II SA/Op 321/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Jeżewska po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. K. na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia 19 kwietnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za przejęcie z mocy prawa własności nieruchomości przez gminę postanawia odrzucić skargę. Skarżący P. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia 19 kwietnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za przejęcie z mocy prawa własności nieruchomości przez gminę. W wykonaniu zarządzeń Przewodniczącego Wydziału II tut. Sądu z dnia 30 czerwca 2016 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie jednego odpisu skargi poświadczonego za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanego oraz przez podanie wartości przedmiotu zaskarżenia. Wezwania zawierały pouczenie, że niezastosowanie się do nich w terminie 7 dni od dnia otrzymania spowoduje odrzucenie skargi. Powyższe zarządzenia przesłano skarżącemu na podany w skardze adres, tj. [...]-[...] [...], ul. [...], i pod tym adresem zostały odebrane osobiście przez adresata w dniu 5 lipca 2016 r. Dokumentuje to zwrotne pocztowe potwierdzenie odbioru znajdujące się w aktach sądowych sprawy (k. 12 akt sądowych). Skarżący do dnia dzisiejszego nie wskazał wartości przedmiotu zaskarżenia oraz nie przesłał odpisu skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Na wstępie odnotować trzeba, że w pierwszej kolejności Sąd bada z urzędu dopuszczalność skargi, ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, jakie zostały wymienione enumeratywnie w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. Przesłankami tymi są: niewłaściwość sądu (pkt 1), niezachowanie terminu (pkt 2), nieuzupełnienie braków formalnych skargi (pkt 3), zawisłość sprawy (pkt 4), brak zdolności sądowej lub procesowej (pkt 5), brak naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia (pkt 5a) oraz niedopuszczalność z innych przyczyn (pkt 6). Odnośnie braków formalnych skargi wyjaśnić należy, że w myśl art. 57 § 1 P.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a zatem w myśl art. 47 § 1 w związku z art. 57 § 1 P.p.s.a. do skargi należy dołączyć jej odpisy dla doręczenia ich pozostałym stronom postępowania. Przepis art. 49 § 1 P.p.s.a. stanowi natomiast, iż w przypadku gdy pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W świetle tej regulacji, niezachowanie wymogów formalnych skargi skutkuje wezwaniem przez Sąd do uzupełnienia jej braków w wyznaczonym terminie, pod rygorem odrzucenia skargi. Podstawą odrzucenia skargi jest wówczas art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. określający, że sąd odrzuca skargę, której braków formalnych nie uzupełniono w terminie. W rozpoznawanej sprawie Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia braku formalnego skargi przez przesłanie odpisu skargi oraz wskazanie wartości przedmiotu zaskarżenia. Skarga podlega odrzuceniu z powodu niewykonania wezwania do uzupełnienia jej braków formalnych. Należy bowiem mieć na względzie, że zgodnie z art. 32 P.p.s.a., w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. W myśl natomiast art. 33 § 1 P.p.s.a. osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony. Jednocześnie niezbędne staje się odnotowanie, że do pisma strony, a więc także do skargi, należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom (art. 47 § 1 p.p.s.a.), a niespełnienie tego wymogu skutkuje niemożnością nadania skardze prawidłowego biegu. Potwierdza to uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 13/13 (dostępna na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). w której stwierdzono, że "Niedołączenie przez skarżącego wymaganej liczby odpisów skargi i odpisów załączników, zgodnie z art. 47 § 1 P.p.s.a., jest brakiem formalnym skargi, o którym mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 57 § 1 P.p.s.a., uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd." Jak podano już wcześniej do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom przez sąd, zgodnie z art. 47 § 1 P.p.s.a. Wymóg dołączenia odpisów