II SA/Op 326/09
WyrokWSA w Opolu2009-11-24
Skład orzekający: Daria Sachanbińska, Elżbieta Kmiecik, Elżbieta Naumowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wydatek na wymianę okna w lokalu mieszkalnym może zostać uwzględniony jako wydatek okresowy przy obliczaniu dodatku mieszkaniowego, zgodnie z ustawą o dodatkach mieszkaniowych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wydatek na wymianę okna jest wydatkiem jednorazowym, a nie okresowym, co wyklucza jego uwzględnienie przy obliczaniu dodatku mieszkaniowego zgodnie z art. 6 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Organy administracji prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego i procesowego, a obliczenia dotyczące wysokości dodatku mieszkaniowego były zgodne z prawem, co skutkowało brakiem podstaw do przyznania świadczenia.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego, uwzględniając wydatek na wymianę okna. Organy administracji odmówiły przyznania dodatku, uznając, że wydatek na wymianę okna nie jest wydatkiem okresowym i nie może być uwzględniony przy obliczaniu świadczenia. Skarżący kwestionował te decyzje, argumentując, że wydatek ten powinien zostać zaliczony do podstawy obliczenia dodatku. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Sachanbińska Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz (spr.) Protokolant Sekretarz sądowy Agnieszka Jurek po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 listopada 2009 r. sprawy ze skargi B. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...], nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego oddala skargę.
W dniu 29 stycznia 2009 r. B. H. złożył wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego wraz z deklaracją o dochodach oraz dodatkową dokumentacją, w tym dotyczącą poniesienia wydatku w kwocie 290 zł na wymianę okna w zajmowanym lokalu.
Decyzją z dnia 25 lutego 2009 r. Prezydent Miasta Kędzierzyna-Koźla odmówił przyznania wnioskowanego dodatku. Na skutek odwołania, wniesionego przez B. H., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu decyzją z dnia 27 kwietnia 2009 r. uchyliło powyższą decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji z uwagi na brak przedstawienia w motywach rozstrzygnięcia wyliczeń uzasadniających odmowę przyznania powyższego świadczenia, a nadto brak odniesienia się do wnioskowanego przez stronę wydatku związanego z wymianą okna.
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Prezydent Miasta Kędzierzyna-Koźla decyzją z dnia [...], nr [...], powołując się na przepisy art. 6 ust. 2 i art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.), rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r.
w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. Nr 156, poz. 1817 ze zm.) i art. 104 K.p.a., orzekł o odmowie przyznania B. H. dodatku mieszkaniowego.
W uzasadnieniu wskazał, że ustalony przez organ średni miesięczny dochód przypadający na jednego członka gospodarstwa domowego z okresu trzech miesięcy kalendarzowych poprzedzających datę złożenia wniosku, od wysokości którego uzależnione jest prawo
do dodatku mieszkaniowego, wynosił 689,66 zł i nie przekracza on wprawdzie 125% kwoty najniższej emerytury, która w dacie złożenia wniosku wynosiła 636,29 zł, jednak ta część wydatków, którą powinien ponieść wnioskodawca, tj. 15% miesięcznych dochodów rodziny wyliczonych z kwoty 2068,97 zł, jest wyższa od kwoty wydatków ponoszonych
za przedmiotowy lokal mieszkalny, co z kolei oznacza, że dodatek mieszkaniowy, ustalony jako różnica pomiędzy wydatkami przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową mieszkania, wynoszącymi 207,98 zł, a kwotą poniesioną na wydatki, wynoszącą 310,35 zł, osiągnąłby wartość ujemną, gdyż wynosiłby kwotę -102,37 zł.
