II SA/Op 323/10

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Anna Misiak po rozpoznaniu w dniu 23 lipca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. H. na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie należności przedemerytalnych w związku ze skargą J. H. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 16 maja 2005 r., Sygn. akt II SA/Op 71/05 na skutek wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy postanawia: ustanowić skarżącemu radcę prawnego. W dniu 28 maja 2010 r. (data stempla pocztowego) wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu wniosek J.H. o przyznanie prawa pomocy, poprzez ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Wniosek ten nie spełniał wymogów art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., zgodnie z którym wniosek składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Wobec powyższego, referendarz sądowy przesłał skarżącemu formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy i wezwał go do jego wypełnienia i odesłania tut. Sądowi w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania. Wezwanie to zawierało pouczenie, że niezastosowanie się do niego spowoduje skutki prawne określone w art. 257 P.p.s.a., tj. pozostawienie wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Skarżący odesłał wypełniony formularz w dniu 11 czerwca 2010 r. z zachowaniem wymaganego 7 dniowego terminu, podał w nim, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i pełnoletnią córką. Dochody z tytułu emerytury uzyskuje on i żona, wynoszą one łącznie 2736 zł brutto, w tym 1673,56 zł jego emerytury i 1063,21 zł emerytura żony, córka studiuje w systemie dziennym. Skarżący wskazał, że jedyny majątek jaki ma to nieruchomość rolna o powierzchni 0,37 ha w miejscowości K. należąca do żony i grunty o powierzchni 0,64 ha w miejscowości W. należące do niego. Wobec uznania informacji wskazanych we wniosku o prawo pomocy za niewystarczające dla oceny sytuacji materialnej skarżącego, referendarz sądowy wezwał skarżącego na podstawie art. 255 P.p.s.a., do wskazania następujących danych: - sprecyzowanie i udokumentowanie danych dotyczących wysokości miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem domu lub innego lokalu, w którym zamieszkuje z rodziną (np. opłaty za energię elektryczną, gaz, podatek od nieruchomości, wodę, wywóz śmieci, czynsz), - oświadczenie czy korzysta lub osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym z świadczeń pomocy społecznej, a jeżeli tak to w jakiej wysokości, - przedłożenie wyciągów i wykazów z posiadanych rachunków bankowych, w tym kont, lokat dewizowych z okresu ostatnich 2 miesięcy, ewentualnie należących do osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, - przedłożenie dokumentu potwierdzającego aktualną wysokość emerytury skarżącego i małżonki A. H. - wskazanie czy grunty, w tym nieruchomość rolna należąca do małżonki A. H. stanowią źródło dochodu, jeśli tak to w jakiej wysokości, - wskazanie czy córka korzysta z jakiś form pomocy finansowej na studiach, jak np. stypendium socjalne. Jednocześnie pouczono skarżącego, iż niezastosowanie się do powyższego wezwania w terminie 7 dni od dnia jego otrzymania, może być uznane za niewykazanie spełniania przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy i skutkować oddaleniem wniosku. Skarżący odebrał wezwania w dniu 21 czerwca 2010 r., w dniu 24 czerwca 2010 r. (data stempla pocztowego), przesłał następujące dokumenty: zaświadczenie z dnia 23 czerwca 2010 r., że córka nie korzysta ze świadczeń z pomocy materialnej na studiach, fakturę z dnia 28 kwietnia 2010 r. za wodę za okres od dwóch miesięcy na kwotę 15,23 zł, fakturę z dnia 18 czerwca 2010 r. za wywóz szamba na kwotę 37,94 zł, umowę z dnia 1 września 2009 r. o świadczenie usług Internetu na kwotę 35 zł miesięcznie, decyzję z dnia 15 lutego 2010 r. o wymiarze zobowiązania łącznego z tytułu podatku od nieruchomości za 2010 r. w kwocie 537 zł, odcinki rachunków za energię elektryczną, jeden z nich z czerwca na kwotę 92,91 zł, pozostałe przewidują ratę płatności na podobnym poziomie, ubezpieczenie domu polisa za okres do 15 sierpnia 2009 r. do 14 sierpnia 2010 r. wysokość składki 63 zł, decyzje o wymiarze emerytury A. H. na kwotę netto 904,52 zł, J.H. na kwotę netto 1397,94 zł, obie z dnia 24 marca 2003 r., oświadczenie A. H., że jej grunty nie stanowią źródła dochodu. Referendarz mając w dalszym ciągu wątpliwości co do stanu materialnego skarżącego i jego rodziny, ponownie wezwał go do uzupełnienia danych składanych do wniosku o przyznanie prawa pomocy, poprzez - przedłożenie wyciągów i wykazów z posiadanych rachunków bankowych, w tym kont, lokat dewizowych z okresu ostatnich 2 miesięcy, ewentualnie należących do osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym lub oświadczenia o ich nie posiadaniu, - wskazanie jakiego