II SA/Op 323/09

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Violetta Radecka po rozpoznaniu w dniu 29 października 2009r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi L. I. i R. I. na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie sprzeciwu w sprawie zgłoszenia wykonania robót budowlanych na skutek wniosku skarżących o przyznanie prawa pomocy postanawia 1. zwolnić skarżących od uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 500 (pięćset) złotych, 2. w pozostałym zakresie, niewymienionym w punkcie 1, wniosek oddalić. Pismem z dnia 24 sierpnia 2009r., L. I. i R. I. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, skargę na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia [...], Nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Starosty Namysłowskiego z dnia [...], Nr [...] wnoszącej sprzeciw do wykonania robót polegających na budowie przydomowej oczyszczalni ścieków w N. na działce oznaczonej w operacie ewidencji gruntów i budynków numerem A. Na skutek zarządzenia z dnia 28 września 2009r., wezwano skarżących do uiszczenia solidarnie wpisu od skargi w wysokości 500 zł, w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. W terminie zakreślonym do dokonania wpisu, skarżący małżonkowie złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Uzasadniając swoje żądanie podnieśli, że znajdują się w ciężkiej sytuacji materialnej spowodowanej koniecznością ponoszenia wysokich kosztów związanych z opłatami, a także tym, że mają na utrzymaniu dwóch studiujących synów, z którymi tworzą wspólne gospodarstwo domowe. Ponadto skarżący odnosząc się do swojego stanu majątkowego podali, że posiadają dom o powierzchni 115 m² i uzyskują dochód miesięczny z tytułu wynagrodzenia za pracę w łącznej wysokości 6.178,00 zł. Do wniosku dołączone zostały także zaświadczenia o uzyskiwanych przez skarżących zarobkach oraz kserokopie umowy kredytowej i planu spłaty zadłużenia. W dniu 13 października 2009r. referendarz sądowy wezwał skarżących do usunięcia braków formalnych wniosku przez wypełnienie rubryk formularza wniosku nr 7.1 w części odnoszącej się do: "mieszkania, nieruchomości rolnej, innych nieruchomości" oraz nr 7.2.2. pn. "Przedmioty wartościowe". Ponadto, działając na zasadzie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wezwał także do uzupełnienia wniosku, przez przedłożenie stosownych dokumentów oraz złożenia dodatkowych wyjaśnień, w tym: przedłożenie aktualnych wyciągów z posiadanych rachunków bankowych; wykazanie wysokości miesięcznych wydatków ponoszonych na bieżące utrzymanie, przy uwzględnieniu wydatków mieszkaniowych; udokumentowanie okoliczności studiowania przez ich synów na uczelniach oraz ponoszonych na ten cel wydatków; oświadczenie czy skarżący uzyskują pomoc finansową od osób trzecich, z ewentualnym wskazaniem jej wysokości. W terminie zakreślonym przez referendarza, skarżący uzupełnili braki formalne wniosku oraz złożyli dodatkowe oświadczenia i stosowne dokumenty. Oświadczyli zatem, że nie uzyskują pomocy finansowej od osób trzecich, a skarżąca podała, że jest osobą niepełnosprawną o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności (wysoka krótkowzroczność oraz jaskra), co związane jest z wydatkami na lekarstwa i częste wyjazdy do okulisty. Na potwierdzenie faktu niepełnosprawności L. I. przedłożyła do akt sprawy kserokopię orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia 24 lipca 2007r., wydanego przez Powiatowy Zespół Orzekania o Niepełnosprawności w N. do dnia 31 lipca 2010r. Do akt sprawy zostały załączone także kserokopie: legitymacji studenckich synów skarżących wraz z adnotacją, że koszt za semestr nauki kształtuje się na poziomie 1.700 zł, a koszt dojazdu na studia to kwota rzędu 150 zł miesięcznie; rachunki za opłaty mieszkaniowe w łącznej kwocie ok. 550 zł miesięcznie. Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zważono co następuje: W przywołanej wyżej ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – zwanej dalej w skrócie: "P.p.s.a.", przewidziano instytucję prawa pomocy. Jest to szczególna instytucja postępowania przed sądami administracyjnymi, która ma na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego, a tym samym realizację uprawnień wynikających z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej. Podkreślić należy, że Sąd dokonuje oceny sytuacji materialnej wnioskujących o przyznanie prawa pomocy na podstawie zebranego materiału dowodowego, a w szczególności na podstawie złożonych przez nich oświadczeń, zarówno w urzędowym formularzu wniosku, jak również w toku postępowania wyjaśniającego, prowadzonego w trybie art. 255 P.p.s.a. W niniejszej sprawie referendarz przeprowadził postępowanie wyjaśniające, w wyniku którego skarżący złożyli kserokopie wszystkich żądanych dokumentów, które to, stosownie do § 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz.U. Nr 227, poz. 2245), są dokumentami źródłowymi, mogącymi potwierdzać przedstawione przez wnioskodawców dane o ich majątku i dochodach. Wartość dowodowa przedłożonych zaświadczeń, rachunków, wyciągów bankowych, kserokopii legitymacji studenckich, a także fakt, że wnioskodawcy zostali pouczeni w formularzu wniosku o odpowiedzialności karnej za podanie nieprawdziwych danych lub zatajenie prawdy, w myśl art. 233 § 1 Kodeksu karnego, nakazuje przyjąć wiarygodność zebranego materiału dowodowego oraz złożonych oświadczeń skarżących. Rozpoznając zatem wniosek na podstawie zebranych informacji, referendarz zważył, iż przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie wnioskowanym, określone zostały w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. i stwierdził, że istnieje podstawa do zwolnienia skarżących jedynie od części kosztów sądowych. Zdaniem rozpoznającego wniosek, sama okoliczność dysponowania przez skarżących stałym, comiesięcznym dochodem zapewniającym im pokrycie wykazanych, niezbędnych wydatków mieszkaniowych, a także wydatków związanych z prowadzoną inwestycją budowlaną, czyni niemożliwym zwolnienie ich od całości kosztów sądowych. Z drugiej jednak strony zauważyć należy, iż prowadzona inwestycja finansowana jest głównie z pozyskanego kredytu, co niejako potwierdza przedłożona umowa kredytowa oraz analiza wyciągów bankowych. W ocenie referendarza, L. I. i R. I. wykazali natomiast, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Wyrażając taki pogląd referendarz uwzględnił w szczególności swoje doświadczenie życiowe oraz posiadaną wiedzę na temat przeciętnych kosztów utrzymania i doszedł do przekonania, że dochód skarżących kształtujący się na poziomie 1.544,50 zł brutto na jedną osobę, nie wystarczy na pokrycie obok kosztów wyżywienia, środków czystości, ubrania, kosztów utrzymania mieszkania, czy opłat związanych z leczeniem skarżącej, także całości kosztów niniejszego postępowania sądowego. Ponadto, obydwaj synowie skarżących są studentami, co zapewne związane jest z dodatkowymi wydatkami, a zgodnie z oświadczeniem rodziców, ich synowie nie uzyskują żadnych dochodów oraz pozostają na wyłącznym utrzymaniu skarżących. Nie bez znaczenia dla sprawy ma także okoliczność niewykazania przez skarżących posiadania zgromadzonych oszczędności. W konsekwencji powyższego, referendarz sądowy uznał, iż obciążenie skarżących pełnymi kosztami sądowymi, spowodowałoby zachwianie ich sytuacji materialnej, dlatego postanowił o zwolnieniu ich z części kosztów sądowych, w zakresie wpisu od skargi w wysokości 500 zł. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 258 § 1 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.