Od powyższego rozstrzygnięcia B. H. wniósł odwołanie
do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, zarzucając że z naruszeniem art. 6 ust. 6 ustawy nie uwzględniono wydatków, które w wypadku najmu pokrywane byłyby
w ramach czynszu, gdyby lokal wchodził w skład zasobu mieszkaniowego gminy. Wywiódł, że lokal stanowi jego własność i nie są ponoszone koszty zarządu, natomiast ponoszone są wydatki odpowiadające treści art. 6 ust. 6 ustawy, w tym obowiązkowe wydatki stałe
na czyszczenie i przeglądy komina oraz doraźne – remontowe, które są analogiczne
do czynszu i nie powinny być pokrywane tylko z budżetu domowego. Argumentował,
że wydatek na wymianę okna był związany z zapewnieniem bezpieczeństwa i powinien zostać uwzględniony do dodatku mieszkaniowego, co spowodowałoby, że wydatki byłyby wyższe od odliczeń, zatem dodatek przysługiwałby.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu decyzją z dnia [...],
nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a.,
utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy opisał szczegółowo dotychczasowy przebieg postępowania oraz przedstawił przepisy ustawy o dodatkach mieszkaniowych, stanowiące podstawę prawną rozstrzygnięcia. Kolegium uznało, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, gdyż na podstawie danych zawartych we wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego oraz z załączonych do akt sprawy dokumentów przyjęło, że B. H. jest właścicielem lokalu mieszkalnego
o powierzchni użytkowej 67,50m2, w którym zamieszkuje z żoną i córką. Powierzchnia
ta nie przekracza 78,00 m2, tj. 130% powierzchni normatywnej powiększonej o 15m2
z tytułu udokumentowanej zaświadczeniem lekarskim trwałej niepełnosprawności strony, wymagającej zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Spełniona została zatem przesłanka dotycząca powierzchni lokalu. Lokal nie jest wyposażony w instalację doprowadzającą energię cieplną do celów ogrzewania i w instalację ciepłej wody znajdującą się poza lokalem mieszkalnym. Zadeklarowany przez stronę dochód za okres od października
do grudnia 2008 r., stanowiący wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania
i składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i chorobowe, wynosił średnio miesięcznie 2068,97 zł, co stanowi 689,66 zł na jednego członka gospodarstwa domowego,
a to oznacza, że średni miesięczny dochód nie przekracza 125% kwoty najniższej emerytury, wynoszącej od dnia 1 marca 2009 r. kwotę 636,29 zł, czyli jest niższy od kwoty 795,36 zł. Odnośnie wydatków przypadających na normatywną powierzchnię użytkową, organ odwoławczy wskazał wydatki wymienione w art. 6 ust. 4 i 4a ustawy o dodatkach mieszkaniowych oraz rodzaje wydatków, które nie są uwzględniane przy ustalaniu wysokości dodatku mieszkaniowego. Ponadto, przywołując przepis § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych stwierdził, że wydatkami stanowiącymi podstawę obliczenia dodatku mieszkaniowego dla właścicieli lokali mieszkalnych są opłaty za energię cieplną
i wodę dostarczane do lokalu, opłaty za odbiór nieczystości stałych i płynnych
oraz zaliczki na koszty zarządu nieruchomością wspólną, z wyłączeniem ubezpieczeń, podatku od nieruchomości i opłat za wieczyste użytkowanie gruntów. Kolegium podało też, że w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2006 r., sygn. akt P 4/05, za podstawę obliczenia dodatku przyjąć należy nie 90% wydatków ponoszonych
na lokal mieszkalny, jak stanowi przepis § 2 ust. 2 rozporządzenia, ale 100% tych wydatków. Poza tym, wskazując na przepis art. 6 ust. 6 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, określający rodzaje wydatków przyjmowanych dla osób zamieszkujących w lokalu mieszkalnym niewchodzącym w skład mieszkaniowego zasobu gminy, Kolegium wywiodło, że wydatki faktycznie poniesione przez stronę na lokal mieszkalny
