II SA/Op 322/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Ciąglewicz Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Jeżewska – spr. Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Protokolant st. sekretarz sądowy Grażyna Stykała po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 września 2010 r. sprawy ze skargi M. C. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie z dnia [...]., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej oddala skargę. M.C. wnioskiem z dnia 26 stycznia 2010 r. wystąpił o wznowienie postępowania administracyjnego, zakończonego decyzją ostateczną z dnia 26 stycznia 1998 r., którą Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił jemu przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego przysługującego osobom deportowanym do pracy przymusowej. W uzasadnieniu nadmienił, iż w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 7 grudnia 2009 r., w którym stwierdzono, że "wywiezienie do pracy przymusowej w granicach przedwojennych państwa polskiego jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej", składa niniejszy wniosek. Decyzją z dnia [...] Nr[...], Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, na podstawie art. 149 § 3 w związku z art. 145a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. – zwanej dalej K.p.a., odmówił wznowienia postępowania. W uzasadnieniu wskazał, iż wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 grudnia 2009 r., sygn. akt K 49/07 (Dz. U. z dnia 23 grudnia 2009 r. Nr 220, poz. 1734) Trybunał Konstytucyjny stwierdził niezgodność art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87, poz. 395, ze zm.) – zwana dalej ustawą, z art. 32 konstytucji. Jednocześnie odwołując się do treści art.145a K.p.a. stwierdził, iż złożona przez stronę skarga o wznowienie postępowania nastąpiło z przekroczeniem określonego w w/w przepisie terminie tj. jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Od powyższej decyzji M.C. złożył wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. Zarzucił, iż w przedmiotowym wyroku Trybunału Konstytucyjnego nie został określony przez Trybunał termin do wnoszenia wniosku o wznowienie postępowania. Jednocześnie zauważył, iż w uzasadnieniu do w/w wyroku Trybunał zwrócił uwagę Sejmowi RP na konieczność uchwalenia stosownych przepisów wykonawczych do ustawy, których do chwili obecnej nie podjęto. W wyniku złożonego przez skarżącego środka odwoławczego, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...], Nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 149 § 3 i art. 145a § 1 i 2 K.p.a. oraz art. 4 ust. 1, 2 i 4 ustawy, utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] W uzasadnieniu przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie i powołując się na treść art. 145a K.p.a. wywiódł, iż przedmiotowy wyrok Trybunału Konstytucyjnego opublikowany został w Dzienniku Ustaw w dniu 23 grudnia 2009 r. strona natomiast skargę o wznowienie postępowania złożyła w dniu 1 lutego 2010 r. (data stempla pocztowego na kopercie), a zatem z przekroczeniem terminu określonego w art. 145a § 2 K.p.a. Jednocześnie nadmienił, że zgodnie z przedmiotowym wyrokiem strona może żądać wzruszenia dotychczasowej decyzji w trybie art. 154 § 1 K.p.a. Na powyższą decyzję M.C. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, wnosząc o jej uchylenie, jak również nakazanie organowi zawieszenia postępowania administracyjnego, do czasu uchwalenia przez Sejm RP nowelizacji ustawy z dnia 31 maja 1996 r. W uzasadnieniu opisał cały dotychczasowy tok sprawy. Podniósł, iż organ nie czekając na uchwalenie zarządzeń wykonawczych wskazanych w uzasadnieniu do wyroku Trybunału Konstytucyjnego zarzucił skarżącemu uchybienie jednomiesięcznego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania w sprawie przyznania świadczenia pieniężnego. Zdaniem skarżącego, wobec nie uchwalenia przez Sejm RP nowelizacji ustawy i nieokreślenia w niej zasad, odrzucenie jego wniosku jest decyzją pochopną i w myśl art. 58 k.c. prowadzi do ominięcia prawa. Skarżący podał, iż postawiony przez organ zarzut uchybienia jednomiesięcznego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania pozostaje również bezzasadny albowiem wiadomość o przedmiotowym wyroku Trybunału Konstytucyjnego opublikowanym w Dzienniku Ustaw w dniu 23 grudnia 2009 r. , powziął w dniu 15 stycznia 2010 r. a wniosek złożony został w dniu 1 lutego 2010 r., czyli w ciągu 16 dni. Podkreślił, iż w rozpatrywanej sprawie istota sporu nie opiera się jednakże na dochowaniu terminu zawitego, a sprowadza się do braku zarządzeń wykonawczych - nowelizacji ustawy, na co wyraźnie, w swym uzasadnieniu do przedmiotowego wyroku, wskazywał Trybunał. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w odpowiedzi na skargę żądał jej oddalenia w całości, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kryterium tej kontroli określa art. 1 § 2 wspomnianej ustawy i jest nim zgodność z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy ( art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 - zwaną dalej P.p.s.a.). W przypadku, gdy skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu (art. 151 ustawy). Przeprowadzona w wyżej wskazany sposób kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, iż odpowiada ona prawu. W niniejszej sprawie, wbrew stanowisku skarżącego, istota sporu sprowadza się do ustalenia, czy prawidłowo organy uznały, iż wniosek skarżącego został złożony z uchybieniem terminu przewidzianym w art. 145a K.p.a. Stosownie do unormowania zawartego w art. 145a § 1 K.p.a. można żądać wznowienia postępowania administracyjnego w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, na podstawie którego została wydana decyzja. Skargę o wznowienie wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego (§ 2 art. 145a). Natomiast zgodnie z brzmieniem art. 149 § 3 K.p.a. odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze decyzji administracyjnej. W świetle przytoczonych przepisów strona postępowania ma możliwość zwrócenia się do organu administracji z wnioskiem o wznowienie postępowania administracyjnego w przypadku, gdy w następstwie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego okaże się, że przepis prawa, który stanowił podstawę wydania decyzji administracyjnej jest sprzeczny z przepisami Konstytucji. Jednocześnie jednak ustawodawca określił termin, w którym strona może z przysługującego jej prawa skorzystać. Dochowanie wskazanego terminu przez żądającego wznowienia postępowania organ winien badać z urzędu. Przekroczenie tego terminu stanowi negatywną przesłankę wznowienia postępowania, wówczas organ wydaje decyzję o odmowie wznowienia postępowania. Określony w art. 145a § 2 K.p.a. termin jest terminem procesowym, zatem w sytuacji jego przekroczenia strona, składając wniosek może wystąpić o jego przywrócenie, zaś ocena zasadności wniosku dokonywana jest na zasadach unormowanych w art. 58 K.p.a. W niniejszej sprawie skarżący wniosek o wznowienie postępowania złożył w dniu 1 lutego 2010 r., co wynika z daty stempla pocztowego na kopercie. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego opublikowany został w Dzienniku Ustaw w dniu 23 grudnia 2009 r., zatem termin do złożenia wniosku upłynął w dniu 22 stycznia 2010 r. (piątek) Zatem wniosek złożony w dniu 1 lutego 2010 r. został wniesiony do organu pierwszej instancji 9 dni po upływie przewidzianego terminu. W omówionym piśmie skierowanym do organu skarżący nie wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania. W świetle powyższych okoliczności, mając na uwadze treść art. 145a § 2 w związku z art. 149 § 3 K.p.a. organy administracji w drodze decyzji administracyjnej odmówiły wznowienia postępowania skarżącemu, biorąc pod uwagę, iż skarga została złożona po upływie prawem przewidzianego terminu. Zatem podjęte rozstrzygnięcie przez organy administracji kontrolowanej sprawie znajduje umocowanie w przepisach prawa. W tym stanie rzeczy tut. Sąd nie miał podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja, jak również poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji wydana została z naruszeniem prawa, a tylko taka okoliczność daje podstawy do uwzględnienia skargi. Odnosząc się do argumentacji skarżącego przedstawionej w skardze, iż dochował terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, gdyż żądanie skierował do organu w terminie 16 dni od daty dowiedzenia się o zapadłym wyroku, to trzeba stwierdzić, że jest chybiona, bowiem termin do złożenia podania biegnie od dnia wejścia wyroku w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, o czym przesądza przywołany art. 145a § 2 K.p.a., zatem termin ten należy liczyć od dnia ogłoszenia wyroku Trybunału we właściwym organie publikacyjnym, co słusznie dostrzegł Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Sąd nie mógł nakazać organowi zawieszenia postępowania administracyjnego, do czasu uchwalenia przez Sejm RP nowelizacji ustawy z dnia 31 maja 1996 r. postępowania, o co wnioskował skarżący, ponieważ nie ma takich kompetencji. Skoro Sąd nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia skargi, to stosownie do treści art. 151 P.p.s.a., skargę należało oddalić.