rodzaju są należące do skarżącego grunty położone w miejscowości W. i czy stanowią źródło dochodu, jeśli tak to w jakiej wysokości, - wskazania czy skarżący posiada lub osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym majątek w postaci nieruchomości takich jak np. dom, w tym podanie ich wielkości, - wskazania czy skarżący posiada lub osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym oszczędności, papiery wartościowe, - wskazania czy skarżący posiada lub osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym przedmioty wartościowe o wartości powyżej 3000 euro. Wezwanie to skarżący odebrał w dniu 9 lipca 2010 r. i odpowiedział na nie w dniu 15 lipca 2010 r. (data stempla pocztowego). Skarżący wyjaśnił, że grunty A. H. nie stanowią źródła dochodu, przedłożył zaświadczenie z Urzędu Gminy z dnia 13 lipca 2010 r. odnośnie swoich gruntów w W., iż jest to teren niezabudowany, nie stanowiący źródła dochodu. Przesłał też oświadczenie swoje i małżonki, datowane na 15 lipca 2010 r., że nie mają rachunku bankowego lokat, oszczędności ani papierów wartościowych, nie ma też żadnego majątku nieruchomego takiego jak dom lub mieszkanie, ani przedmiotów wartościowych o wartości powyżej 3000 euro. A. H. oświadczyła ponadto, że w Sądzie Rejonowym w Nysie toczy się sprawa o nadanie aktu własności, dlatego obecnie nie ma ona domu czy mieszkania na własność. Działając w oparciu o art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ), zwanej dalej P.p.s.a., referendarz sądowy zważył, co następuje: W przywołanej wyżej ustawie P.p.s.a., przewidziana została instytucja procesowa prawa pomocy, której istota przejawia się w tym, że obejmuje ona zwolnienie strony od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( art. 244 § 1 P.p.s.a. ). Podkreślenia wymaga, że w myśl art. 243 § 1 i 252 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek, złożony na urzędowym formularzu, który powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnianiu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. W każdym przypadku gdy sąd uzna, że oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy jest niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, powinien wezwać stronę o złożenie dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 P.p.s.a. ). Sytuacja taka miała miejsce w niniejszej sprawie. Skarżący przesłał w większości żądane przez referendarza dodatkowe informacje i dokumenty. Jedyna wątpliwość w dalszym ciągu pozostawia kwestia gruntów skarżącego w W., co do ich wartości. Referendarz rozważał, czy ponownie, już po raz trzeci wzywać skarżącego o uzupełnienie o odpowiednie dokumenty potwierdzające fakty przedstawione przez niego we wniosku. Jednakże mając na uwadze względy ekonomii procesowej, po analizie zebranego w sprawie materiału dowodowego odnośnie sytuacji materialnej skarżącego doszedł do przekonania, że daje mu on możliwość podjęcia decyzji w przedmiocie rozpoznania jego wniosku o prawo pomocy. Skarżący, wniósł o przyznanie prawa pomocy polegające ustanowieniu radcy prawnego z urzędu, czyli stosownie do art. 245 § 3 P.p.s.a., o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Prawo pomocy w tym zakresie przysługuje, gdy osoba ubiegająca się o pomoc wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i swojej rodziny, jak stanowi art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, należy przy tym rozumieć, jako zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (patrz. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 stycznia 2005 r., sygn. akt FZ 424/04, niepublikowane ). W ocenie referendarza sądowego skarżący wykazał istnienie wyżej wymienionej przesłanki przyznania prawa pomocy w części, dochód bowiem na jedna osobę w jego rodzinie wynosi 2302,46 zł (łączna kwota emerytur skarżącego i jego żony), co na jedna osobę w trzyosobowej rodzinie daje kwotę 767,48 zł. Za uzasadnione niezbędne wydatki rodziny skarżącego, spośród wydatków wykazanych przez skarżącego referendarz sądowy uznał opłaty za wodę, energię elektryczna, wywóz szamba, podatek od nieruchomości. Referendarz przy ocenie wniosku o przyznanie prawa pomocy winien kierować się nie tylko literalną treścią przepisów prawa w tym zakresie, ale też zasadami logiki, posiadaną wiedzą oraz doświadczeniem życiowym. Kierując się więc tym wskazaniami, uznał, że około 2300 zł jaką dysponuje co miesiąc na życie rodzina skarżącego w odniesieniu do wysokości przeciętnych wynagrodzeń ustalanych przez pełnomocników z wyboru, nie jest kwotą pozwalającą bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego siebie i rodziny, ponieść pełne koszty ustanowienia pełnomocnika z wyboru. Postanowił zatem o przyznaniu mu prawa pomocy w tym zakresie. W tych okolicznościach sprawy referendarz sądowy działając na zasadzie art. 258 § 1 pkt 7 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.