z miesiąca, w którym składany jest wniosek, wynoszą miesięcznie 62,07 zł, a nie kwotę 62,82 zł, jaką wyliczył organ pierwszoinstancyjny, który zastosował przeliczenie w skali dziennej zamiast miesięcznej. Uwzględnione wydatki za dostawę wody i odprowadzenie ścieków za okres od 17 września 2008 r. do 31 grudnia 2008 r. wynoszą 129,73 zł oraz za wywóz nieczystości stałych za IV kwartał 2008r. w kwocie 75,00 zł. Odnośnie wydatku związanego z wymianą okna, organ wyjaśnił, że żądanie uwzględnienia kwoty 290 zł nie znajduje uzasadnienia w powołanych wcześniej przepisach prawa, gdyż określono w nich generalnie pojęcie wydatków na lokal mieszkalny, za jakie uważa się świadczenia okresowe ponoszone przez gospodarstwo domowe w związku z zajmowaniem lokalu mieszkalnego (art. 6 ust. 3 ustawy) i wyliczono wydatki mieszczące się w tej kategorii dla potrzeb ustalenia prawa do dodatku mieszkaniowego (art. 6 ust. 4 ustawy), natomiast ich rodzaje sprecyzowane zostały w § 2 pkt 3 rozporządzenia. Z treści tych przepisów wynika, iż w przypadku właścicieli lokali mieszkalnych wydatkami stanowiącymi podstawę obliczenia dodatku mieszkaniowego są oprócz opłat zaliczki na koszty zarządu nieruchomością wspólną, o ile taką zaliczkę właściciel lokalu wpłaca na konto zarządcy domu. W przypadku wnioskodawcy, który nie ponosi kosztów zarządu nieruchomością wspólną, brak jest podstaw do przyjęcia, iż ponoszone przez niego wydatki na remont mieszkania są wydatkami związanymi z zarządzaniem nieruchomością wspólną. Nakłady na wymianę okna, o których poniesieniu decyduje tylko i wyłącznie właściciel lokalu mieszkalnego, tak jak decyduje o remoncie mieszkania, malowaniu czy innych nakładach związanych z jego utrzymaniem, nie stanowią wspólnych nakładów ponoszonych
na nieruchomość. Zdaniem organu, wydatek na wymianę okna jest wydatkiem jednorazowym i z pewnością nie można go rozpatrywać w kategorii wydatków okresowych (art. 6 ust.3), którymi są wydatki stale ponoszone w cyklach rozliczeniowych najczęściej miesięcznych, na rzecz podmiotów świadczących usługi konieczne do utrzymania lokalu mieszkalnego określone ustawą. Nie godząc się ze stwierdzeniem, że w przypadku nieponoszenia przez właściciela lokalu mieszkalnego kosztów zarządu nieruchomością wspólną, ponoszone przezeń wydatki związane z wymianą okna można uznać za wydatki analogiczne do czynszu, organ odwoławczy wskazał, że czynsz jest świadczeniem okresowym ponoszonym w związku z zawartą umową na korzystanie z lokalu mieszkalnego stanowiącego np. własność gminy. W przypadku własności lokalu nie występuje czynsz lecz zaliczki na poczet zarządu nieruchomością wspólną,
zaś w przypadku lokali spółdzielczych jest to opłata związana z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości w częściach przypadających na lokale mieszkalne. Dodatkowymi opłatami
z każdego z wymienionych tytułów są opłaty za energię cieplną, wodę, odbiór nieczystości stałych i płynnych. W przypadku strony, zajmującej lokal mieszkalny niewchodzący w skład zasobu mieszkaniowego Gminy Kędzierzyn-Koźle, na zasadzie art. 6 ust. 6 ustawy porównaniu podlegają tylko te wydatki, które są wymienione w rozporządzeniu, a nie te, które zdaniem strony składają się na wydatki mieszkaniowe, a zostały wymienione
w odwołaniu. W ocenie Kolegium, za podstawę obliczenia wydatków poniesionych
w związku z zajmowaniem lokalu mieszkalnego należy w rozpatrywanej sprawie przyjąć kwotę wydatków, jaką ponosiłby wnioskodawca, gdyby zajmowany przez niego lokal mieszkalny wchodził w skład zasobu mieszkaniowego tej gminy, jednak ponoszone wydatki nie są wyższe niż wydatki jakie obowiązywałyby dla tego lokalu, gdyby wchodził on w skład zasobu mieszkaniowego Gminy Kędzierzyn - Koźle, co uzasadniało przyjęcie dalszych obliczeń kwoty wydatków wynoszącej 62,07 zł. W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy przedstawił szczegółowo rachunkowy sposób wyliczenia wydatków przypadających na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu, stwierdzając, że zgodnie z art. 5 ust. 4 ustawy kwota tych wydatków wynosi 55,17 zł. Wobec ustalenia, że lokal mieszkalny zajmowany przez B. H. nie jest wyposażony w instalację doprowadzającą energię cieplną do celów ogrzewania mieszkania i w instalację centralnie ciepłej wody, przedstawiono szczegółowe zasady obliczania ryczałtów na zakup opału
