiązku sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko należy mieć na uwadze, że rozstrzygnięcie w tym zakresie należy do organu prowadzącego sprawę, który jak wyżej wspomniano, nie jest związany opiniami organów współdziałających. Obowiązek ten może być nałożony przez organ prowadzący postępowanie w razie uznania, że jest to konieczne by wydać decyzję środowiskową, w związku ze stwierdzeniem, że konkretne przedsięwzięcie, z uwagi na uwarunkowania, w jakich ma powstać i funkcjonować, może potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Jak już podniesiono, dokonując tej oceny organ winien kierować się uwarunkowaniami określonymi w art. 63 ust. 1 ustawy. Podkreślić jednak trzeba, że obowiązek łącznego uwzględnienia uwarunkowań wymienionych w art. 63 ust. 1 ustawy nie wymaga dla ustalenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko stwierdzenia możliwości znaczącego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia we wszystkich wymienionych w tym przepisie uwarunkowaniach. Uwarunkowania, o których mowa w ww. art. 63 ust. 1 ustawy mają bowiem charakter ogólny i choć organ musi je wszystkie przeanalizować to nie oznacza, że przy każdej planowanej inwestycji one zaistnieją.
W przekonaniu Sądu, na aprobatę zasługuje przyjęcie przez organy, podobnie jak to uznał wyspecjalizowany organ, że zasadniczym zagrożeniem związanym z przedmiotową inwestycją będzie oddziaływanie akustyczne. Na takie oddziaływanie wskazuje m.in. znajdująca się w aktach sprawy, ekspertyza z pomiarów hałasu emitowanego do środowiska podczas jazdy pojazdami motocyklowymi na torze wyścigowym, wykonanych w dniu 23 września 2018 r. przez B Sp. z o.o. [...] w [...], na zlecenie Burmistrza Gogolina w zakresie przestrzegania przez skarżącą Spółkę warunków i wymagań określonych w decyzji środowiskowej. W kontekście powyższego dowodu, informacje przedłożone przez inwestora w karcie informacyjnej przedsięwzięcia oraz w pozostałych materiałach zgromadzonych w sprawie, nie są wystarczające dla określenia faktycznego wpływu przedmiotowej inwestycji w szczególności na środowisko i zdrowie ludzi. Zauważyć przyjdzie, iż w opinii z dnia 5 czerwca 2019 r. RDOŚ stwierdził, że w związku ze zwiększoną intensywnością użytkowania toru doskonalenia jazdy - wystąpi wzrost oddziaływania akustycznego. Zwrócił uwagę, że w celu oceny "rzeczywistego wpływu inwestycji na klimat akustyczny otoczenia" w okresie wrzesień-październik 2017 r. opracowano analizę porealizacyjną użytkowania toru doskonalenia jazdy. Badania hałasu, przeprowadzone zostały w okresie maksymalnego wykorzystania toru [...] wykazały, iż w trakcie jego użytkowania przez pojazdy samochodowe i motocykle w ciągu 8 najbardziej niekorzystnych, kolejno po sobie następujących godzin - nie wystąpiły przekroczenia dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku, w żadnych z 6 punktów pomiarowych. Odwołując się z kolei do pomiarów hałasu wykonanych na zlecenie organu w dniu 23 września 2019 r. przez akredytowane B w [...], zauważył, że w punkcie pomiarowym zlokalizowanym na terenie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej w miejscowości [...], wystąpiło nieznaczne +/- 1,8 dB przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu, określonego w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych wartości poziomów hałasu w środowisku. Z uwagi na powyższe organ opiniujący stwierdził, że na etapie sporządzania raportu należy przeanalizować wpływ planowanej inwestycji na klimat akustyczny na najbliższe tereny chronione oraz określić możliwości ograniczenia tego oddziaływania - tak, żeby dotrzymane zostały standardy akustyczne na terenach prawnie chronionych przed hałasem. Ponadto - jak podkreślił RDOŚ - należy ocenić skumulowane oddziaływanie z innymi instalacjami o podobnym charakterze, znajdującymi się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia, a także w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia lub których oddziaływania mieszczą się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia - w zakresie, w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem.
Jak słusznie akcentowało Kolegium, wpływu przedmiotowej inwestycji na środowisko nie można jednoznacznie ocenić i przewidzieć na obecnym etapie postępowania. Na powyższe nie pozwalają bowiem dane przedstawione w karcie informacyjnej przedsięwzięcia oraz w materiałach zgromadzonych w sprawie. Z uwagi zatem na skalę przedsięwzięcia, jego możliwe oddziaływanie podzielić należało stanowisko organów, że znajdujące się w aktach wyniki pomiarów hałasu przeprowadzonych w latach 2017-2019 - choć mogą stanowić istotny materiał do oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko, nie dają jednak podstawy do kompleksowej oceny w tym zakresie. Dlatego też zasadne jest wskazanie organów, na etapie sporządzenia raportu, będącego specjalistyczną opinią należy przeanalizować wpływ planowanej inwestycji na klimat akustyczny na najbliższych terenach chronionych oraz określić możliwości ograniczenia tego oddziaływania - tak, żeby dotrzymane zostały standardy akustyczne na terenach prawnie chronionych przed hałasem. Poza tym szczegółowego zbadania wymaga również kwestia skumulowanego oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia z innymi instalacjami o podobnym charakterze znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia, oraz w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia lub których oddziaływania mieszczą się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia w zakresie, w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem (art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. b oraz pkt 3 lit. f ustawy), tj. lądowiskiem dla statków powietrznych [...], a także złożem kopalni wapienia w [...] oraz złożem w [...].
Nie bez znaczenia dla omawianego rozstrzygnięcia pozostaje okoliczność, że również w ocenie RDOŚ, będącego organem wyspecjalizowanym, zasadne jest nałożenie na inwestora obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Niewątpliwie przywołana opinia nie ma charakteru wiążącego dla organu orzekającego w sprawie, tym niemniej podlegała ona wszechstronnej ocenie, albowiem jest dowodem w sprawie. Istotna pozostaje także okoliczność, zaakcentowana w opinii RDOŚ w [...], wskazująca na usytuowanie terenu inwestycji w granicach obszaru, dla którego sporządzono plan zadań ochronnych (zarządzenie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia 28 marca 2014 r. w sprawie ustanowienia planu zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 [...]).
Sąd w pełni aprobuje wywody przedstawione przez organy, że dopuszczalne jest nałożenie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko oraz sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, w sytuacji wystąpienia potencjalnego, ryzyka negatywnego oddziaływania na środowisko spowodowanego realizacją przedsięwzięcia. W przekonaniu Sądu, również potencjalne ryzyko wystąpienia negatywnego oddziaływanie na środowisko może być przesłanką zastosowania instrumentów prawnych zgodnych z zasadą przezorności, uregulowaną w art. 6 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska.
Reasumując, zdaniem Sądu, podniesione w skardze zarzuty okazały się niezasadne, gdyż postępowanie przed organami zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący i prawidłowy, zaś zgromadzony w sprawie materiał został ostatecznie oceniony właściwie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu. Mające zastosowanie w sprawie przepisy zostały należycie zinterpretowane i zastosowane. Sąd nie doszukał się też naruszeń przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia.
W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło