II SA/Op 324/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Bogusz po rozpoznaniu w dniu 19 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi K. K. na decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 6 czerwca 2018 r., nr [...] w przedmiocie nakazu przywrócenia obiektu do stanu poprzedniego postanawia wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. K. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 6 czerwca 2018 r., nr [...]. Zaskarżona decyzja została wydana w wyniku rozpatrzenia odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 26 marca 2018 r., nr [...], nakazującej skarżącej niezwłoczne przywrócenie do stanu poprzedniego: 1) przebudowanego dachu poprzez jego skrócenie do lica ścian zewnętrznych (likwidacja przedłużonych listwami krokwi i skrócenie pokrycia dachu) oraz zdemontowanie i zabudowanie okien połaciowych poprzez przedłużenie ciągłości warstw istniejącego przekrycia dachu, 2) wentylacji łazienek i kuchni, w terminie do 31 maja 2018 r. na posesji przy ul. [...] w [...], oraz od zaskarżonego w odwołaniu postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 26 marca 2018 r., nr [...] o odmowie wstrzymania wykonania własnego postanowienia nr [...] z 26 stycznia 2018 r., nr [...] zobowiązującego skarżącą do powstrzymania się od prowadzenia robót budowlanych realizowanych na posesji przy ul. [...] w [...] z naruszeniem przepisów prawa oraz do przedłożenia w terminie 30 dni od dnia otrzymania postanowienia ekspertyzy technicznej dotyczącej prawidłowości i zgodności z obowiązującymi przepisami wykonanych robót budowlanych. W wyniku rozpatrzenia odwołania organ II instancji uchylił zaskarżoną decyzję w całości i działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego nakazał inwestorowi K. K. przywrócenie do stanu poprzedniego: 1) przebudowanego dachu poprzez jego skrócenie do lica ścian zewnętrznych (likwidacja przedłużonych listwami krokwi i skrócenie pokrycia dachu) oraz zdemontowanie i zabudowanie okien połaciowych poprzez przedłużenie ciągłości warstw istniejącego przykrycia dachu, 2) wentylacji łazienek i kuchni, oraz utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie nr [...] z 26 marca 2018 r. Organ II Instancji wskazał, że zreformował decyzję organu I instancji poprzez wskazanie, że staje się ona wykonalna z dniem, w którym staje się ostateczna, pouczył jednocześnie stronę, że jego decyzja jest już ostateczna. W skardze, skarżąca domagała się wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji z powodu niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W odpowiedzi na skargę Opolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Opolu, wnosząc o oddalenie skargi, nie wypowiedział się w kwestii wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z zasadą wynikającą z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), zwanej dalej P.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności będących jej przedmiotem. Natomiast stosownie do treści art. 61 § 3 P.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Instytucja wstrzymania wykonania decyzji ma za cel tymczasowe ukształtowanie stosunków. W szczególności tymczasowa ochrona, mająca na celu zapobieżenie powstaniu znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, następuje do czasu rozpoznania skargi przez sąd. Postanowienie w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności nie przesądza ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie, tj. nie odnosi się do kwestii legalności zaskarżonej decyzji, gdyż ma jedynie charakter wpadkowy, a jego byt prawny kończy się z chwilą wydania przez sąd orzeczenia uwzględniającego skargę (art. 61 § 6 pkt 1 P.p.s.a.) lub uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego skargę (art. 61 § 6 pkt 1 P.p.s.a.). Przesłanki określone w art. 61 § 3 P.p.s.a., polegające na możliwości wyrządzenia szkody lub trudnych do odwrócenia skutków należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie w wyniku uwzględnienia skargi dojdzie do jego wzruszenia. W rozpoznawanej sprawie problem sprowadza się do oceny, czy wykonanie obowiązku nałożonego kwestionowaną decyzją może narazić skarżącą na znaczną szkodę lub spowoduje trudne do odwrócenia skutki, gdyby okazało się, że nie było podstaw do wydania takiej decyzji. Zdaniem Sądu, z uwagi na znaczne koszty przeprowadzonych robót, wykonanie decyzji przed rozpoznaniem skargi łączy się z niebezpieczeństwem powstania po stronie skarżącej realnej szkody w rozumieniu art. 61 § 3 P.p.s.a. W razie bezzasadności nakazu określonego w zaskarżonej decyzji może powstać kwestia przywrócenia do stanu poprzedniego, co niewątpliwie będzie wiązało się z koniecznością poniesienia przez skarżących dużych nakładów finansowych. W postanowieniu z dnia 12 stycznia 2016 r., sygn. akt II OSK 3064/15, (dostępne na stronie internetowej - http://orzeczenia.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny trafnie wskazał, że w przypadku decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu nie chodzi o ocenę, czy zasadnie nakazano rozbiórkę obiektu, ale o ocenę, czy może powstać znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki wywołane wykonaniem zaskarżonej decyzji, jeżeli okazałoby się, że w wyniku uwzględnienia skargi kasacyjnej (w sprawie niniejszej: skargi - przypomnienie Sądu orzekającego), może dojść do ponownego rozpoznania skargi i oceny, że decyzja o nakazie rozbiórki była wadliwa. Podzielić również trzeba argumentację NSA, że rozbiórka obiektu budowlanego przed prawomocnym rozpoznaniem sprawy przez sąd administracyjny z reguły łączy się z niebezpieczeństwem powstania szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, z tego powodu, że w razie uwzględnienia skargi może okazać się, że decyzja o nakazie rozbiórki była wadliwa, a wobec tego może powstać kwestia powrotu do stanu, który istniał przed wykonaniem zaskarżonej decyzji (podobnie NSA w postanowieniu z 5 maja 2017 r., sygn. akt II Oz 713/17). Przywrócenie obiektu do stanu poprzedniego, w zasadzie sprowadza się do rozbiórki jego części. Dlatego może wywołać dla strony trudne do odwrócenia skutki, których zniwelowanie pociągałoby za sobą znaczne koszty. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. należało orzec, jak w sentencji, podkreślając raz jeszcze, że wstrzymanie wykonania decyzji nie przesądza automatycznie o zasadności skargi, która będzie dopiero przedmiotem rozpoznania przez Sąd na wyznaczonej w tym celu rozprawie.