i z tytułu braku centralnie ciepłej wody, ustalając na podstawie przedłożonych dowodów ryczałty te wynoszą odpowiednio 126,78zł oraz 25,36 zł, w związku z czym łączną kwotę wydatków przypadających na normatywną powierzchnię zajmowanego przez stronę lokalu mieszkalnego wyliczono na 207,29 zł. Następnie dokonano obliczenia wysokości dodatku mieszkaniowego przy uwzględnieniu wydatków poniesionych przez osobę otrzymującą dodatek mieszkaniowy w wysokości 15 % dochodów gospodarstwa domowego
w gospodarstwie trzyosobowym i stwierdzono, że jest on wartością ujemną wynosi - 103,06 zł, co przesądza o braku po stronie wnioskodawcy uprawnień do dodatku mieszkaniowego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu B. H. oświadczył, iż nie zgadza się z decyzją wydaną przez organ odwoławczy, zarzucając jej bezzasadność. W uzasadnieniu skarżący powtórzył i rozwinął argumentację podawaną wcześniej w odwołaniu, dotyczącą zaliczenia do podstawy obliczenia dodatku mieszkaniowego wydatku wynoszącego 290 zł, podnosząc, że znajduje ona uzasadnienie w art. 6 ust. 6 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, gdyż wydatek na wymianę okna byłby pokrywany w ramach czynszu, co wynika z ustawy o ochronie praw lokatorów. Zaskarżonej decyzji zarzucił, że w jej uzasadnieniu nie dopatrzył się kwestionowania wniosku o zaliczenie wydatku na wymianę okna w świetle art. 6 ust. 6 ustawy, stwierdzając, że ta kwestia ta została przemilczana, natomiast zawarte zostały sugestie o zasadności stosowania innych przepisów ustawy. Nadto skarżący stwierdził, że przez organ nie została podana ani interpretacja powyższego przepisu dla tego konkretnego wydatku
ani ogólniejsza – dotycząca innych wskazywanych wydatków ponoszonych na konserwację i remonty. Wywiódł również, że wobec braku wykazu wydatków dla wspólnoty mieszkaniowej bez zarządcy, wydatki te – oprócz określenia w art. 6 ust. 6 ustawy
o dodatkach mieszkaniowych – są określone dokładniej w ustawie o ochronie praw lokatorów, natomiast dopatrywanie się brak okresowości przy wydatku na wymianę okna nie powinno podważać możliwości jego zaliczenia i przy uwzględnieniu stawki czynszu obowiązującej dla najemców w Kędzierzynie-Koźlu, wynoszącej 3,24 zł za 1 m2, kwota dodatku mieszkaniowego powinna wynosić 115,64 zł. Końcowo stwierdził, że w decyzji nie jest jasno podany sposób przyjęcia przelicznika miesięcznego wydatku za wodę.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniosło o jej oddalenie, podkreślając dodatkowo, że przy ustalaniu prawa do dodatku mieszkaniowego organy administracji nie korzystają ze swobody uznania administracyjnego, gdyż prawo
do dodatku przysługuje wyłącznie w razie spełnienia przesłanek określonych ściśle przez ustawodawcę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone ustawą, co oznacza, że skarga może zostać uwzględniona, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 P.p.s.a.). Wskazać przy tym należy, że kognicja sądu administracyjnego ogranicza się wyłącznie
do badania legalności zaskarżonych aktów administracyjnych, rozumianej jako zgodność
z przepisami prawa materialnego i procesowego, a badanie to nie może się opierać
na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej, o czym stanowi przepis art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269).
Dokonując oceny w tak zakreślonej kognicji, należało uznać, że skarga B. H. nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu nie naruszała prawa.
Przedstawiając okoliczności, jakie doprowadziły Sąd do takiego przekonania,
od razu należy wskazać, że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71 poz. 734, ze zm.), zwanej dalej ustawą, a także rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. Nr 156, poz. 1817 ze zm.).
