II SA/Op 324/12

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Violetta Radecka po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2012r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 26 kwietnia 2012r., nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego na skutek wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy postanawia ustanowić skarżącej radcę prawnego. Pismem z dnia 28 maja 2012r. J. M. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 26 kwietnia 2012r., nr [...], utrzymującą w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji o odmowie przyznania skarżącej dodatku mieszkaniowego. Do skargi J. M. dołączyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia z urzędu adwokata, bądź radcy prawnego. Uzasadniając swoje żądanie skarżąca wskazała na złą sytuację finansową, spowodowaną bezrobociem. Podniosła także, że nie posiada wykształcenia prawniczego, a sprawa jest zawiła i wymaga dogłębnej znajomości przepisów prawa. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżąca podała, że jest osobą samotnie gospodarującą; jest najemcą lokalu mieszkalnego z zasobów Gminy [...]; nie posiada żadnych źródeł dochodu, ani składników majątkowych pozostających w jej posiadaniu. W aktach administracyjnych sprawy znajdują się dokumenty złożone przez skarżącą w postępowaniu z wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego, tj. faktury za opłaty medialne, zaświadczenie o posiadaniu statusu osoby bezrobotnej, bez prawa do zasiłku, oświadczenia skarżącej o jej sytuacji materialnej. Z zaskarżonej decyzji wynika także, że skarżąca zajmuje lokal mieszkalny bez tytułu prawnego i oczekuje na przysługujący jej lokal socjalny, zgodnie z wyrokiem sądu z dnia [...] (sygn. akt [...]). Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ) – zwanej dale w skrócie: "P.p.s.a." zważono, co następuje: J. M. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a P.p.s.a., strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Skoro J. M., z mocy samej ustawy P.p.s.a., jako strona skarżąca decyzję dotyczącą dodatku mieszkaniowego, została zwolniona z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, to postępowanie z jej wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowe. Stąd uwzględniając przyjętą linię orzeczniczą (np. postanowienie referendarza sądowego WSA w Opolu z dnia 20 stycznia 2012r., sygn. akt I SA/Op 512/11 i z dnia 30 listopada 2011r., sygn. akt II SA/Op 539/11 – obydwa orzeczenia dostępne na stronie internetowej NSA pn. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych: www.nsa.qov.pl), referendarz ograniczył się jedynie do rozpoznania wniosku w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Stosownie do art. 245 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a także w zakresie częściowym, obejmującym m.in. tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Skarżąca, jak wyżej wykazano, została z mocy samej ustawy P.p.s.a. zwolniona od kosztów sądowych, zatem jej wniosek o udzielenie prawa pomocy należało rozpatrzyć jako wniosek o udzielenie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmujący wyłącznie ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Zważyć przeto należy, że stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., określającego przesłanki warunkujące udzielenie prawa pomocy w zakresie częściowym, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, który to pogląd referendarz podziela, iż przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w przywołanym przepisie, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie NSA z dnia 12 stycznia 2005r., sygn. akt FZ 424/04, niepublikowane). Zauważyć także należy, że przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, sąd (referendarz sądowy) dokonuje oceny sytuacji materialnej wnioskującego na podstawie zebranego materiału dowodowego, a w szczególności na podstawie złożonych przez niego oświadczeń, w urzędowym formularzu wniosku. Wniosek ten bowiem, powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym (art. 252 § 1 P.p.s.a.). Uwzględniając powyższe regulacje, referendarz sądowy dokonał oceny sytuacji bytowej skarżącej opierając się na jej oświadczeniu zawartym w formularzu wniosku, mając na uwadze, że sam formularz wniosku uwzględnia swym zakresem – stosownie do wyżej przywołanego art. 252 § 1 P.p.s.a., dokładne dane o sytuacji skarżącej. Ponadto, referendarz zważył także na dokumenty znajdujące się w aktach administracyjnych sprawy, które znacząco wpłynęły na możliwość oceny sytuacji życiowej wnioskodawczyni. Dotyczą one w szczególności stanu majątkowego i warunków bytowych skarżącej, tj. na przykład wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego, faktury z tytułu opłat za media lokalowe, deklaracja o wysokości dochodu, czy zaświadczenie o statusie osoby bezrobotnej, bez prawa do zasiłku. Z powyższych względów rozpoznający wniosek, mając na względzie ekonomię postępowania, uznał o braku konieczności wzywania skarżącej, w trybie art. 255 P.p.s.a. do złożenia dodatkowych wyjaśnień. Referendarz przyjął zatem, że wykazana sytuacja majątkowa, nie daje podstaw do zapewnienia skarżącej wygospodarowania środków na opłacenie profesjonalnego pełnomocnika. Pogląd ten potęguje okoliczność, że wyrokiem z dnia [...], sygn. akt [...], orzeczono wobec skarżącej prawo do lokalu socjalnego. Mając na uwadze powyższe, referendarz sądowy działając na zasadzie art. 258 § 1 pkt 7 P.p.s.a. uznał o konieczności udzielenia skarżącej pomocy i orzekł, jak w sentencji postanowienia.