skargi i jej załączników realizuje zasadę oficjalności postępowania oraz zasadę prawa do sądu. Ponadto daje gwarancję czynnego udziału w postępowaniu uczestnikom postępowania poprzez możliwość poznania stanowiska strony przeciwnej. Tak więc sąd administracyjny ma obowiązek zapewnienia doręczenia organowi i uczestnikom postępowania odpisu skargi, odpisów dołączonych do niej dowodów, natomiast stronie skarżącej - odpowiedzi na skargę organu oraz ewentualnej odpowiedzi na skargę uczestników postępowania. Przy czym zauważyć należy, iż istotą odpisu jest odwzorowanie w dowolnej technice pełnej treści składanego pisma. Bez względu na to, czy jest to fotokopia lub wydruk komputerowy, czy też osobno sporządzony dokument, zawsze niezbędne jest poświadczenie jego zgodności z oryginałem. Za takim poglądem przemawia treść art. 47 § 2 P.p.s.a., który wskazując przykładowe odpisy pisma (fotokopie i wydruki poczty elektronicznej) wymaga ich uwierzytelnienia. Jednocześnie podkreślić należy, że uwierzytelnić pismo może strona, która jest jego autorem lub jej przedstawiciel ustawowy albo pełnomocnik. Tym samym, Sąd nie posiada kompetencji do wykonywania uwierzytelnionych odpisów skargi. Brak odpisów pism uznaje się zarazem za brak formalny podlegający usunięciu (tak: B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, 4 wydanie, Wolters Kluwer Polska Sp. z o.o., Warszawa 2011 r., s. 170). Uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego posiada tzw. ogólną moc wiążącą, wynikającą z art. 269 § 1 P.p.s.a., który nie pozwala żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć innej sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale powiększonego składu NSA. Według bowiem tego przepisu, jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby albo w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi Nie ulega zatem wątpliwości, że jeśli decyzję adresowaną do kilku osób zaskarża do sądu administracyjnego tylko część z nich, to pozostałym przysługuje status uczestników postępowania. W tej sytuacji konieczne jest przedłożenie przez skarżących takiej liczby odpisów skargi, która pozwalałaby na doręczenie ich także tym osobom. Nie mniej istotne jest również to, że stosownie do art. 215 § 1 P.p.s.a. w każdym piśmie wszczynającym postępowanie sądowe w danej instancji należy podać wartość przedmiotu zaskarżenia, jeżeli od tej wartości zależy wysokość opłaty. Jest tak w przypadku, gdy od skargi należny jest wpis stosunkowy. Jak bowiem wynika z art. 230 § 1 i 2 P.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji, w tym od skargi, pobiera się wpis. Art. 231 § 1 P.p.s.a. stanowi z kolei, że w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna pobiera się wpis stosunkowy, który zależy od wartości przedmiotu zaskarżenia a zasady jego obliczania określa Rada Ministrów w drodze rozporządzenia wydanego na podstawie art. 233 P.p.s.a. Oznacza to, że skarga na decyzję utrzymującą w mocy decyzję ustalającą wysokość odszkodowania, czyli należności pieniężnej, powinna zawierać podanie wartości przedmiotu zaskarżenia, a jego brak uniemożliwia nadanie jej prawidłowego biegu. Mając na względzie powyższe, zaznaczyć należy, że zgodnie z art. 49 § 1 P.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Niewykonanie takiego wezwania skutkuje wydaniem przez przewodniczącego zarządzenia o pozostawieniu pisma bez rozpoznania, co następuje na podstawie art. 49 § 2 zd. 1 P.p.s.a., a jeżeli pismem tym jest skarga, to zastosowanie ma art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a., zgodnie z którym podlega ona odrzuceniu przez sąd. Wezwanie Sądu do uzupełnienia braków formalnych skargi, zakreślające termin wraz ze wskazaniem skutków jego niedochowania, zostało przesłane na adres podany w skardze i pod tym adresem doręczone skarżącemu w dniu 5 lipca 2016 r. Z tego względu wyznaczony przez Sąd siedmiodniowy termin rozpoczął bieg w dniu 6 lipca 2016 r. i upływał z końcem dnia 12 lipca 2016 r. (wtorek). Skarżący nie uzupełnił w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi, stąd skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 P.p.s.a.