Jak wynika z uregulowań zawartych w ustawie, dodatek mieszkaniowy przysługuje m.in. najemcom oraz podnajemcom lokali mieszkalnych, a także osobom mieszkającym
w lokalach mieszkalnych znajdujących się w budynkach stanowiących ich własność
i właścicielom samodzielnych lokali mieszkalnych (art. 2 ust. 1 pkt 3), jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego wieloosobowego
w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 125% kwoty najniższej emerytury, obowiązującej w dniu złożenia wniosku (art. 3 ust. 1); w razie gdy średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa jest wyższy, a kwota nadwyżki nie przekracza wysokości dodatku mieszkaniowego, należny dodatek mieszkaniowy obniża się o tę kwotę (art. 6 ust. 8). Natomiast zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego lub budynku mieszkalnego, w którym znajduje się tylko jeden lokal mieszkalny (dom jednorodzinny), zwana normatywną powierzchnią, w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego nie może przekraczać 45 m2 dla trzech osób i powiększana jest o 15m2, jeżeli w lokalu zamieszkuje osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju (art. 5 ust. 3). Dodatek mieszkaniowy przysługuje, gdy powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego nie przekracza normatywnej powierzchni o więcej niż 30 % albo 50 % pod warunkiem, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu nie przekracza 60 %. (art. 5 ust. 5).
Wyżej wskazane przepisy w sposób jednoznaczny określają kryteria nabycia prawa do uzyskania dodatku mieszkaniowego. Warunkiem jego otrzymania jest łączne spełnienie przesłanek, jakimi są posiadanie jednego z wymienionych w ustawie tytułu prawnego
do lokalu, osiąganie określonego dochodu w przeliczeniu na jednego członka gospodarstwa domowego (kryterium dochodowe) oraz zajmowanie lokalu mieszkalnego
o określonej normatywnej powierzchni użytkowej, z uwzględnieniem liczby członków gospodarstwa domowego.
W niniejszej sprawie organy administracji publicznej dokonały prawidłowych ustaleń w zakresie spełnienia przez skarżącego wyżej wskazanych kryteriów do przyznania dodatku mieszkaniowego i uznały, że skarżący warunki te spełnia. Z danych zawartych we wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego oraz aktu notarialnego i dodatkowych dokumentów wynika, że skarżący, posiadający orzeczenie o niepełnosprawności uzasadniającej zamieszkiwanie w oddzielnym pokoju, prowadzi trzyosobowe gospodarstwo domowe, będąc właścicielem lokalu mieszkalnego o powierzchni użytkowej 67,50 m2 w budynku stanowiącym jego współwłasność. Lokal wyposażony jest w instalację gazu przewodowego, natomiast nie posiada instalacji ciepłej wody oraz instalacji centralnego ogrzewania. W deklaracji o dochodach skarżący podał, że za okres trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku (październik, listopad oraz grudzień 2008 r.) jego dochód z tytułu renty inwalidzkiej i dodatkowego zatrudnienia wyniósł łącznie 6206,92 zł. W przedmiotowej sprawie organ odwoławczy prawidłowo ustalił, że średni miesięczny dochód skarżącego wyniósł 2068,97 zł, a na jedną osobę w gospodarstwie domowym 489,66 zł miesięcznie. W konsekwencji zatem Kolegium zasadnie przyjęło, że tak ustalona kwota nie przekracza 125% kwoty najniższej emerytury obowiązującej w dniu złożenia wniosku i wynoszącej 636,29 zł zgodnie z Komunikatem Prezesa ZUS z dnia 20 lutego 2008 r. w sprawie kwoty najniższej emerytury (... ) (Mon. Pol. Nr 21, poz. 211). Skarżący - jak zasadnie ustalił organ odwoławczy - spełnił także trzecią przesłankę uzyskania dodatku mieszkaniowego. Lokal mieszkalny, w którym zamieszkuje przekracza co prawda normatywną powierzchnię użytkową wynoszącą - z uwzględnieniem uprawnień skarżącego - 60 m2, jednakże przekroczenie nie jest większe niż 30% tej powierzchni.
Zdaniem Sądu organ odwoławczy, po dokonaniu w pierwszej kolejności ustaleń w przedmiocie spełnienia przez skarżącego ustawowych przesłanek do przyznania dodatku mieszkaniowego, prawidłowo i zgodnie z obowiązującymi przepisami obliczył wysokość tego dodatku.
Dokonując ustalenia kwoty należnego skarżącemu dodatku mieszkaniowego wskazać należy, że stosownie do art. 6 ust. 1 ustawy jego wysokość stanowi różnicę między wydatkami, o których mowa w ust. 3-6, przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego, a kwotą stanowiąca wydatki poniesione przez osobę otrzymującą. Z kolei na zasadzie art. 6 ust. 3 wydatkami poniesionymi przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy są świadczenia okresowe ponoszone przez gospodarstwo domowe w związku z zajmowaniem lokalu mieszkalnego. W art. 6 ust. 4 wymieniono wydatki, o których mowa w ust. 3, takie jak czynsz, opłaty związane z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości w częściach przypadających na lokale mieszkalne w spółdzielni mieszkaniowej, zaliczki na koszty zarządu nieruchomością wspólną, odszkodowanie za zajmowanie lokalu bez tytułu prawnego, inne niż wymienione opłaty za używanie lokalu mieszkalnego, opłaty za energię cieplną, wodę, odbiór nieczystości stałych i płynnych oraz wydatek stanowiący podstawę obliczania ryczałtu na zakup opału. Z kolei w ust. 4a wskazano, że nie stanowią wydatków wydatki poniesione z tytułu ubezpieczeń, podatku od nieruchomości, opłat za wieczyste użytkowanie gruntów oraz opłat za gaz przewodowy, energię elektryczną, dostarczane
do lokalu mieszkalnego na cele bytowe. W myśl natomiast art. 6 ust. 6 ustawy jeżeli osoba ubiegająca się o dodatek mieszkaniowy zamieszkuje w lokalu mieszkalnym lub domu nie wchodzącym w skład mieszkaniowego zasobu gminy wówczas do wydatków przyjmowanych dla celów obliczenia dodatku mieszkaniowego zalicza się wydatki,
które w wypadku najmu lokalu mieszkalnego byłyby pokrywane w ramach czynszu,
lecz wyłącznie do wysokości czynszu, jaki obowiązywałby dla danego lokalu, gdyby lokal ten wchodził w skład zasobu mieszkaniowego gminy (pkt 1), a także opłaty, poza czynszem, które obowiązywałyby w zasobie mieszkaniowym gminy, gdyby lokal ten wchodził w skład tego zasobu (pkt 2).
W rozpoznawanej sprawie lokal mieszkalny, do którego skarżący posiada tytuł prawny - jak prawidłowo zauważyło Kolegium - nie wchodzi w skład mieszkaniowego zasobu gminy. W tych warunkach wydatki na mieszkanie należało obliczyć zgodnie
z powołanym wyżej art. 6 ust. 6 ustawy. Wysokość wydatków uwzględnionych przy ustalaniu prawa do dodatku mieszkaniowego i prawidłowość wykładni ostatnio powołanego przepisu stanowi kwestię sporną i kwestionowaną przez skarżącego.
W związku z powyższym zwrócić należy uwagę na redakcję przepisu art. 6 ustawy
o dodatkach mieszkaniowych, który w sposób kompletny reguluje kwestię wydatków, jakie podlegają uwzględnieniu przy obliczaniu dodatku mieszkaniowego. Odczytując powyższy przepis nie można nie dostrzegać, że w ust. 3 ustawodawca zamieścił ogólną definicję wydatków poniesionych przez osobę ubiegającą się o dodatek, stanowiąc, że są to świadczenia okresowe. Na tle powyższego nie budzi wątpliwości, iż pojęcie wydatków, użyte w dalszych zapisach tej samej jednostki redakcyjnej, tj. art. 6, w tym również w jego ust. 6, nie może być odmienne niż podane w ust. 3. Bezspornym jest wobec tego,
że również w art. 6 ust. 6 chodzi o wydatki mające cechę cykliczności, której należy przeciwstawić cechę niepowtarzalności. Taką cechą charakteryzuje się wszak wymieniony przez ustawodawcę w analizowanym zapisie czynsz, będący świadczeniem z tytułu stosunku najmu, sprecyzowany w art. 659 § 1 k.c. jako wynagrodzenie za oddanie rzeczy do używania i płatny w ustalonych przez strony umowy okresach. W tych warunkach podzielić trzeba stanowisko organu, który – wbrew twierdzeniom skarżącego – przedstawił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wykładnię art. 6 ust. 6 ustawy o dodatkach mieszkaniowych i zaakcentował, że wskazywany przez skarżącego wydatek na wymianę okna był wydatkiem jednorazowym, nienależącym do kategorii wydatków okresowych, ponoszonych w cyklach rozliczeniowych, najczęściej miesięcznych, na rzecz podmiotów świadczących usługi konieczne do utrzymania lokalu mieszkalnego określone ustawą. Zauważyć też należy, że wprowadzając zasadę zaliczania jedynie wydatków okresowych, ustawodawca konsekwentnie nie wskazał sposobu, w jaki przy ustalaniu dodatku mieszkaniowego należałoby przeliczać wydatki ponoszone jednorazowo, by uzyskać części przypadające na okresy płatności czynszu.
Natomiast pozostałe okresowe wydatki, potwierdzone przez skarżącego stosownymi dokumentami, wynosiły 129,73 zł za dostawę wody i ścieki w okresie 3,5 miesiąca, tj. od 17 września do 31 grudnia 2008 r. oraz 75,00 zł za wywóz nieczystości stałych za IV kwartał 2008 r. Powyższe wydatki, które zostały prawidłowo przeliczone przez organ odwoławczy w wymiarze miesięcznym, wynosiły odpowiednio: 37,07 zł
oraz 25,00 zł, co stanowi łącznie 62,07 zł. Zasadnie zatem organ odwoławczy wskazał,
że wydatki te są niższe od wydatków, jakie obowiązywałyby dla danego typu lokalu, gdyby lokal wchodził w skład zasobu mieszkaniowego gminy. Jak wynika bowiem z akt administracyjnych, na mocy zarządzenia Prezydenta Miasta Kędzierzyna-Koźla z dnia
25 stycznia 2006 r., Nr 2114/MZBK/06, stawka czynszu najmu wynosi 3,24 zł za 1m2 powierzchni użytkowej lokalu. W dalszej części uzasadnienia zaskarżonej decyzji organ odwoławczy słusznie zauważył, że z uwagi na fakt, iż skoro lokal mieszkalny, w którym zamieszkuje skarżący przekracza normatywną powierzchnię użytkową wynoszącą dla trzyosobowego gospodarstwa domowego 60 m2, to dla potrzeb obliczenia dodatku mieszkaniowego należało, zgodnie z art. 5 ust. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, przeliczyć wydatki na normatywną powierzchnię użytkową. Wydatki te - jak prawidłowo wskazało Kolegium - oblicza się dzieląc wydatki za ten lokal przez jego powierzchnię użytkową i mnożąc uzyskany w ten sposób wskaźnik przez normatywną powierzchnię,
o której mowa w art. 5 ust. 1 tej ustawy. Wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi natomiast różnicę między wydatkami za mieszkanie, a kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez osobę otrzymującą dodatek mieszkaniowy. Obliczone w przedstawiony sposób wydatki na mieszkanie wynoszą zatem 55,17 zł (62,07 zł : 67,50 m2 × 60 m2).
W tych warunkach do dalszych obliczeń należało przyjąć, tak jak uczynił to organ odwoławczy, wydatki na opłaty za energię cieplną i wodę dostarczone do lokalu, opłaty
za odbiór nieczystości stałych i płynnych, ponoszone przez stronę w kwocie 55,17 zł,
które również stanowią podstawę obliczenia dodatku mieszkaniowego w gospodarstwach właścicieli domów jednorodzinnych w świetle § 2 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych.
Ustalając wysokość dodatku mieszkaniowego należało dodatkowo mieć na uwadze fakt, że lokal należący do skarżącego jest wyposażony w instalację gazu przewodowego, natomiast nie posiada instalacji ciepłej wody oraz instalacji centralnego ogrzewania. Zgodnie zaś z art. 6 ust. 7 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, jeżeli lokal mieszkalny nie jest wyposażony w instalację doprowadzającą energię cieplną do celów ogrzewania,
w instalację ciepłej wody lub gazu przewodowego z zewnętrznego źródła znajdującego się poza lokalem mieszkalnym, osobie uprawnionej do dodatku mieszkaniowego przyznaje się ryczałt na zakup opału stanowiący część dodatku mieszkaniowego. W konsekwencji zatem, przystępując do obliczenia wysokości dodatku mieszkaniowego należało
do wydatków na normatywną powierzchnię użytkową wynoszących 55,17 zł doliczyć ryczałty z tytułu braku w lokalu mieszkalnym instalacji ciepłej wody i centralnego ogrzewania.
Zgodnie z § 3 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia, jeżeli lokal mieszkalny nie jest wyposażony w instalację doprowadzającą energię cieplną do celów ogrzewania,
za wydatek, stanowiący podstawę obliczania ryczałtu na zakup opału, uznaje się równowartość 5 kilowatogodzin energii elektrycznej według rachunku za ostatni okres rozliczeniowy, z wyłączeniem opłaty abonamentowej oraz stałych opłat miesięcznych,
na 1 m2 normatywnej powierzchni użytkowej, o której mowa w art. 5, z uwzględnieniem art. 6 ust. 9 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych. W myśl natomiast § 3 ust. 2 rozporządzenia - jeżeli lokal mieszkalny nie jest wyposażony w instalację ciepłej wody, za wydatek, stanowiący podstawę obliczenia ryczałtu na zakup opału, uznaje się równowartość 20 kilowatogodzin energii elektrycznej według rachunku za ostatni okres rozliczeniowy, z wyłączeniem opłaty abonamentowej oraz stałych opłat miesięcznych,
na każdego członka gospodarstwa.
W oparciu o powyższe przepisy oraz dane zawarte w książeczce opłat organ odwoławczy prawidłowo obliczył, że wartość jednej kilowartogodziny energii wynosiła 0,4226 zł i – wbrew odmiennym twierdzeniom skarżącego – przedstawił szczegółowy sposób rachunkowego wyliczenia tej wartości. W tych warunkach ryczałt na zakup opału
z powodu braku instalacji doprowadzającej energię cieplną do celów ogrzewania wyniósł 126,78 zł (5 kWh x 0,4226 zł x 60,00 m2), natomiast ryczałt na zakup opału z powodu braku instalacji ciepłej - kwotę 25,36 zł (20 kWh x 04226 zł x 3 osoby). Łączna kwota wydatków na mieszkanie będąca podstawą obliczenia dodatku mieszkaniowego wynosi zatem 207,29 zł (55,17 zł + 126,78 zł + 25,36 zł).
Stosownie do treści art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych - wysokość dodatku stanowi różnicę między wydatkami, o których mowa w ust. 3-6, przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego, a kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez osobę otrzymującą
z zastrzeżeniem ust. 2, dodatek w wysokości: 15% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie 2-4-osobowym. Średni miesięczny dochód trzyosobowego gospodarstwa domowego skarżącego wynosi 2068,97 zł, zatem udział własny strony w ponoszeniu wydatków na mieszkanie stanowi kwotę 310,35 zł (2068,97 x 15%). Tak obliczony dodatek mieszkaniowy, należny skarżącemu zgodnie z obowiązującymi przepisami – jak niewadliwie stwierdził organ odwoławczy – jest wartością ujemną i wynosi kwotę -103,06 zł (207,29 zł – 310,35 zł).
Reasumując dotychczasowe rozważania, Sąd uznał, iż skarga nie jest zasadna. Organy administracji wyczerpująco wyjaśniły stan faktyczny i prawny sprawy oraz prawidłowo ustaliły, że brak jest podstaw do przyznania skarżącemu prawa do dodatku mieszkaniowego. Dodatek taki może być przyznany jedynie w sytuacji, gdy w wyniku rachunkowych obliczeń ustalone zostanie, że kwota dodatku nie jest wartością ujemną. Tymczasem sytuacja taka nie miała w niniejszej sprawie miejsca. Sąd nie stwierdził przy tym wskazywanego w skardze naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego ani naruszenia przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy.
Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzeczono jak
w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło